[Ενστάσεις] Μούλτι κούλτι

Και ξαφνικά, μέσα στον Αύγουστο, φούντωσε και πήρε διαστάσεις μια δημόσια συζήτηση, που μάλιστα διεξάγεται μεν έντονα αλλά και με πολλά επιχειρήματα εκατέρωθεν. Το θέμα της; Η πολυπολιτισμικότητα.  Ή, πιο συνοπτικά, αν ο δυτικός κόσμος πρέπει να συνεχίσει να ανέχεται το Ισλάμ, το οποίο εμφανίζεται ως οπισθοδρομικό, εχθρικό προς τον πολιτισμό της ανοχής και των δικαιωμάτων και βίαιο. Οι πληροφορίες και οι εικόνες από τη Συρία και το Ιράν, με τη δράση του ISIS, για σταυρώσεις, ομαδικές δολοφονίες, επιθέσεις εναντίον χριστιανών, αλλά και η άρνηση μουσουλμάνων μεταναστών στην Ευρώπη να αποδεχθούν ό,τι προβλέπει το νομικό πλαίσιο για τους πολίτες των δημοκρατιών (π.χ. τον σεβασμό της γυναίκας και την τιμωρία της κλειτοριδεκτομής) χρησιμοποιούνται ως τεκμήρια μιας θέσης (την εξέφρασε στην ακραία εκδοχή της, με τρομακτικές γενικεύσεις και πολλές αυθαιρεσίες, ο πρόεδρος της Δημιουργίας Ξανά Θάνος Τζήμερος) που ζητεί από τον δυτικό κόσμο να λάβει θέση άμυνας έναντι των κακών που έρχονται από την Ανατολή.

Θα αναρωτηθείτε: δεν υπάρχει πρόβλημα με ένα είδος φανατικού Ισλάμ στη Δύση, αυτού του Ισλάμ στο οποίο κάνει αναφορά και ο γάλλος στοχαστής Πιερ-Αντρέ Ταγκιέφ; Προφανώς και υπάρχει. Κι έχουμε ζήσει τρομακτικά επεισόδια – όπως, π.χ., με τα σχέδια του Μωάμεθ. Και, επίσης, η μπούρκα ή η κλειτοριδεκτομή είναι εισαγόμενο πρόβλημα. Αλλά θα είναι λάθος αν συζητήσουμε τα προβλήματα με την παραβατικότητα στο όνομα μιας θρησκείας θέτοντας στο στόχαστρο όλους τους πληθυσμούς που τυχαίνει να είναι οπαδοί αυτής της θρησκείας. Αυτό όμως είναι ένα μόνο μέρος της πραγματικότητας.

Σημαντικότερο πρόβλημα της Δύσης είναι ότι τμήματα των κοινωνιών της, ομάδες στο όνομα όχι μόνο της θρησκείας αλλά και της πολιτικής (η Χρυσή Αυγή, για παράδειγμα) αντιστρατεύονται τις αξίες, τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των δυτικών κοινωνιών. Αρα το πρόβλημα δεν είναι πολιτιστικό, δεν έχει καμιά δουλειά στο σημείο αυτό το σχήμα του Χάντιγκτον περί πολέμου των πολιτισμών: δεν είμαστε εμείς οι καλοί και ανεκτικοί δυτικοί χριστιανοί (η θρησκεία δεν προσδιορίζει τους πολίτες). Το πρόβλημα είναι βαθύτατα πολιτικό.

Και ως προς την ελληνική διάστασή του, τουλάχιστον, δεν έχει την έκταση που επιχειρεί να δώσει ο κ. Τζήμερος. Στην Ελλάδα η μειονότητα της Θράκης, παρά την ισχύ της σαρίας και την επί χρόνια απομονωτική πολιτική του ελληνικού κράτους που απέτρεψε την ενσωμάτωση μεγάλου μέρους της, έχει μάλλον μια ήπια ιδιαιτερότητα – περισσότερο εθνοτική (κι ας μην το αναγνωρίζει η ελληνική πολιτεία) παρά θρησκευτική. Και οι μετανάστες από ισλαμικές χώρες είναι, περισσότερο, φτωχοί και κατατρεγμένοι παρά οργανωμένος κίνδυνος για τη συνοχή της χώρας.

Ωστόσο τα επιχειρήματα που χρησιμοποιεί ο κ. Τζήμερος εύκολα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από ριζοσπαστικούς εθνικιστικούς κύκλους, όπως η Χρυσή Αυγή, αλλά όχι μόνο, για να συνεχίσουν να πιέζουν υπέρ της αθέτησης των υποχρεώσεων της χώρας έναντι θρησκευτικών, κατ’ αρχήν, μειονοτήτων – να πιέζουν, π.χ., για να μη γίνει το τζαμί. Ή, για να το πω όπως ο καθηγητής Μάνος Ματσαγγάνης, το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι η μισαλλοδοξία των άλλων αλλά η μισαλλοδοξία των δικών μας.