[Ενστάσεις] Οχι μαυσωλεία

Το Τρίτο Πρόγραμμα θα μπορούσε να είναι από τις ελάχιστες νησίδες εγγραμματοσύνης σε μια χώρα παραδομένη στα κλισέ, στην κοινοτοπία και στο λούμπεν. Η εσπευσμένη επαναλειτουργία του, άλλωστε, αυτόν τον στόχο είχε: τη λειτουργία μιας ξεχωριστής συχνότητας που δεν θα έχει σχέση με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα αλλά θα απευθύνεται σε ένα κοινό μυημένων, με στόχο να το διευρύνει.

Οσοι συστηματικά ακούμε τις εκπομπές του Τρίτου, είναι αλήθεια, βρίσκουμε ενδιαφέρουσες φωνές. Ο Μούστος, ο Μωυσίδης, ο Καραμαγγιώλης, η Καλιτσουνάκη, η Σχινά, ο Παπαγεωργίου, ο Ιλάν δεν είναι προσδοκώμενοι, έχουν μεγάλη πείρα – και, επιπλέον, δουλεύουν στοχεύοντας σε ένα κοινό ευρύτερο των φίλων της κλασικής μουσικής (που είναι αλήθεια, μπορείς, χάρη στο Ιντερνετ, πλέον εύκολα να τη βρεις παντού), σε ένα έγκυρο πολιτιστικό ραδιόφωνο. Αλλά είναι φωνές βοώντος. Για έναν κυρίως λόγο: επειδή απουσιάζει ένας κεντρικός κορμός που θα μπορούσε να εμπνεύσει.

Δεν θα μπορούσε αυτόν τον κορμό να τον συστήσει ο σύμβουλος του προέδρου επί του Τρίτου Προγράμματος, ο Χρίστος Παπαγεωργίου; Οπως φάνηκε, κυρίως, σε μια γιορτή που διοργάνωσε την περασμένη εβδομάδα για τα 60 χρόνια λειτουργίας του Τρίτου Προγράμματος (θεωρώντας ότι αυτό που υπάρχει σήμερα είναι συνέχεια του παλαιού, της ΕΡΤ), το πρόβλημα είναι η αδυναμία εμψύχωσης των παλαιών συνεργατών και των αναγκαίων νεότερων (τους οποίους εμφατικά αγνοούν οι «κατεστημένοι» ενός Τρίτου-Μαυσωλείου) σε μια δημιουργική ταυτότητα που θα μπορούσε να γίνει ανήσυχη κυψέλη ζωής. Το πρόβλημα, δηλαδή, είναι η εμμονή σε τύπους, η αδυναμία συνθέσεων, η πομπώδης αντιμετώπιση της ζωής (πόσο πιο πομπώδης εκδήλωση άγνοιας θα μπορούσε να είναι αυτό που αναγράφεται στην επιστολή προς τους παραγωγούς, ότι «ειδικοί προσκεκλημένοι ομιλητές, π.χ. ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας […] είναι ευπρόσδεκτοι σε κάθε εκπομπή»; Ή η παρότρυνση προς τους παραγωγούς να έχουν οργανώσει τις εκπομπές τους ώστε οι προσκεκλημένοι τους να μην κομπιάζουν»;).

Εν πάση περιπτώσει, δύο πράγματα. Πρώτον: ένα ζωντανό ραδιόφωνο δεν επιβεβαιώνει τη ζωντάνια του με γιορτές-κονσέρβα, ούτε ο σύμβουλος του προέδρου το κύρος του εμφανιζόμενος στο διαφημιστικό σποτ μεταξύ του Χατζιδάκι και του Μπετόβεν. Δεύτερον: δεν φθάνουν ούτε η (αυτονόητη) προεργασία ούτε οι υψηλοί προσκεκλημένοι – χρειάζονται ιδέες, πάθος, συνθήκες δημιουργικής ελευθερίας.