Σαράντα δύο εκατομμύρια δολάρια: αυτό είναι το ποσό που συγκεντρώθηκε από τις 29 Ιουλίου ώς τις 21 Αυγούστου για την καταπολέμηση της νόσου ALS (αμυοτροφική πλάγια σκλήρυνση) χάρις στα εθελοντικά παγομπουγελώματα επωνύμων και ανωνύμων. Και οι δωρεές συνεχίζονται. Να το πούμε λοιπόν εξαρχής καθαρά: είτε είναι βλακώδης είτε όχι, είτε τη χαρακτηρίζει κανείς «αμερικανιά» είτε μια πρωτότυπη πρωτοβουλία, η ιδέα αυτή στέφθηκε από επιτυχία.
Υπάρχουν βέβαια ορισμένες αντιρρήσεις. Σιγά τα λεφτά, έγραψε κάποιος. Κι όμως, σύμφωνα με ανακοίνωση της ALS Association, το ποσό αυτό που συγκεντρώθηκε μέσα σε 24 ημέρες είναι υπερδιπλάσιο από εκείνο που συγκεντρώθηκε μέσα σε έναν ολόκληρο χρόνο. Ναι, είπε ένας άλλος, αλλά είναι απειροελάχιστο σε σχέση με τον ετήσιο προϋπολογισμό του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας που ξεπερνά τα 30 δισεκατομμύρια δολάρια. Και γιατί να μην το συγκρίνουμε με τα 80 εκατ. που δαπανώνται κάθε χρόνο για την καταπολέμηση της συγκεκριμένης ασθένειας από το σύνολο των σχετικών μη κερδοσκοπικών και φιλανθρωπικών οργανώσεων της Αμερικής; Προσοχή, προειδοποιεί ένας τρίτος: οι άνθρωποι που δίνουν χρήματα για φιλανθρωπικούς σκοπούς είναι συγκεκριμένοι και τα ποσά δεν είναι απεριόριστα. Οταν κάποιος δίνει 100 δολάρια κατά της ασθένειας Λου Γκέρινγκ, δίνει αναγκαστικά λιγότερα για τις εκστρατείες εναντίον άλλων ασθενειών. Η φιλανθρωπία είναι ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος.
Ισως να είναι έτσι. Ισως πάλι και να συμβεί το αντίθετο. Η επιτυχία του παγομπουγελώματος μπορεί να δώσει ιδέες και σε άλλες μη κερδοσκοπικές οργανώσεις για την προώθηση των δικών τους διαφημιστικών τεχνικών. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί δηλαδή να παίξουν τον δικό τους, μικρότερο ή μεγαλύτερο, ρόλο στην εκλαΐκευση και προώθηση της φιλανθρωπίας. Ακόμη και τα πιτσιρίκια που μπουγελώνονται (όπως μπουγελώνονταν πάντα, αν και χωρίς παγάκια) και στη συνέχεια ανεβάζουν τη σχετική σκηνή στο facebook μπορεί να συμβάλουν σε αυτήν την εκστρατεία: κάποιος γονιός μπορεί να συγκινηθεί και να βάλει το χέρι στην τσέπη.
Κακώς λοιπόν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απαγόρευσε στους αμερικανούς διπλωμάτες να λαμβάνουν μέρος σε αυτό το παιχνίδι; Οχι. Σε όλα τα πράγματα υπάρχουν κανόνες. Ο καθένας στον ρόλο του.
Και οι δημοσιογράφοι; Πρέπει να αρχίσουμε να περιλουζόμαστε κι εμείς με κουβάδες με παγωμένο νερό και να προτείνουμε στη συνέχεια σε συναδέλφους να κάνουν το ίδιο, ώστε να βάλουμε το λιθαράκι μας σε αυτήν την υπόθεση; Μα νομίζω πως αυτό έχει ήδη ξεκινήσει και στη χώρα μας, το facebook έχει γεμίσει με σχετικά βιντεάκια. Πρέπει βέβαια να «το ‘χεις», γιατί αλλιώς κινδυνεύεις να γελοιοποιηθείς. Και να μην αρρωσταίνεις εύκολα, εννοείται.
Σε κάθε περίπτωση, η ιδέα του παγομπουγελώματος είχε από την αρχή ένα παραθυράκι: μπορείς να δώσεις μόνο τα χρήματα, χωρίς να υποστείς τη σχετική δοκιμασία. Η απήχηση θα είναι μικρότερη, αλλά και πάλι ουσιαστική. Νομίζω πως αυτό θα κάνω, αν μου προταθεί να «παίξω». Το χρωστάω άλλωστε σ’ έναν σπάνιο άνθρωπο που έπεσε θύμα της τρομερής αυτής ασθένειας, τον Τόνι Τζαντ.