Οι συμπληγάδες της επόμενης ημέρας

Η κλεψύδρα γύρισε χθες στη μία και μισή μετά τα μεσάνυχτα. Από σήμερα τρέχει η άμμος εκατό δύσκολων ημερών. Μετά την επιβεβαίωση της εμπιστοσύνης της Βουλής, η κυβέρνηση καλείται να περάσει αυτή την περίοδο από συμπληγάδες. Από τη μια, να εξασφαλίσει μια νέα, μεταμνημονιακή, διευθέτηση με τους δανειστές. Και από την άλλη, να διαμορφώσει το απαραίτητο πολιτικό κλίμα ώστε να εκλεγεί Πρόεδρος από την παρούσα Βουλή και να αποφευχθούν πρόωρες εκλογές. Η τριήμερη αντιπαράθεση δεν φαίνεται να άλλαξε σημαντικά τη θέση από την οποία η κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει αμφότερες τις προκλήσεις.

Η ψήφος εμπιστοσύνης φαίνεται ότι είχε αναπτύξει το πιο σημαντικό αποτέλεσμά της ήδη από τη στιγμή της ανακοίνωσής της: κατασίγασε τη φιλολογία για άτακτη προσφυγή στις κάλπες, πριν από την προεδρική εκλογή. Η συζήτηση στη Βουλή δεν άλλαξε τις συντεταγμένες του πολιτικού σκηνικού. Και τα δύο στρατόπεδα απλώς επαναδιατύπωσαν τα γνωστά, αντίπαλα αφηγήματά τους. Και τα δύο στρατόπεδα βρίσκονται σήμερα σε θέσεις όχι πολύ διαφορετικές από εκείνες στις οποίες βρίσκονταν πριν αρχίσει η κοινοβουλευτική μάχη. Το φάσμα των πρόωρων εκλογών τον Φεβρουάριο εξακολουθεί να ορίζει τον πολιτικό χρόνο.

Η ενίσχυση της κυβερνητικής πλειοψηφίας – με μια προσθήκη και δύο «παρών» – δεν είναι σε πρώτη φάση ικανές να μεταβάλουν τις προοπτικές για τον σχηματισμό προεδρικής πλειοψηφίας από την παρούσα Βουλή. Αποτελούν ωστόσο μια ένδειξη για τη ρευστότητα των κοινοβουλευτικών ισορροπιών. Το ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση έχει πλέον τη δυνατότητα να επικεντρωθεί απερίσπαστη από το εσωτερικό μέτωπο στη διαπραγμάτευση, ώστε να επιτύχει αυτό που ο Πρωθυπουργός περιέγραψε ως «αποσύνδεση» από τους δανειστές.

Οι οιωνοί
των δανειστών

Ολα τα βλέμματα τις επόμενες ημέρες στρέφονται στην Ουάσιγκτον. Από τις επαφές που θα έχει από αύριο εκεί η ελληνική αντιπροσωπεία – αποτελούμενη από τον Γκίκα Χαρδούβελη, τον σύμβουλο του Πρωθυπουργού Σταύρο Παπασταύρου και τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα – θα υπάρχει μία πρώτη ένδειξη για το κατά πόσον είναι εφικτός ο στόχος του τέλους του Μνημονίου και της αποχώρησης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Τα μηνύματα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού τις τελευταίες ώρες δεν είναι ενθαρρυντικά. Λίγες ώρες μετά το μήνυμα της Κριστίν Λαγκάρντ ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί «προληπτική γραμμή πίστωσης» – και άρα νέο πρόγραμμα -, τη θέση του ΔΝΤ ήρθε να επιβεβαιώσει ο Πολ Τόμσεν, σύμφωνα με τον οποίο η Ελλάδα δεν μπορεί να στηριχθεί στις αγορές που παραμένουν επισφαλείς (βλέπε αναλυτικό ρεπορτάζ στη σελίδα 29).

Μένει να φανεί τι επιπτώσεις θα έχει στη διαπραγμάτευση η χθεσινή κατηγορηματική δήλωση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ από το βήμα της Βουλής ότι δεν πρόκειται να σεβαστεί οποιαδήποτε συμφωνία κι αν επιτευχθεί με τους εταίρους.

Η κυβέρνηση, πάντως, εκτιμά ότι έχει στη φαρέτρα της ισχυρά χαρτιά προκειμένου να πείσει τους δανειστές ότι μπορεί να καλύψει τις χρηματοδοτικές της ανάγκες χωρίς τη συμβολή του ΔΝΤ. Πρόκειται για τους δείκτες που καταγράφουν τα εντυπωσιακά δημοσιονομικά επιτεύγματα και τους δείκτες ανταγωνιστικότητας που τοποθετούν την Ελλάδα σε πολύ καλύτερη θέση σε σύγκριση με τους υπόλοιπους «ασθενείς» του ευρωπαϊκού Νότου. Αυτά τα στοιχεία επικαλέστηκε χθες και ο Πρωθυπουργός για να στηρίξει την εμφατική του διαβεβαίωση ότι «η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί νέο Μνημόνιο».

Η «επιχείρηση 180»

Σε κάθε περίπτωση, από τη δυνατότητα της κυβέρνησης να παρουσιάσει μια αλλαγή φάσης στις σχέσεις με τους δανειστές θα κριθεί και η «επιχείρηση 180».

Το εγχείρημα της προεδρικής πλειοψηφίας παραμένει δύσκολο. Ο οξύς αντιπολιτευτικός τόνος του Φώτη Κουβέλη δεν άφησε καμία αμφιβολία για τον προσανατολισμό του προς τον ΣΥΡΙΖΑ – και άρα για τη σύμπλευση με το αίτημά του για πρόωρες εκλογές τον Φεβρουάριο.

Χωρίς τους βουλευτές που παραμένουν σήμερα στη ΔΗΜΑΡ, τα νούμερα βγαίνουν δύσκολα. Ωστόσο, δεν είναι άμοιρη πολιτικής σημασίας η στάση ορισμένων ανεξάρτητων βουλευτών που – είτε ψήφισαν «παρών», είτε απείχαν, είτε καταψήφισαν – άφησαν να εννοηθεί ότι υπό προϋποθέσεις θα συνέβαλλαν σε εκλογή Προέδρου. Τέτοιες είναι οι περιπτώσεις του Χρήστου Αηδόνη, του Γρηγόρη Ψαριανού και του Σπύρου Λυκούδη, αλλά και ανεξάρτητων προερχόμενων από τους ΑΝΕΛ όπως ο Γιάννης Κουράκος και ο Γιώργος Νταβρής.

Σενάρια
τρίτου δρόμου

Η τριήμερη συζήτηση έριξε στην πολιτική αγορά τα σενάρια ανάδειξης νέας κυβέρνησης, ευρύτερης ίσως συναίνεσης, από την παρούσα Βουλή. Δεν πρόκειται πια για υπόγειο ψίθυρο αλλά για πρόταση διατυπωμένη από το βήμα της Βουλής, μάλιστα και από βουλευτές του ΠΑΣΟΚ. Σηφουνάκης, Μωραΐτης και Κρεμαστινός – σε διαφορετικό τόνο ο καθένας – παρουσίασαν ως διέξοδο αποφυγής των εκλογών τη συγκρότηση ενός νέου κυβερνητικού συνασπισμού.