[Επιφυλλίδα] Η αθανασία του καλοκαιριού

Το μεσημέρι της περασμένης Τρίτης η αιφνίδια νεροποντή, για περίπου μιάμιση ώρα, μετέβαλε περιοχές της Αθήνας, μαζί και το ιστορικό της κέντρο, σε αδιάβατες. Και όπως έβλεπες τους ανθρώπους να προσπαθούν να προστατευθούν, κρατώντας πάνω από το κεφάλι τους άλλοτε ένα φύλλο εφημερίδας κι άλλοτε μια πλαστική σακούλα, επόμενο ήταν να μην προσέχεις τα πόδια τους. Αν και τσαλαβουτούσανε μέσα στα νερά, το θέαμα γινόταν άκρως κωμικό καθώς πολλοί φορούσαν ακόμη σαγιονάρες.

Αστοχη μάλλον η λέξη «κωμικό», το θέαμα ήταν συγκινητικό και τρυφερό συνάμα, αφού όσοι επέμεναν να φοράνε σαγιονάρες δεν θέλανε να πιστέψουν ότι το καλοκαίρι είχε πια τελειώσει. Δεν έχει καμιά απολύτως σημασία αν για όλους αυτούς που φορούσανε σαγιονάρες το καλοκαίρι είχε υπάρξει όπως το είχανε ονειρευτεί ή είχε διαψευστεί σε σχέση με τα σχέδια που έκαναν έναν ολόκληρο χρόνο. Φορώντας σαγιονάρες, το «σήμα κατατεθέν» κατά κάποιον τρόπο του καλοκαιριού, μπορούσαν να φαντάζονται πως το επόμενο καλοκαίρι δεν ήταν μόνο πολύ κοντά, αλλά και γεμάτο υποσχέσεις που θα πραγματοποιούνταν οπωσδήποτε.

Συνδυασμένο με μια παράξενη μορφή αθανασίας το καλοκαίρι, δύσκολα το αποχωρίζεται κανείς ακόμη και όταν δεν το συμπαθεί ιδιαιτέρως. Ή και όταν το αγαπάει πάρα πολύ, παρά τη δύσκολη προσαρμογή του εκεί γύρω στις αρχές Ιουνίου, όταν το καλοκαίρι τελικά ενσκήψει, θέλει να αισθάνεται ότι δεν πρόκειται να τελειώσει ποτέ. Οι μεγάλες ζέστες που ηχούσαν ως εφιάλτης, ενώ ο καιρός ήταν ακόμη χλιαρός, σε κάνουν να αισθάνεσαι, με το να βρίσκεται πάντα ένας τρόπος να αντιμετωπίζονται, πως τίποτα δεν είναι αμετάκλητα δραματικό. Αντίθετα μπορεί να εξελιχθεί και σε κάτι ευχάριστο, αφού ο φόβος του καλοκαιριού έχει ήδη μεταμορφωθεί σε μια ηδονική ανατριχίλα όπως συνειδητοποιεί ο καθένας ότι πρόκειται για μια «μυστική» εποχή. Ποτέ άλλοτε δεν «διαβάζει» κανείς τόσο ευκρινώς τους άλλους, αν και όλοι μας αισθανόμαστε μέσα στο καλοκαίρι να γινόμαστε αδιαπέραστοι σαν στρείδια. Πάρα πολλοί μαζί σε ένα καράβι, σε μια παραλία, σε ένα αεροδρόμιο, αναγνωρίσιμοι όλοι μας με την πρώτη ματιά σε σχέση με τα σχέδια να ζήσουμε όσο γίνεται πιο έντονα, κουβαλάμε το ολοφάνερο για τους άλλους σαν να πρόκειται για κάτι που, όσο κι αν προσπαθήσουν οι γύρω μας, δεν θα το καταλάβουν ποτέ.

Το σκληρό φως του καλοκαιριού που κατά έναν παράδοξο τρόπο μεταβάλλει το βάθος σε επιφάνεια, όσο κι αν μας εκθέτει, είναι ταυτόχρονα πολύτιμο γιατί μας συμφιλιώνει με τον μεγάλο φόβο· να είμαστε ο εαυτός μας, να ξέρουν οι άλλοι ποιοι ακριβώς είμαστε και ταυτόχρονα να μη νιώθουμε ότι κινδυνεύουμε να τους χάσουμε. «Εκπαιδευμένοι» από την κρυψίνοια των άλλων εποχών, συνειδητοποιούμε ξαφνικά με το καλοκαίρι να βγαίνουν «τα άπλυτά μας στη φόρα» και αντί να προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στη σχέση μας, αντίθετα να αισθανόμαστε ξαλαφρωμένοι.

Ποιος δεν θα ήθελε την αίσθηση αυτή να διαρκεί για πάντα όπως και μια άλλη αίσθηση, ότι όλα τα πράγματα που μας ευχαριστούν δεν πρόκειται να γνωρίσουν τέλος; Σκεφθείτε μια παράσταση τους καλοκαιρινούς μήνες σε ένα αρχαίο θέατρο. Τραγωδία ή κωμωδία, έχεις τη βεβαιότητα ότι η απόλαυση που έχεις αισθανθεί θα παραταθεί μέσα στη νύχτα, συζητώντας και τρώγοντας με τους φίλους. Για να συνειδητοποιήσεις ξαφνικά πως έχει ξημερώσει, χωρίς να σε ενδιαφέρει τελικά αν θα κοιμηθείς ή δεν θα κοιμηθείς. Ακόμα και η ενοχλητική ερώτηση που γίνεται σχεδόν πάντα ή κάνουμε εμείς οι ίδιοι στους άλλους, «Πώς περάσατε το καλοκαίρι σας;», δεν σημαίνει κατά βάθος ότι θέλουμε να μάθουμε κατά πόσο οι άλλοι γευτήκανε, όπως κι εμείς, αυτή την ιδιότυπη αθανασία του καλοκαιριού;