Πλανήτης Γη, έτος 3.000.000 π.Χ.

Η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ατμόσφαιρα έφθασε στο επίπεδο που βρισκόταν πριν από 3 εκατομμύρια χρόνια. Επιστρέφουμε στο Πλειόκαινο,  περίοδο κατά την οποία κυριαρχούν οι μαχαιρόδοντες τίγρεις, η θερμοκρασία ήταν υψηλότερη κατά 2 ή 3 βαθμούς και η στάθμη της θάλασσας κατά 25 μέτρα. Αυτό που μας παρασύρει στο γεωλογικό παρελθόν του πλανήτη μας είναι η αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου η οποία συνεχίζεται με ολοένα εντονότερο ρυθμό, παρά τις εκκλήσεις επιστημόνων και ειδικών για μείωση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων. Τουλάχιστον αυτό υποστηρίζει ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) στην τελευταία έκθεσή του, το Green House Gas Bullettin.

«Γνωρίζουμε, δίχως να υπάρχει καμία αμφιβολία, ότι το κλίμα αλλάζει, ότι οι καιρικές συνθήκες γίνονται ακραίες εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων όπως η καύση ορυκτών» υπενθυμίζει ο Μισέλ Ζαρό, γενικός γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού. «Οι νόμοι της φυσικής δεν είναι διαπραγματεύσιμοι. Οι παλαιότερες, οι σημερινές και οι μελλοντικές εκπομπές CO₂ θα έχουν σωρευτική επίδραση τόσο στην παγκόσμια θέρμανση του πλανήτη όσο και στην οξίνιση των ωκεανών γιατί το διοξείδιο του άνθρακα παραμένει στην ατμόσφαιρα για πολλές εκατοντάδες χρόνια και στους ωκεανούς ακόμη περισσότερο. Ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας τελειώνει» προειδοποίησε ο Ζαρό.

Ομως οι μακροχρόνιες καταστροφικές συνέπειες της έκλυσης αερίων του θερμοκηπίου δεν αφορούν μόνο την ατμόσφαιρα αλλά και τους ωκεανούς οι οποίοι μέχρι σήμερα λειτουργούσαν σαν σφουγγάρι που απορροφούσε ένα σημαντικό τμήμα των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

ΟΙ ΩΚΕΑΝΟΙ. Σήμερα, αναφέρεται στην έκθεση του Οργανισμού, αυτή η δυνατότητα μετριασμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου περιορίζεται σημαντικά εξαιτίας της οξίνισης που υφίστανται τα νερά των ωκεανών, ο ρυθμός ανάπτυξης της οποίας είναι ο υψηλότερος των τελευταίων 300 εκατομμυρίων ετών. Η δυνατότητα των ωκεανών να απορροφούν το διοξείδιο του άνθρακα μειώθηκε κατά 30% σε σχέση με την προβιομηχανική περίοδο ενώ κινδυνεύει να μειωθεί περαιτέρω, κατά 20%, έως το τέλος του αιώνα.  

Οι περιορισμένες δυνατότητες απορρόφησης του CO₂ από τη βιόσφαιρα και η αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έχουν αποτέλεσμα η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα να αυξάνεται με ρυθμό ταχύτερο απ’ ό,τι είχε προβλεφθεί. Πριν από τη Βιομηχανική Επανάσταση ήταν 280 μέρη ανά ένα εκατομμύριο (ppm) ενώ το 1959 όταν ξεκίνησε η συγκέντρωση στοιχείων σε ετήσια βάση είχε φθάσει τα 316 ppm. Σήμερα η μέση τιμή κυμαίνεται στα 396 ppm, αν και τον Μάιο του 2013 στο παρατηρητήριο του Μαούνα Λόα στη Χαβάη καταγράφηκε η υπέρβαση του ορίου των 400 ppm.   

Η τάχιστη αυτή επιδείνωση της ατμόσφαιρας αποτελεί την πιο σημαντική είδηση της έκθεσης του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, το στοιχείο που καθιστά επιτακτική την ανάγκη να σημάνει συναγερμός. Τα επίπεδα του CO₂ έφθασαν το 2013 στο ιστορικό ρεκόρ 396 μέρη ανά εκατομμύριο (ppm), σχεδόν 3 ppm πάνω από τα επίπεδα του 2012. Η άνοδος είναι η πιο απότομη που έχει καταγραφεί από το 1984.

Ωστόσο, η παγκόσμια κοινότητα έχει και τις γνώσεις και τα εργαλεία για τον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας κάτω από τους δύο βαθμούς έως το τέλος του αιώνα. Για να δώσουμε «μια ευκαιρία στον πλανήτη μας… Και στα παιδιά και τα εγγόνια μας ένα μέλλον» τόνισε ο Μισέλ Ζαρό.