Εύθραυστη ανάκαμψη και ουκρανική κρίση βουλιάζουν το ευρώ

«Θύμα» της ουκρανικής κρίσης αλλά και της εύθραυστης ανάκαμψης στην ευρωζώνη έχει πέσει το ευρώ, καθώς το ενιαίο νόμισμα βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 11 μηνών σε σχέση με το δολάριο, ενώ υποχωρεί και σε σχέση με τα λοιπά νομίσματα. Από το 1,387 που βρισκόταν η ισοτιμία στις αρχές Μαΐου, πλέον το ενιαίο ευρώ είναι διαπραγματεύσιμο κάτω από το 1,3270, επηρεάζοντας σημαντικά και την ελληνική οικονομία. Από τη μια, κάνει την Ελλάδα πιο δημοφιλή προορισμό για τουρίστες εκτός ευρωζώνης και ενισχύει τις εξαγωγές σε τρίτες χώρες και, από την άλλη, ακριβαίνει τις αγορές των Ελλήνων από τις ΗΠΑ αλλά και το κόστος του πετρελαίου και του χρυσού, που τιμολογούνται σε δολάρια.

Οπως αναφέρουν διεθνείς αναλυτές, η κλιμάκωση της ουκρανικής κρίσης προκάλεσε τη στροφή των κεφαλαίων σε πιο «ασφαλή» νομίσματα όπως είναι το αμερικανικό δολάριο, το γιεν και το ελβετικό φράγκο, γεγονός που με τη σειρά του άσκησε σημαντικές πιέσεις στο ευρώ, με δεδομένη και τη γειτνίαση των χωρών της ευρωζώνης με την επίμαχη περιοχή. Παράλληλα, οι πιέσεις στο ενιαίο νόμισμα εντάθηκαν και λόγω της μακροοικονομικής κατάστασης στην ευρωζώνη, μια και τα στοιχεία για την ανάπτυξη ήταν μάλλον απαισιόδοξα, ενώ οι αγορές φαίνεται ότι περίμεναν κάτι παραπάνω από τα μέτρα που έλαβε ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι για τη στήριξη της οικονομίας. Στον αντίποδα, τα οικονομικά στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στις ΗΠΑ δείχνουν αναθέρμανση και της πραγματικής οικονομίας, καθώς αυξάνονται και οι θέσεις εργασίας. Ετσι, οι αγορές προεξοφλούν ότι τα επιτόκια του δολαρίου θα αυξηθούν νωρίτερα από το αναμενόμενο – ενδεχομένως στα τέλη του 2014 ή στις αρχές του 2015 – κάτι που ενισχύει το αμερικανικό νόμισμα.

Μάλιστα, αρκετοί επενδυτικοί οίκοι προβλέπουν ότι η καθοδική πορεία του ευρώ θα συνεχιστεί έναντι του δολαρίου, με την ισοτιμία να έχει σπάσει σημαντικές στηρίξεις και να οδεύει προς τα επίπεδα του 1,31 ή ακόμη και κάτω από το 1,30, ειδικά αν συνεχιστεί η κρίση στην Ουκρανία.

Κερδισμένοι – χαμένοι. Πάντως, η αποδυνάμωση του ευρώ έχει θετικές συνέπειες αλλά και ένθερμους υποστηρικτές εντός της ευρωζώνης, οι οποίοι θεωρούσαν ότι το ενιαίο νόμισμα ήταν υπερτιμημένο και δυσχέραινε την προσπάθεια ανάπτυξης. Ενδεικτικές είναι οι δηλώσεις του προέδρου της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ, ο οποίος ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να λάβει μέτρα με στόχο την εξασθένιση του ευρώ, το οποίο χαρακτήρισε «υπερτιμημένο».

Οσον αφορά την Ελλάδα, πάντως, η εξασθένηση του ευρώ έχει άμεσα οφέλη για τον τουρισμό, καθώς οι επισκέπτες από τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Αγγλίας αλλά και των ΗΠΑ απολαμβάνουν χαμηλότερες τιμές κάνοντας τον προορισμό πιο δελεαστικό. Καθώς μάλιστα αυτή την εποχή οι μεγάλοι τουριστικοί πράκτορες κλειδώνουν τις συμφωνίες για το καλοκαίρι του 2015, η συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή.

Αντίστοιχα, οι εξαγωγικές επιχειρήσεις με πελάτες στις ΗΠΑ αλλά και σε χώρες το νόμισμα των οποίων εξαρτάται από το δολάριο αποκτούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, καθώς η τιμή των προϊόντων τους στην τοπική αγορά είναι χαμηλότερη.

Στον αντίποδα, η αποδυνάμωση του ευρώ σε σχέση με το δολάριο επηρεάζει το κόστος του πετρελαίου, το οποίο γίνεται ακριβότερο, καθώς τιμολογείται στο αμερικανικό νόμισμα. Αυτή τη στιγμή, βέβαια, στις διεθνείς αγορές η τιμή του μαύρου χρυσού βρίσκεται σε χαμηλά πολλών μηνών, ωστόσο αναλυτές εκτιμούν ότι η ουκρανική κρίση μπορεί να επηρεάσει την αγορά της ενέργειας και το ισχυρό δολάριο να πλήξει ακόμα περισσότερο τις εισαγωγές.