[Στιγμές] 17 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά

Κάθε δευτερόλεπτο που περνά το διαστημόπλοιο «Voyager 1» απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τη Γη καθώς αναπτύσσει ταχύτητα περίπου 1,6 εκατομμυρίων χιλιομέτρων κάθε ημέρα.

Από την εκτόξευσή του τον Σεπτέμβριο του 1977, το σκάφος είναι σήμερα το πρώτο ανθρώπινης κατασκευής αντικείμενο που ξέφυγε από τα όρια του ηλιακού μας συστήματος. Πλέον απέχει περισσότερα από 17 δισ. χιλιόμετρα, απόσταση που ισούται με 500.000 ταξίδια γύρω από τη Γη.

Και όμως, από ένα εξαιρετικά μακρινό σημείο του Σύμπαντος, το «Voyager» στην αποστολή του οποίου έπαιξε ρόλο και ένας σημαντικός έλληνας επιστήμονας, ο Σταμάτης Κριμιζής, εξακολουθεί να στέλνει στοιχεία στη ΝΑSA. Ακόμη δε και όταν τα τελευταία όργανά του σταματήσουν να λειτουργούν το 2025 το σκάφος θα συνεχίσει να μεταφέρει τις μεγαλύτερες ελπίδες της ανθρωπότητας: την προοπτική επικοινωνίας με νοήμονα ζωή κάπου εκεί έξω. Αυτή ήταν η αρχική ιδέα, άλλωστε, πίσω από τον λεγόμενο «Χρυσό Δίσκο», αντίγραφα του οποίου τοποθετήθηκαν μέσα στο «Voyager 1».

Ο επίχρυσος δίσκος με χάλκινο πυρήνα περιλαμβάνει ένα μάλλον ρομαντικό δείγμα γήινων ήχων – τη μουσική του Ιγκόρ Στραβίνσκι και του Τσακ Μπέρι, ανθρώπινους χαιρετισμούς σε δεκάδες γλώσσες, τον ήχο ενός μωρού που κλαίει, τη σφυρίχτρα ενός τρένου, ήχους γρύλων και το τραγούδι μιας φάλαινας. Στη θήκη του δίσκου υπάρχουν εικόνες που εξηγούν πώς μπορεί κάποιος να τον ακούσει. Η πιθανότητα νοήμονα όντα να βρουν αυτήν τη διαστρική «κασέτα» – πόσω μάλλον να την ακούσουν κιόλας – είναι απειροελάχιστη. Και όμως ο αστροφυσικός Καρλ Σαγκάν, ο οποίος βοήθησε στην επιλογή των ήχων και των μελωδιών, υποστήριξε ότι «η αποστολή αυτού του μπουκαλιού στον κοσμικό ωκεανό αποκαλύπτει κάτι πολύ ελπιδοφόρο για τη ζωή στον πλανήτη μας». Υπάρχει πράγματι κάτι συγκινητικό σε αυτήν την προσπάθεια της ανθρωπότητας να μοιραστεί σημαντικά για αυτήν πράγματα με το Σύμπαν. Οπως έγραψε η Μέγκαν Γκάρμπερ: «Ο Χρυσός Δίσκος μεταφέρει τα υπερβατικά στοιχεία της ανθρώπινης ύπαρξης: την τέχνη, την ομορφιά, τον πόνο, τη χαρά. Προσφέρουν ό,τι έχουμε και ό,τι είμαστε σε όλο το Σύμπαν».

Από την εκτόξευση του «Voyager 1» πριν από 37 χρόνια, οι επιστήμονες επιχείρησαν και με άλλους τρόπους να μοιραστούμε τη μουσική μας με όποιον βρίσκεται εκεί έξω. Και με πιο σύγχρονα μέσα. Το 2008, για παράδειγμα, πραγματοποίησαν απευθείας εκπομπή ενός τραγουδιού στο βαθύ Διάστημα, με στόχο να φθάσει στον Βόρειο Αστέρα, 431 έτη φωτός μακριά μας. Αυτή τη φορά ήταν ένα κλασικό τραγούδι των Beatles της δεκαετίας του ’60: «Across the Universe».