Κραυγή αγωνίας για το ΕΣΥ

Γιατί μια επιστολή παραίτησης ενός γιατρού μπορεί να αποτελεί είδηση και μάλιστα στην περίοδο της «μεγάλης φυγής» από το ΕΣΥ; Δανειζόμενος ιατρικούς όρους, θα μπορούσε να πει κανείς ότι κάθε πρόταση σε αυτή την τρισέλιδη επιστολή είναι μια «σκιά» στην… ακτινογραφία των προβλημάτων που μαστίζουν τα δημόσια νοσοκομεία. 
Ο υπογράφων καρδιολόγος – διευθυντής ΕΣΥ – στο Νοσοκομείο Αγρινίου Αριστείδης Τζιόρας επιμένει στα «ΝΕΑ» ότι η Ιατρική ήταν το όνειρό του. Ανέκαθεν βίωνε ως πρόκληση την αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών και θεωρούσε τον εαυτό του προνομιούχο καθώς είχε την τύχη να υπηρετήσει επί 16 χρόνια το δημόσιο σύστημα υγείας. 
Πλέον περιμένει τη δημοσίευση της παραίτησής του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να την ανακαλέσει, παρότι έχει το χρονικό περιθώριο. 
Η απόφασή του δεν ήταν εύκολη. Αφήνει να εννοηθεί ότι ήλπιζε ότι με την κίνησή του αυτή κάτι θα άλλαζε. Θα έβρισκε ανταπόκριση από τους ιθύνοντες. Πίστευε πως έστω και στο «παρά πέντε» κάποιος θα ενδιαφερόταν να δώσει λύση. 
Πλέον, απλώς μετράει τις ημέρες ώσπου να ενταχθεί στον «στίβο» του ιδιωτικού τομέα, κι ας μην αποτελούσε την πρώτη του επιλογή. Κατά τη συζήτησή μας διαπίστωσα ότι πρόκειται για έναν γιατρό ο οποίος προσπάθησε να προσαρμοσθεί στις εργασιακές συνθήκες που διαμόρφωσε η  κρίση. 
«Στην κλινική μου», λέει, «χρησιμοποιούμε μόνο γενόσημα φάρμακα και είναι καλύτερο από το να μην υπάρχουν καθόλου σκευάσματα για τη θεραπεία των ασθενών. Ομως, υπήρξαν περίοδοι που δεν είχα στη διάθεσή μου ούτε καν μια αμπούλα αδρεναλίνης. Εφημέρευα και παρακαλούσα να μη χρειαστεί να αντιμετωπίσω ασθενή σε καρδιογενές σοκ». Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η συνένωση δυνάμεων των Νοσοκομείων Αγρινίου – Μεσολογγίου θα έδινε λύση στα προβλήματα. «Είχε προβλεφθεί ότι το Νοσοκομείο Αγρινίου, όπου ετησίως εκτελούνται 5.000 χειρουργικές πράξεις και λειτουργεί Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, θα ενισχυόταν ενώ του Μεσολογγίου θα μετατρεπόταν σε Κέντρο Υγείας. Ωστόσο τίποτα δεν προχώρησε, ούτε βρέθηκε άλλη εναλλακτική. Το αποτέλεσμα είναι να απαξιώνεται το σύστημα υγείας».
Λίγο αργότερα τονίζει: «Δεν μας φταίνε οι ασθενείς επειδή οι αμοιβές μας πλέον δεν είναι ικανοποιητικές. Οφείλουμε να είμαστε εκεί γι’ αυτούς». 
Γι’ αυτό μαζί με τους δύο εναπομείναντες συναδέλφους καρδιολόγους (ένας επιμελητής Β’ και ένας επικουρικός) μοιράζονται τις εφημερίες του μήνα. «Σύμφωνα με απόφαση του εισαγγελέα οι επιπλέον εφημερίες είναι παράνομες. Αποφασίσαμε όμως να μην κλείνουμε την κλινική μας τις μισές ημέρες του μήνα, κι ας μην αμειβόμαστε».

«…δίνουμε πραγματικά τον καλύτερό μας εαυτό με αυταπάρνηση και υπερβάλλοντας πολλές φορές τις δυνάμεις μας για να ξεπεράσουμε τα προβλήματα που απορρέουν από την ανεπαρκή-ελλειμματική οργάνωση, στελέχωση και εξοπλισμό της κλινικής μας (μη ύπαρξη Στεφανιαίας Μονάδος Εμφραγμάτων, μη ύπαρξη συσκευών, καθημερινές ελλείψεις υλικών και φαρμάκων…)»

Οι αντλίες που χρησιμοποιούνται για τη χορήγηση ενδοφλέβιων φαρμάκων κρίνονται απαραίτητες στη σύγχρονη ιατρική, καθώς ρυθμίζουν την ακριβή ποσότητα και την ταχύτητα με την οποία το φάρμακο θα εισέλθει στην κυκλοφορία του αίματος.

«Λίγη μεγαλύτερη δόση μπορεί να αποβεί μοιραία» διευκρινίζει ο κ. Τζιόβας, όμως αυτές οι αντλίες θεωρούνται πλέον είδος πολυτελείας για το Νοσοκομείο Αγρινίου.

Στη λίστα των ελλείψεων προστίθενται κατά καιρούς ακόμη και φάρμακα χαμηλού κόστους – όπως τα διουρητικά – αλλά και υλικά «πρώτης γραμμής»: γάζες, βαμβάκι, οινόπνευμα…

Το ίδιο σκηνικό περιγράφουν οι γιατροί του ΕΣΥ ανά την Ελλάδα: λένε ότι αναγκάζονται να χρησιμοποιούν απολυμαντικά τύπου οινοπνεύματος, τα οποία ερεθίζουν τις πληγές των νοσηλευομένων. Παραπονιούνται για τα χειρουργικά γάντια που τρυπάνε σε κάθε κίνηση του χεριού, για τις «πεταλούδες» που σπάνε τραυματίζοντας τις φλέβες των ασθενών… Κοινός παρονομαστής οι ασφυκτικοί προϋπολογισμοί που αναγκάζουν τους διοικητές σε εκπτώσεις τόσο στην ποιότητα όσο και στην ποσότητα των υλικών και των φαρμάκων που παραγγέλνουν.

Σημειώνεται ότι για το 2014 οι επιχορηγήσεις προς τα νοσοκομεία είναι μειωμένες κατά 32,2% σε σχέση με πέρυσι και κατά 20,7% σε σχέση με το 2012.

«Οσον αφορά την ελλιπή στελέχωση, είναι στη διοίκηση του νοσοκομείου γνωστό ότι από τον Σεπτέμβριο του 2013 (πριν από 10 μήνες) έχουν αποχωρήσει από το νοσοκομείο και από την κλινική μας ΠΕΝΤΕ ειδικευμένοι καρδιολόγοι, καθιστώντας αδύνατη τη σύνταξη σύννομου προγράμματος εφημεριών…»

Δύο από τους γιατρούς έφτιαξαν βαλίτσες και έβγαλαν εισιτήριο – χωρίς επιστροφή – προς το εξωτερικό, άλλοι δύο βγήκαν σε πρόωρη συνταξιοδότηση ενώ ο πέμπτος αποφάσισε να ιδιωτεύσει.

Και αν η αποχώρηση των γιατρών από το Νοσοκομείο Αγρινίου θυμίζει «άτακτη φυγή», τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι χρόνο με τον χρόνο το ΕΣΥ διώχνει το επιστημονικό προσωπικό του.

«Εκτιμάται ότι ετησίως συνταξιοδοτούνται περί τους 800 γιατρούς και επιπλέον 100 υποβάλλουν παραίτηση. Συνεπώς, τα τελευταία τρία χρόνια τουλάχιστον 2.700 ειδικευμένοι γιατροί έχουν αποχωρήσει από τα νοσοκομεία της χώρας» επιβεβαιώνει στα «ΝΕΑ» ο Δημήτρης Βαρνάβας, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (ΟΕΝΓΕ).

Ο κ. Βαρνάβας επισημαίνει ότι «το σύστημα γερνάει ραγδαία. Οσοι εντάχθηκαν στο ΕΣΥ κατά την ίδρυσή του, το 1983, έχουν ούτως ή άλλως συμπληρώσει τα συντάξιμα χρόνια. Αλλοι, υπό τον φόβο μήπως μείνουν χωρίς σύνταξη ή εφάπαξ, οδηγούνται στην πρόωρη συνταξιοδότηση με αποτέλεσμα να είναι πλέον επείγουσα ανάγκη να τονωθούν τα νοσοκομεία με νέο προσωπικό».

Αντ’ αυτού, όπως σημειώνει ο κ. Βαρνάβας, οι συνθήκες εργασίας γίνονται χρόνο με τον χρόνο ολοένα και πιο εφιαλτικές. Οι μειώσεις μισθών, ο αυξανόμενος φόρτος εργασίας λόγω οικονομικής κρίσης και τα εξοντωτικά ωράρια λόγω έλλειψης προσωπικού συνθέτουν μια καθημερινότητα από την οποία οι περισσότεροι θέλουν να αποδράσουν.

«…ενώ τον τελευταίο χρόνο αποχώρησαν επιπλέον και όλοι οι ειδικευόμενοι γιατροί της κλινικής…»

Ξεμένουν τα δημόσια νοσοκομεία και από ειδικευόμενους, καθώς η οικονομική κρίση και η εργασιακή ανασφάλεια εξαναγκάζει τους νέους επιστήμονες να φύγουν στο εξωτερικό.

Τα νούμερα είναι αποκαλυπτικά: από τις συνολικά 10.780 θέσεις ειδικευομένων που προσφέρονται στα δημόσια νοσοκομεία της χώρας, οι 3.000 και πλέον παραμένουν τα τελευταία χρόνια στα αζήτητα με τις νοσοκομειακές ειδικότητες (όπως για παράδειγμα η αναισθησιολόγια, η θωρακοχειρουργική, η ακτινολογία και η μικροβιολογία) να ορφανεύουν από ειδικευόμενους.

Η απουσία τους όμως δημιουργεί λειτουργικά προβλήματα σε τμήματα και κλινικές με μεγάλη μερίδα ειδικευομένων να έχει εγκλωβιστεί  μοιραία στη «λάντζα» (π.χ. συνταγογράφηση) και στις εφημερίες.

Είναι ενδεικτικό ότι στον Ευαγγελισμό μόνον οι τέσσερις από τις συνολικά 13 προβλεπόμενες θέσεις στην καρδιοθωρακοχειρουργική είναι καλυμμένες, ενώ σχεδόν όλα τα αναισθησιολογικά τμήματα της χώρας αναζητούν ενδιαφερομένους.

«…και έτσι φτάσαμε στη σημερινή δυσάρεστη πραγματικότητα να αδυνατούμε να καλύψουμε με σύννομες διαδικασίες το μηνιαίο πρόγραμμα εφημεριών που εσείς παράνομα, καταχρηστικά και χωρίς την προσωπική και γραπτή συναίνεσή μας, μας εντέλλεσθε σε εφημερίες παράνομες, αυθαίρετες και απλήρωτες…»

Η αϋπνία και η κούραση αποτελούν μόνιμους συντρόφους των γιατρών, με αρκετούς από αυτούς να βρίσκονται στα όρια της υπερκόπωσης. Ιδίως στην περιφέρεια, είναι κάθε άλλο σπάνιο οι γιατροί να εφημερεύουν μέρα παρά μέρα, ενώ δεν λείπουν και εκείνοι που είναι διαθέσιμοι 24 ώρες το 24ωρο γιατί απλώς δεν υπάρχει εναλλακτική.

Σύμφωνα με καταγγελίες 10 ενώσεων ελλήνων γιατρών προς την Κομισιόν, οι ειδικευμένοι υποχρεώνονται να εργάζονται έως και 72 ώρες την εβδομάδα και οι ειδικευόμενοι έως και 93. Επιπλέον, υποχρεώνονται να εργάζονται επί 32 ώρες χωρίς διακοπή.

Οι ελλείψεις σε ιατρικό προσωπικό γίνεται ακόμη πιο έντονη το καλοκαίρι, όταν οι υπηρετούντες γιατροί ζητούν να κάνουν χρήση της άδειάς τους. Κάπως έτσι οι διοικητές καταφεύγουν στη λύση του δανεικού προσωπικού, σε μια προσπάθεια να καλύψουν όπως όπως τα κενά που προκύπτουν.

Ενδεικτική είναι η μαρτυρία χειρουργού στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, ο οποίος κλήθηκε αιφνιδιαστικά να συνδράμει στην εφημερία του Γενικού Νοσοκομείου Πρέβεζας.

Οταν έφθασε εκεί τον περίμενε μία ακόμη έκπληξη: ήταν ο μόνον γιατρός που εφημέρευε στον χειρουργικό τομέα. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Οχι μόνον δεν υπήρχε άλλος χειρουργός άλλα έπρεπε να εκτελέσει – εάν καθίστατο ανάγκη – και χρέη ορθοπεδικού, ουρολόγου και ούτω καθ’ εξής.

«Απευθύνω ΚΡΑΥΓΗ ΑΓΩΝΙΑΣ προς πάσα κατεύθυνση και θέλοντας να αφυπνίσω τη διοίκηση των διασυνδεόμενων νοσοκομείων Αιτωλοακαρνανίας υποβάλλω σήμερα την παραίτησή μου με μοναδικό σκοπό να συγκινήσω, πιθανώς, κάνοντας ευρύτερα γνωστές τις τραγικές, απάνθρωπες, εξουθενωτικές και άκρως επικίνδυνες καταστάσεις που υφιστάμεθα και βιώνουμε στην καρδιολογική κλινική του Νοσοκομείου Αγρινίου»

Καταλήγει η επιστολή παραίτησης