Η Γερμανία είναι έτοιμη

Οι πρώτες αντιδράσεις προήλθαν από εβραϊκούς κύκλους. «Βαθιά μέσα τους οι Γερμανοί μας μισούν ακόμη» ή «δεν μπορούμε να παραβλέψουμε τον κίνδυνο αναμόχλευσης ακροδεξιών αισθημάτων» υποστήριζαν όσοι εναντιώθηκαν εμφατικά στην αναμενόμενη επανέκδοση του μανιφέστου-αυτοβιογραφίας του Αδόλφου Χίτλερ. Αυτά και πολλά άλλα έφτασαν στα αφτιά του βαυαρού πρωθυπουργού Χορστ Ζέεχοφερ, ο οποίος ανέστειλε τη συμμετοχή του κρατιδίου στην κριτική επανέκδοση του βιβλίου «Ο αγών μου», ανακοινώνοντας την απόσυρση των 500.000 ευρώ που είχαν δοθεί για τα έξοδα της έρευνας. Τότε έφτασε η σειρά των ακαδημαϊκών να ξεσηκωθούν, με συντονισμένες αντιδράσεις ακόμη κι από τον εβραϊκό κόσμο. Τελικά ο Ζέεχοφερ προέβη σε μια αναθεώρηση της αναθεώρησης, συμφωνώντας να παραμείνουν τα λεφτά στη θέση τους.

Αυτός ο αδέξιος χορός του βαυαρού πρωθυπουργού αποτυπώνει με ακρίβεια την αμηχανία που προκαλεί ένα βιβλίο το οποίο είναι, στα μάτια πολλών, το μικρόβιο της μεγαλύτερης γενοκτονίας στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ο Χίτλερ ξεκίνησε να γράφει το βιβλίο του μέσα σε ένα κελί το 1924 και όταν επέβαλε τη δικτατορία υποχρέωσε κάθε πολίτη της χώρας του να διαθέτει ένα αντίτυπο – μέχρι το 1945 είχαν πουληθεί 10 εκατομμύρια αντίτυπα. Εκτοτε ο ύμνος του ναζισμού έχει απαγορευθεί στη γερμανική αγορά, ή τουλάχιστον παραμένει στο πίσω ράφι κάποιων βιβλιοπωλείων, ενώ μόνο πρόσφατα έκανε την εμφάνισή του στο Διαδίκτυο.

Ενόψει της λήξης, το 2015, των πνευματικών δικαιωμάτων που κατέχει το υπουργείο Εξωτερικών της Βαυαρίας,  «Ο αγών μου» θα απελευθερωθεί στη λογοτεχνική αγορά της γενέτειρας του ναζισμού. Καθένας θα μπορεί να το εκδώσει – ναι, ακόμη και μια νεοναζιστική οργάνωση. Ο λίβελος του Χίτλερ θα βγει από τη σκιά της παρανομίας και, αντίθετα με αυτό που πολλοί φοβούνται, θα εμβολιάσει κάθε νέο Γερμανό κατά του μικροβίου του ναζισμού – και όχι μόνο.

Οι Γερμανοί διαβάζουν πολύ και λατρεύουν τις δημόσιες συζητήσεις. Η κυκλοφορία του βιβλίου θα αναζωπυρώσει τις επώδυνες αναλύσεις για την παραπλάνηση των προηγούμενων γενεών, τροφοδοτώντας τον βαθύ πασιφισμό που διακατέχει τη μεταπολεμική Γερμανία. Τέτοιες διαμάχες – όπως και αυτές που ακολούθησαν την έκδοση του βιβλίου «Πρόθυμοι δήμιοι: εκτελεστές του Χίτλερ» από τον συγγραφέα Ντ. Τζ. Γκόλντχαγκεν – επηρεάζουν την εμπλοκή, ή μάλλον τη μη εμπλοκή, της Γερμανίας σε διεθνείς κρίσεις, όπως στο Κόσοβο, στο Αφγανιστάν και στο Μάλι.

Πάντως, ακόμη κι αν δεν επηρεάσει ούτε λίγο την πολιτική της Γερμανίας, η «αναβίωση» του «Ο αγών μου» του Χίτλερ θα αποτελέσει ένα πρώτης τάξεως υλικό για τη μελέτη του ναζισμού στην εκπαίδευση. Ηδη το Ινστιτούτο Σύγχρονης Ιστορίας του Μονάχου διεκδικεί την έκδοση ενός αναθεωρημένου αντιτύπου που θα έχει τον διπλάσιο όγκο από το αυθεντικό. Οι σελίδες θα γεμίσουν με ένα κολάζ εκτενών σχολίων που ακολουθούν την πορεία του χιτλερισμού μόνο και μόνο για να τον απομυθοποιήσουν. Η Γερμανία το επιθυμούσε ήδη από το 1959, όταν ο πρόεδρός της, Τέοντορ Χόις είχε προτείνει για πρώτη φορά την επανέκδοση. Και είναι ακόμη πιο έτοιμη σήμερα που έδωσε μόλις 1% στο ψευδοναζιστικό κόμμα στις ευρωεκλογές. Σίγουρα πιο έτοιμη από τη Γαλλία.