[Εναλλακτικά] Αυτοί που χάσαμε…

Ώς το 2004 – δηλαδή τα χρόνια Σημίτη – αυτοί που χειρίστηκαν όλες τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις ήταν τρεις. Ο Γιώργος Παπαδημητρίου, ο Νίκος Θέμελης και ο Δημήτρης Στεφάνου. Ηταν όλοι αληθινά σπάνιοι και εξαιρετικής ποιότητας άνθρωποι – ό,τι καλύτερο είχε η χώρα σε επίπεδο δημόσιων χειρισμών κορυφής. Και δυστυχώς ουδείς πια είναι εν ζωή. Χαμένοι όλοι πρόωρα από την επάρατη νόσο. Την εβδομάδα αυτή έφυγε και ο Δημήτρης Στεφάνου που πέρασε από την υψηλή διπλωματία στο ΠαΣοΚ – την περίοδο 2004-2009 – και μετά στην αναδιοργάνωση του κράτους, αφού από τα τελευταία πέντε χρόνια υπηρέτησε πέντε κυβερνήσεις στο υπουργείο Εσωτερικών.

Λεπτομέρεια: Παπαδημητρίου και Στεφάνου είχαν πάει μαζί με την ελληνική αποστολή, της οποίας ηγήθηκε ο Κώστας Καραμανλής, στο Μπούργκενστοκ. Ηταν στο τέλος της άνοιξης του 2004, όταν έκλεισε άδοξα η διαπραγμάτευση για το σχέδιο Ανάν. Ο Καραμανλής τούς ήθελε μαζί του εν μέρει ως φορείς της θεσμικής μνήμης, αφού είχαν χειριστεί τη διαπραγμάτευση με την προηγούμενη κυβέρνηση, εν μέρει και για να αντασφαλισθεί πολιτικά. Εστω και αν, κατ’ ιδίαν, ο νέος πρωθυπουργός και οι άνθρωποί του είχαν εντελώς διαφορετική αντίληψη για το Ανάν, το Κυπριακό ή τα ελληνοτουρκικά από τους προκατόχους τους. Παπαδημητρίου και Στεφάνου πέρασαν κάποιες άσκοπες ημέρες στο ελβετικό θέρετρο – αν και, ως άνθρωποι του καθήκοντος, δεν άφησαν εκ των υστέρων να γίνει πολιτική χρήση της παρουσίας τους εκεί. Παραφράζοντας τον Σεφέρη των τριών κρυφών ποιημάτων, δεν ήταν καθόλου βέβαιοι πως ό,τι πέρασε εκεί, πέρασε σωστά, αλλά τα εθνικά δεν θα μπορούσαν να είναι αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης.

Ειδικά ο Στεφάνου, που έζησε, πέραν της σύντομης αλπικής εκδρομής με τον Καραμανλή, ως πρωθυπουργούς τον Σημίτη, τον Παπανδρέου, τον Παπαδήμο και τον Σαμαρά, ήταν ο πρώτος ενσαρκωτής της εποχής των κυβερνητικών συνασπισμών στην ελληνική πολιτική. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τον σκεπάζει – ήταν πραγματικά ο καλύτερος.

Η περίοδος ώς το 2004 ήταν η εποχή των μεγάλων εθνικών διαπραγματεύσεων – σε επιθετική, κυρίως, φάση. Η συμμετοχή στην ευρωζώνη μάς βγήκε. Το Κυπριακό και τα ελληνοτουρκικά, όχι. Ή έστω όχι ακόμα. Από το 2010 και μετά η χώρα έχει μπει ξανά σε φάση μεγάλων εθνικών διαπραγματεύσεων – μόνο που αυτές είναι αμυντικές. Εχουν να κάνουν με την πρακτική χρεοκοπία – ως αδυναμία δανεισμού – και την υπαγωγή σε πολιτικές τύπου ΔΝΤ αλλά με επιτροπεία από τριπλό σχήμα, την περιβόητη τρόικα, όπου μετέχουν επίσης η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ΕΚΤ. Επειτα από μια πενταετία, η προσπάθεια να βγούμε σιγά σιγά από τον κλοιό αυτό είναι εμφανής. Τη συμβολίζουν η έξοδος στις αγορές, τα πλεονάσματα, η προσπάθεια για σταθερό χέρι στα δημοσιονομικά και, με πιο πολιτικό τρόπο, η εξορία της τρόικας στο Παρίσι. Η ελπίδα είναι ότι αυτή θα έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα – πέρα από την επικοινωνιακή διάσταση. Δηλαδή ότι θα γυρίσουμε σελίδα…