[Αγιογραφίες] Αγχη

ΚΑΘΕΝΑΣ έχει τα κρυφά του πλεονεκτήματα. Και ο Βαγγέλης Βενιζέλος εκείνο το διαβρωτικό χιούμορ που μετατρέπεται στιγμιαία σε σαρκαστική ευφυΐα. Φάνηκε στη χθεσινή συνεδρίαση του Πολιτικού Συμβουλίου. Αυτό το «μη μου αγχώνεστε» που είπε κάποια στιγμή ο πρόεδρος του ΠαΣοΚ στα στελέχη ήταν ίσως η ατάκα της ημέρας, έστω κι αν ειπώθηκε εν τη ρύμη του βενιζελικού λόγου. Κρυφά πλεονεκτήματα, αλλά και κρυφές χαρές. Ο Βενιζέλος είχε να ασχοληθεί με τους μικρομεγαλοπασόκους σε μια μέρα που ο Φώτης Κουβέλης δυσκολευόταν να κάνει χωριό τους δικούς του ώστε να πάει η ΔΗΜΑΡ με μια γραμμή στο δημοψήφισμα, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας έτρεχε για το ίδιο θέμα πίσω από το ΚΚΕ, με τον Παναγιώτη Λαφαζάνη να ψήνει συντρόφους και να ψαρεύει ανεξαρτήτους στη Βουλή.

ΠΙΣΩ στο ΠαΣοΚ, όλοι τα θέλουν όλα. Αν όχι τώρα, πάντως σίγουρα το φθινόπωρο. Το φθινόπωρο θέλουν Συνέδριο, με διάφορους να μισοβάζουν θέμα ηγεσίας την ώρα που διάφοροι άλλοι τούς βάζουν το μαχαίρι στο πλευρό ή στην πλάτη. Η αλήθεια είναι ότι οι κομματικές μαζώξεις του ΠαΣοΚ θυμίζουν τους Κοσταρικανούς που συγκεντρώθηκαν να δουν το ματς με την Ολλανδία. Οταν χάθηκαν τα πέναλτι και χώρισε το πλήθος έμειναν στο πάτωμα τρεις μαχαιρωμένοι. Για πρώτη φορά η κατάσταση στο ΠαΣοΚ είναι ανάλογη, και αυτό φάνηκε από τις επιμέρους συγκρούσεις, άλλες από τις οποίες είχαν οξύτητα και άλλες γλαφυρότητα, με κορυφαίο το στρίμωγμα του Νίκου Ανδρουλάκη από την Τόνια Αντωνίου, που παραμένει εξπέρ σε τέτοια θέματα.

ΩΡΑΙΑ όλα αυτά, αλλά εκτός από τις προσωπικές σκοπιμότητες υπάρχουν και τα υπαρξιακά του κόμματος. Είναι ΠαΣοΚ; Είναι Ελιά; Χωράει ή δεν χωράει την Κεντροαριστερά; Την τελευταία την ξεκοίλιασε πάντως ο Αλέκος Παπαδόπουλος όταν τη χαρακτήρισε τεχνικό όρο που δεν συγκινεί. Δεν έχει εντελώς άδικο. Αλλά δεν μπορεί κανείς να μη βλέπει ότι ανατολικά της άλλοτε πασοκικής Εδέμ υπάρχουν εύφορα πολιτικά εδάφη. Θα μείνουν ανεκμετάλλευτα;

Η υπεροχή του Βενιζέλου έναντι του ΠαΣοΚ – ή, τέλος πάντων, όλων αυτών που θεωρούν ότι το εκφράζουν – δεν ήταν μόνο αποτέλεσμα φυσικής επικράτησης. Αλλά και μιας καλύτερης ανάγνωσης της πολιτικοοικονομικής συγκυρίας. Αυτό φάνηκε καθαρά από το 2011 και μετά – όταν, δηλαδή, ήταν ακόμη πρωθυπουργός και αρχηγός ο Παπανδρέου. Το ερώτημα είναι τι λέει η ανάγνωση αυτή τώρα. Ο Βενιζέλος πήγε προς στιγμήν χθες να επικαλεστεί την ασάφεια του πολιτικού κύκλου. Δεν είναι τυχαίο ότι προκάτοχός του στο ΠαΣοΚ, που είναι σιωπηλά απαισιόδοξος, βλέπει, χωρίς να τις επιθυμεί, εκλογές τον Οκτώβριο. Αλλά το επιχείρημα ουδόλως ανέκοψε τη φόρα όλων εκείνων που θέλουν Συνέδριο γιατί πιστεύουν ότι θα είναι μια μορφή κάθαρσης όλων των εσωκομματικών προστριβών και μια νέα αρχή. Η αλήθεια είναι ότι ο Βενιζέλος πήγε καλά στις ευρωεκλογές με ένα ψηφοδέλτιο κεντροαριστερό, όπου όμως εξελέγησαν βέροι πασόκοι και πασόκες. Πήγε καλύτερα στις αυτοδιοικητικές, έχοντας μερίδιο στην εδραίωση Καμίνη και Μπουτάρη σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

ΟΠΩΣ πάντα, η πολιτική είναι παιχνίδι για πρόσωπα. Αλλά αυτό που πρέπει να ξεκαθαριστεί – ή μάλλον που θα αποσαφηνιστεί ενόψει φθινοπώρου – είναι ότι το Συνέδριο θα ξεκαθαρίσει πρωτίστως την ταυτότητά αυτού που είναι από το 1974 και μετά γνωστό ως ΠαΣοΚ. Και είναι αυτό το ξεκαθάρισμα που θα επανακαθορίσει τους ατομικούς ρόλους.