Ενα Ισραήλ χωρίς ψευδαισθήσεις

Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι είναι φυλακισμένοι σε κάτι που όλο και περισσότερο μοιάζει με μια ερμητικά κλειστή φούσκα. Με την πάροδο των ετών, μέσα σε αυτή τη φούσκα, κάθε πλευρά έχει αναπτύξει ραφινάτες δικαιολογίες για κάθε πράξη της. Το Ισραήλ μπορεί δικαίως να ισχυρισθεί ότι καμία χώρα στον κόσμο δεν θα απέφευγε να απαντήσει σε αδιάκοπες επιθέσεις όπως αυτές της Χαμάς ή στην απειλή που αποτελούν τα τούνελ τα οποία συνδέουν τη Λωρίδα της Γάζας με το Ισραήλ. Αντίστοιχα, η Χαμάς δικαιολογεί τις επιθέσεις στο Ισραήλ με το επιχείρημα ότι οι Παλαιστίνιοι βρίσκονται ακόμα υπό κατοχή και ότι οι κάτοικοι της Γάζας καταρρέουν από τον αποκλεισμό που επιβάλλει το Ισραήλ.

Μέσα στη φούσκα, ποιος μπορεί να ψέξει τους Ισραηλινούς επειδή περιμένουν από την κυβέρνησή τους να κάνει τα πάντα για να σώσει τα παιδιά που κατοικούν σε περιοχές κοντινές με τη Γάζα από τις ένοπλες ομάδες της Χαμάς που περνούν μέσα από τις στοές που έχουν σκάψει στο έδαφος; Και ποια είναι η απάντηση στους κατοίκους της Γάζας που λένε ότι τα τούνελ και οι ρουκέτες είναι τα μόνα όπλα που τους έχουν απομείνει απέναντι στο πανίσχυρο Ισραήλ; Μέσα σ’ αυτή τη σκληρή και απέλπιδα φούσκα, και οι δύο πλευρές έχουν δίκιο. Και οι δύο υπακούουν στον νόμο της φούσκας – τον νόμο της βίας και του πολέμου, της εκδίκησης και του μίσους.

Ομως το μέγα ερώτημα, καθώς ο πόλεμος μαίνεται, δεν αφορά τα όσα φοβερά γίνονται καθημερινά μέσα στη φούσκα, αλλά κάτι άλλο: Πώς γίνεται να ασφυκτιούμε μαζί μέσα σε αυτή τη φούσκα για περισσότερο από έναν αιώνα; Αυτό είναι για μένα η καρδιά του ερωτήματος σε τούτο τον τελευταίο κύκλο βίας.

Μια και δεν μπορώ να ρωτήσω τη Χαμάς, ούτε προσποιούμαι ότι κατανοώ τον τρόπο που σκέφτονται, ρωτώ τους ηγέτες της χώρας μου, τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τους προκατόχους του: Πώς ξοδέψατε τα χρόνια που μεσολάβησαν από την τελευταία σύγκρουση χωρίς να ξεκινήσετε διάλογο, χωρίς να κάνετε ακόμα και την ελάχιστη κίνηση για διάλογο με τη Χαμάς, χωρίς να προσπαθήσετε να αλλάξετε την εκρηκτική πραγματικότητά μας; Γιατί, τα τελευταία χρόνια, το Ισραήλ έχει αποφύγει διακριτικές διαπραγματεύσεις με τις μετριοπαθείς και συζητήσιμες οργανώσεις των Παλαιστινίων – κάτι που θα είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθεί η πίεση στη Χαμάς; Γιατί έχετε αγνοήσει, επί 12 χρόνια, την πρωτοβουλία του Αραβικού Συνδέσμου ώστε μετριοπαθή αραβικά κράτη με δύναμη να πετύχουν κάποια συμφωνία με τη Χαμάς; Με άλλα λόγια: Γιατί οι ισραηλινές κυβερνήσεις επί δεκαετίες αποδείχθηκαν ανίκανες να σκεφθούν έξω από τη φούσκα;

Ο Νταβίντ Γκρόσμαν είναι γνωστός ισραηλινός συγγραφέας. Τα πιο πρόσφατα βιβλία του που κυκλοφόρησαν στα ελληνικά είναι τα «Γράφοντας μες στο σκοτάδι» (εκδ. Scripta, 2011) και «Στο τέλος της γης» (εκδ. Καστανιώτη, 2011)