[Διαστάσεις] Η δύναμη μιας συγγνώμης

Μερικές φορές τη διαφορά την κάνει μία φράση. Ή ακόμη και μία λέξη. Οταν αρθρώνεται ή δεν αρθρώνεται. Ο τρόπος με τον οποίο αρθρώνεται, ευθύς ή πλάγιος, ωμός ή συγκαλυμμένος, ήπιος ή βίαιος, ειλικρινής ή υποκριτικός. Ο άνθρωπος που την αρθρώνει, το πρόσωπό του, τα μάτια του, ο τρόπος που σε κοιτάζει.

Διαβάστε τι είπε ο Κώστας Καϊμακόγλου μετά την ήττα της εθνικής μπάσκετ από τη Σερβία: «Ετσι είναι το σύστημα. Ενα νοκάουτ ματς και σε βγάζει εκτός πορείας. Είχαμε μια κακή βραδιά. Ζητάμε συγγνώμη, δεν ήμασταν αντάξιοι των περιστάσεων». Απλά πράγματα. Δεν φταίνε ούτε οι διαιτητές ούτε το σκληρό παιχνίδι του αντιπάλου, δεν τρέχει κάτι με το DNA των Ελλήνων που αυτή τη φορά δεν δούλεψε, ούτε με την ενότητα του λαού μας που δεν κάνει πάντα θαύματα. Ζητάμε συγγνώμη, δεν ήμασταν αντάξιοι των περιστάσεων, τέλος.

Πόσοι πολιτικοί, δεξιοί ή αριστεροί, έχουν μιλήσει έτσι τα τελευταία χρόνια, αν όχι τις τελευταίες δεκαετίες; Πόσοι έχουν παραδεχθεί ότι ήταν κατώτεροι των περιστάσεων κι ότι οι ήττες – όλες αυτές οι οδυνηρές ήττες – οφείλονταν σ’ αυτούς, μόνο σ’ αυτούς, και στις επιλογές τους; Και, το κυριότερο, πόσοι έχουν ζητήσει συγγνώμη; Νομίζω κανείς, αλλά μπορεί και να κάνω λάθος.

Κι όμως, οι λέξεις μαλακώνουν. Δεν λύνουν προβλήματα, αλλά βοηθούν στη βελτίωση του κλίματος. Και συμβάλλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης. Από τη συγγνώμη που δεν ζητήθηκε μέχρι την εμπιστοσύνη που δεν αποκαταστάθηκε, σ’ αυτή τη διαδρομή που δεν διανύθηκε χάθηκε το παιχνίδι στην Ελλάδα. Οχι ένα παιχνίδι μπάσκετ, αυτό είναι το λιγότερο, αλλά το παιχνίδι της διακομματικής συνεννόησης για μια συντεταγμένη έξοδο από την κρίση.

Ρώτησε χθες το BBC τον απεσταλμένο του στο Κίεβο αν τηρείται, σε έναν τουλάχιστον βαθμό, η εκεχειρία που συμφωνήθηκε στην Ανατολική Ουκρανία. Κι εκείνος απάντησε ότι το πρόβλημα δεν είναι η εκεχειρία, αλλά η απώλεια της εμπιστοσύνης. Οι φιλορώσοι δεν εμπιστεύονται τους φιλοδυτικούς, η Μέρκελ έχασε την εμπιστοσύνη της στον Πούτιν, κανείς δεν εμπιστεύεται κανέναν, δίαυλοι επικοινωνίας δεν υπάρχουν και για τον λόγο αυτόν μπορεί να συμβεί οτιδήποτε. Το κλίμα επιδεινώθηκε δραματικά μετά την κατάρριψη του μαλαισιανού αεροσκάφους στην περιοχή του Ντονέτσκ. Το τραγικό γεγονός οφειλόταν προφανώς σε λάθος. Αλλά κανείς δεν ανέλαβε την ευθύνη, κανείς δεν ζήτησε συγγνώμη, οπότε κανένα μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης δεν μπορεί πραγματικά να λειτουργήσει.

Ξέρω, πελαγοδρομώ και πάλι, πηδάω από το Μουντομπάσκετ στην ελληνική κρίση κι από εκεί στον πόλεμο της Ουκρανίας. Ομως, πίσω απ’ όλα αυτά τα άσχετα μεταξύ τους γεγονότα υπάρχουν άνθρωποι, υπάρχουν εγωισμοί, αδυναμίες, ανταγωνισμοί, κακίες, μανίες. Την εθνική μπάσκετ δεν την αγαπήσαμε επειδή ο Καϊμακόγλου ζήτησε συγγνώμη. Αλλά επειδή το ανθρώπινο δυναμικό της διαθέτει τη σεμνότητα, τη σοβαρότητα και την ωριμότητα που κάνουν έναν Καϊμακόγλου να θεωρήσει αυτονόητο ύστερα από μια ήττα να ζητήσει συγγνώμη.