[Διαδρομές] Αταίριαστα ζευγάρια

Το 1961 ο ποιητής Τ.Σ. Ελιοτ έστειλε στον Γκράουτσο Μαρξ ένα γράμμα θαυμασμού ζητώντας από τον διάσημο κωμικό μια φωτογραφία του. Ο Γκράουτσο ανταποκρίθηκε με ενθουσιασμό και συνέχισαν να αλληλογραφούν ώσπου συναντήθηκαν τρία χρόνια αργότερα στο Λονδίνο. Στα γράμματά τους υπήρχε αλληλοθαυμασμός αλλά και μια υπόκωφη ένταση. Σε ένα από αυτά ο δημιουργός της «Ερημης χώρας» διαβεβαίωνε τον Γκράουτσο ότι η φωτογραφία του κρεμόταν στον τοίχο του γραφείου του «μαζί με φωτογραφίες άλλων διάσημων φίλων, όπως του Γέιτς και του Πολ Βαλερί». Τρεις μήνες αργότερα ο Γκράουτσο έγραψε για να αναφέρει ότι σε μια συνέντευξη του Ελιοτ, ο δημοσιογράφος περιέγραψε τις φωτογραφίες που υπήρχαν στον τοίχο του ποιητή χωρίς να αναφέρει τη δική του. Ο Ελιοτ απάντησε ότι η φωτογραφία πράγματι κρέμεται εκεί.

Αραγε αλήθεια ο Τόμας Ελιοτ είχε κρεμάσει τη φωτογραφία του διάσημου κωμικού ανάμεσα σε δύο από τους μεγαλύτερους ποιητές του 20ού αιώνα; Είχε δίκιο ο Γκράουτσο να αισθάνεται ότι ο λογοτέχνης τον αντιμετώπιζε συγκαταβατικά; Μήπως εκείνος έδειχνε ασέβεια ζητώντας του τον λόγο; Μήπως ο Ελιοτ, με την ευκολία που είχε στις λέξεις, τον ειρωνευόταν καλυμμένα; Κάποιος θα μπορούσε να υποψιασθεί ότι κάτω από τον θαυμασμό του ενός για τη διασημότητα του άλλου οι δύο άνδρες είχαν μια σχεδόν ενστικτώδη αντιπαλότητα. Λόγω της προέλευσης και αυτού που ουσιαστικά εκπροσωπούσε ο καθένας τους.

«Η φωτογραφία σου στην εφημερίδα να λες ότι ήρθες στο Λονδίνο μόνο και μόνο για να με δεις ενισχύει το γόητρό μου στη γειτονιά και ιδίως στον μανάβη» έγραφε ο Ελιοτ. «Προφανώς πλέον είμαι σημαντικός γι’ αυτόν». «Γιατί δεν σου έχουν προσφέρει ακόμα τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε σέξι ταινίες δεν μπορώ να το καταλάβω» αντιγύριζε ο Γκράουτσο Μαρξ στον σκυθρωπό ποιητή. «Θα φταίει η βλακεία των σκηνοθετών. Τα φιλιά μου στην αγαπητή σύζυγό σου, όποια κι αν είναι».

Αυτή η φαινομενικά λειτουργική σχέση, έτσι τουλάχιστον όπως αναδύεται μέσα από τις επιστολές, έκρυβε πολλές κοινωνικές διαφορές και ταξικές διαστάσεις. Μας παραπέμπει σε άλλα αναπάντεχα ζευγάρια που ένωσε η ανάγκη, η επιλογή, η πολιτική. Η ένταση κυριαρχεί στη δημόσια ζωή, οι αποφάσεις λαμβάνονται, σχολιάζονται με δηκτικότητα, καταγγέλλονται ενώ υπάρχει συναπόφαση, υπονομεύονται ενώ υπάρχει συμφωνία. Και όταν συσσωρευθεί αρκετή οργή, μια δήλωση, μια επιστολή έρχεται να κρατήσει τη γέφυρα ενωμένη αλλά πληγωμένη από φίλια πυρά. Αυτά τα αταίριαστα ζευγάρια είναι δείγμα της πολιτικής εποχής που έρχεται. Από εδώ και πέρα θα είναι διαρκώς απαραίτητα. Ισως τελικά, όπως έλεγε και ο Γκράουτσο, «πολιτική είναι η τέχνη να αναζητάς προβλήματα, να τα βρίσκεις παντού, να κάνεις λάθος διάγνωση και να επιβάλεις εσφαλμένη θεραπεία».