[Θεωρείο] Τεστ τεστοστερόνης

Υπέρ των μεταρρυθμίσεων είμαστε όλοι – αρκεί να μη μας αφορούν προσωπικά. Είναι κάτι που είπε ο Φρανσουά Ολάντ την περασμένη εβδομάδα με το είδος της παραστατικής περιγραφής που προκαλεί η αγανάκτηση. Και είναι και κάτι που ζει στο πετσί του ο Ματέο Ρέντσι τώρα που επιχειρεί να γκρεμίσει το τοτέμ της εργατικής νομοθεσίας στην Ιταλία, δηλαδή το άρθρο 18. Το 18 υποχρέωνε τον εργοδότη να επαναπροσλάβει έναν εργαζόμενο τον οποίο είχε απολύσει άδικα. Στη αναθεωρημένη του εκδοχή τον υποχρεώνει απλώς σε αποζημίωση.

Ο Ρέντσι δεν είναι ο τύπος που θέλει να πίνουν οι καπιταλιστές το αίμα της εργατικής τάξης με το μπουρί της σόμπας. Θέλει, όμως, να αλλάξει τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της αγοράς εργασίας προσδοκώντας σε μεγαλύτερη ευελιξία και επομένως σε μείωση της ανεργίας που στους νέους έχει χτυπήσει ταβάνι. Το μοντέλο εφαρμόζεται με σχετική επιτυχία στις σκανδιναβικές χώρες. Με άλλα λόγια, ο Ρέντσι θέλει να κάνει την Ιταλία στα εργασιακά Δανία του Νότου.

Είναι ο δεύτερος που τρέφει τέτοιες φιλοδοξίες στον Νότο – και όπως ξέρουμε, ο πρώτος δεν είχε ευτυχή κατάληξη. Η διαφορά είναι ότι ο Ρέντσι δεν πολιτεύεται με το ζεν στυλ του Παπανδρέου, αλλά δυναμικά. Μέχρι στιγμής αυτή η τακτική έχει αποδώσει δημοσκοπικά. Αλλά αυτή είναι η μητέρα όλων των μαχών. Ο ιταλός πρωθυπουργός επιχειρεί κάτι που δεν είχαν καταφέρει ούτε ο ανεκδιήγητος Μπερλουσκόνι ούτε ο τεχνοκράτης Μόντι. Το αποτέλεσμα είναι ότι τα συνδικάτα τον αποκαλούν Θάτσερ και οι παλιές καραβάνες του Δημοκρατικού Κόμματος τραβάνε κόκκινες γραμμές. Οι αντιδράσεις αυτές υπακούουν σε μια λογική: η κατάργηση του άρθρου 18, λένε στο PD, είναι για την ιταλική Κεντροαριστερά ό,τι ήταν για τους γερμανούς Σοσιαλδημοκράτες το συνέδριο του Μπαντ Γκόντεσμπεργκ, όπου το SPD αποκήρυξε το 1959 τον μαρξισμό.

Η ελληνική κυβέρνηση κινήθηκε ανάμεσα στη μεταρρυθμιστική ατονία τού πάντα συγκρατημένου Φρανσουά Ολάντ και τη μεταρρυθμιστική τεστοστερόνη τού μονίμως χαμογελαστού Ματέο Ρέντσι. Αλλά το «ανάμεσα» δεν ταυτίζεται σε αυτήν την περίπτωση με το μέτρο. Περισσότερο μοιάζει με εκκρεμές που κινείται άτσαλα για να μείνει στο τέλος από δυνάμεις. Το λένε και μεταρρυθμιστική κόπωση. Ούτως ή αλλως, η συγκυβέρνηση Σαμαρά έχει μπει σε παράκαμψη, αφού πρέπει να λύσει το πρόβλημα της προεδρικής εκλογής για να συνεχίσει. Αν το λύσει, θα φανεί αν θα έχει δυνάμεις για μεταρρυθμίσεις στο φίνις ή αν θα ξεμείνει από μπαταρία.