Δρόμοι του πουθενά στο ΠαΣοΚ – και ο λαός

Στα πέριξ του ΠαΣοΚ και περί την Ελιά, αναπτύσσεται για την ώρα ένας άναρθρος διάλογος για την Κεντροαριστερά, τη σοσιαλδημοκρατία, την αρχηγία, τα ποσοστά, την ονομασία – και για άλλα τινά που οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στο… πουθενά.

Ενας πολιτικός σχηματισμός υπάρχει εάν απευθύνεται στον λαό, αν τον κάνει συμμέτοχο, αν τον ενεργοποιεί. Πώς όμως θα γίνει αυτό, όταν ο λαός ως έννοια έπαψε, τα τελευταία χρόνια, να χρησιμοποιείται (και να υπολογίζεται επομένως) και στη θέση του καθιερώθηκε ο όρος «κοινωνία των πολιτών» – ή άλλοι παρεμφερείς; Κι όχι μόνο αυτό, αλλά όποιος μιλεί ή προσεγγίζει τον λαό θεωρείται ξεπερασμένος και λαϊκιστής!

Κάποιοι είναι, σίγουρα, και μάλιστα ευδιάκριτοι, αρκεί να ανοίξεις την τηλεόρασή σου. Αυτή η γενίκευση όμως και κυρίως αυτή η απομάκρυνση από τον λαό στοίχισε και στοιχίζει.

Η πραγματικότητα δεν εξευμενίζεται, πολύ περισσότερο δεν καταργείται. Η κρίση διέλυσε τα επιμέρους διακριτά στρώματα της κοινωνίας και τα ομογενοποίησε σε άμορφα κοινωνικά στρώματα που δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα. Μπορεί να είναι αυτή η «κοινωνία των πολιτών»;

Δημοκρατική Παράταξη χωρίς λαϊκό έρεισμα δεν υφίσταται. Κεντροαριστερά αφ’ υψηλού με νεοφιλελεύθερες πρακτικές, ε, μάλλον δεν έχει μέλλον. Παρουσία επωνύμων με απουσία λαού οδηγεί σε έωλα σχήματα. Τα έχουμε ξαναδεί αυτά. Στο τέλος, αλλού θα ακούγονται τα κακαρίσματα κι αλλού θα γεννούν οι κότες. Δεν είναι δυνατόν να αναφέρεται ο λαός μόνο στη βαρετά επαναλαμβανόμενη και προκλητική ενίοτε φράση: «Χάρις στις θυσίες του Ελληνικού Λαού ξεπεράσαμε την κρίση»! Κάποιοι νομίζουν ότι διά των φιλοφρονήσεων, σε στιγμές καταστροφής, απαλύνουν τα αρνητικά αισθήματα που προκύπτουν από την έκδηλη ανισότητα στον δρόμο της προσπάθειας εξόδου από την κρίση.

Η συνεχής απομάκρυνση με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, από τον λαό, μετά το ξέσπασμα της κρίσης, οδήγησε σε συρρίκνωση την άλλοτε ισχυρή Δημοκρατική Παράταξη. Από πρωταγωνιστή τη μετέτρεψε σε κομπάρσο. Της αφαιρέθηκε το οξυγόνο και της προσφέρθηκε όξος.

Φταίνε πολλά και πολλοί για τη δημοσιονομική κρίση. Κυρίως, ευθύνεται η τραγική διετία 2007-2009. Τώρα όμως, ποια είναι η λύση; – θα αναρωτηθεί κάποιος.

Πρώτα πρώτα είναι απαραίτητη μια διαπίστωση: η κρίση παλιώνει τα πρόσωπα πολύ γρηγορότερα απ’ ό,τι φαντάζονται τα ίδια. Τα τοποθετεί στο πριν. Προκύπτει αναπόφευκτα, λοιπόν, το πέρασμα στο μετά. Μόνο αυτό μπορεί να αλλάξει την πολιτική σκηνή (απαραίτητο), τη νοοτροπία (επιβεβλημένο), μόνο αυτό μπορεί να δώσει νέα προοπτική στα πράγματα. Με τον λαό κι όχι εκτός.

Η Ιταλία με τον Ματέο Ρέντσι ίσως δείχνει τον δρόμο.

Ο Τηλέμαχος Χυτήρης είναι πρώην υπουργός