[Ιστορίες] «Ναι, ο δρ Φροϊντίνιο;»

Απόσπασμα από το ποίημα «Ευτυχισμένη στιγμή» που έγραψε ο Κάρλος Ντράμοντ ντε Ανδράντε, κατά πολλούς ο σπουδαιότερος βραζιλιάνους ποιητής του 20ού αιώνα, το 1970, χρονιά κατά την οποία η Σελεσάο κατέκτησε για τρίτη φορά το Παγκόσμιο Κύπελλο.

Εξηγήσεις. Ζητούνται εξηγήσεις. Από ποδοσφαιριστές, προπονητές και αθλητικογράφους, απλούς φιλάθλους, εραστές και επαγγελματίες της τέχνης του ποδοσφαίρου – γιατί όχι και από έναν φιλόσοφο; Δεν θα μπορούσε παρά να είναι Γάλλος, καλώς ή κακώς μόνον οι Γάλλοι «βλέπουν» ακόμη τη φιλοσοφία παντού. Με το σφύριγμα του διαιτητή, ο Αμπντενούρ Μπιντάρ ήταν πια βέβαιος: όλα εξελίχθηκαν σαν το βραζιλιάνικο έθνος να αυτοτιμωρούνταν βάναυσα με μια ποδοσφαιρική αυτοκτονία, με τη σταύρωση των αστέρων της μπάλας στους οποίους ενσαρκώθηκε, για τόσο πολύ καιρό, το ταλέντο ενός ολόκληρου λαού.

Αλλά για ποιο σφάλμα ζητούσαν εξιλέωση; Ποια αμαρτία άξιζε, απαιτούσε μια παρόμοια τιμωρία; Το προπατορικό αμάρτημα της οργάνωσης του Μουντιάλ, δηλαδή της σπατάλης τόσων χρημάτων για μία αθλητική διοργάνωση, εις βάρος όλων εκείνων των κοινωνικών δεινών που εξακολουθούν να ταλανίζουν αυτή τη χώρα. Η Βραζιλία θέλησε να πληρώσει για το σκάνδαλο της θυσίας των φτωχών στα στάδιά της, και από αυτή την οπτική ο τραυματισμός του Νεϊμάρ δεν ήταν παρά το πρώτο σημάδι της μεγάλης τιμωρίας που η συλλογική βραζιλιάνικη ψυχή προετοίμαζε για τον εαυτό της. Αυτό που η Βραζιλία αρνούνταν να δει από την αρχή του Μουντιάλ, το ψέμα που είχε μετά δυσκολίας συντηρήσει με μια σειρά από νίκες με μέτριες εμφανίσεις, αποκαλύφθηκε ξαφνικά με μία έκρηξη. Η απώθηση των ενοχών ήταν υπερβολικά επώδυνη για να αντέξει μέχρι τέλους. Το συλλογικό σφάλμα έπρεπε να αποκατασταθεί με τον αθλητικό εξευτελισμό.

Αμπελοφιλοσοφίες, θα πείτε. Πρόλαβε να το πει πρώτος ο φιλόσοφος που βάλθηκε να ψυχαναλύσει ένα ολόκληρο έθνος. Μερικές φορές, μια συντριβή είναι απλώς μια συντριβή.