[Αγιογραφίες] Δέντρα

ΕΝΑ φάντασμα πλανάται πάνω από την ελληνική οικονομία. Με την άδεια των Μαρξ και Ενγκελς – που χρησιμοποίησαν στο Μανιφέστο την παρομοίωση αυτή για τον κομμουνισμό και την Ευρώπη – είναι το φάντασμα των κόκκινων – δηλαδή των μη εξυπηρετούμενων – δανείων των ελληνικών τραπεζών. Ανέρχονται, κατά πληροφορίες, σε 77 δισ. ευρώ αν όχι παραπάνω. Και ο χειρισμός τους είναι κρίσιμος. Οχι μόνο για τις τράπεζες ή για τις επιχειρήσεις – αφού ως επί το πλείστον για επιχειρηματικά δάνεια πρόκειται. Αλλά για την επιστροφή της χώρας στην ανάπτυξη. Το επισήμανε ο Μιχάλης Σάλλας της Πειραιώς.

ΤΟ πρόβλημα δεν είναι, βέβαια, μόνο ελληνικό. Το 2014 οι μεγάλες τράπεζες της Ευρώπης τίθενται υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Μεταξύ αυτών είναι οι τέσσερις – μεγάλες πλέον μετά τις συγχωνεύσεις – ελληνικές τράπεζες. Η ΕΚΤ θα ξετινάξει, με τη βοήθεια εκτιμητών, ορκωτών και άλλων, τα χαρτοφυλάκιά τους. Στη συνέχεια θα τις υποβάλει σε ένα τεστ αντοχής – που δεν θα είναι άλλο από ένα δυσμενές σενάριο. Οπως πάντα στην οικονομία, είναι όλα μεταβλητές. Τι είναι, ας πούμε, ένα κόκκινο δάνειο; Ενα δάνειο που έχει σταματήσει να πληρώνεται; Ή ένα δάνειο για το οποίο έχει δοθεί περίοδος χάριτος; Ή μήπως ένα δάνειο που αυτός που το έλαβε δεν θα μπορεί να το πληρώνει στο άμεσο ή απώτερο μέλλον; Πώς όμως ορίζεται το μέλλον; Ή μήπως πάλι είναι κόκκινο ένα δάνειο για το οποίο οι εξασφαλίσεις είναι προβληματικές – προβληματικές γιατί άλλαξαν τα δεδομένα της οικονομίας;

ΤΟ είδος της άσκησης προσδιορίζει και το αποτέλεσμά της. Μόνο που δεν έχουν όλες οι τράπεζες ιδίου τύπου προβλήματα. Και δεν ανταποκρίνονται όλες το ίδιο καλά ή το ίδιο άσχημα στο ίδιο σενάριο. Αυτό δεν αφορά μόνο τον Νότο, την Πορτογαλία, την Ισπανία ή την Ελλάδα. Αφορά και μεγάλες χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία και η Γερμανία. Αν στις μυστικές υπηρεσίες κάθε χώρας φαίνεται ο πραγματικός της χαρακτήρας, στις τράπεζές της είναι κρυμμένοι οι σκελετοί της οικονομίας της. Εξού και στην Ευρώπη δίνεται εδώ και μήνες μεγάλη μάχη στο πεντάγωνο Βρυξέλλες, Βερολίνο, Φρανκφούρτη, Παρίσι και Ρώμη.

ΣΤΗΝ Ελλάδα, πάντως, ο κίνδυνος είναι να αποδειχθεί το 2014 ένα δεύτερο 2009. Προ πενταετίας, η Αθήνα εμετρήθη στα δημοσιονομικά και ευρέθη λιποβαρής. Το τι έγινε είναι γνωστό. Η κυβέρνηση Παπανδρέου έχασε τον έλεγχο του δανεισμού, πήγαμε στο ΔΝΤ και στο Μνημόνιο και γίναμε ένα Ιράκ της οικονομίας. Το πρόγραμμα ήταν λάθος – μια λιτότητα με σκληρό νόμισμα που μας ρήμαξε – και ο τελευταίος που το παραδέχθηκε ήταν ο Ολι Ρεν. Αυτό ήταν το μακροοικονομικό επίπεδο. Ο κίνδυνος είναι να επικρατήσει αντίστοιχη λογική και στο μικροοικονομικό επίπεδο. Δηλαδή να εκτιμηθούν με μαξιμαλιστικό τρόπο τα χαρτοφυλάκια των μη εξυπηρετούμενων δανείων και να υπάρξει μεγάλη πίεση στις τράπεζες για διαγραφή χρεών και κλείσιμο επιχειρήσεων. Αυτό δεν συνδέεται αναγκαστικά με το αν θα ζητηθούν από τις τράπεζες – που είναι ήδη υπερκεφαλαιοποιημένες – πρόσθετα κεφάλαια. Συνδέεται όμως με το αν θα έχουμε ένα βάναυσο κλάδεμα του δέντρου των επιχειρήσεων της χώρας που δεν είναι παράλογο έπειτα από τόσα άνυδρα χρόνια να μην είναι σε καλή κατάσταση.

ΑΝ κλαδέψεις άτσαλα τα δέντρα δεν συνέρχονται εύκολα ή γρήγορα. Ενώ πέφτει και η παραγωγικότητα του χωραφιού. Αυτό είπε ο Σάλλας επισημαίνοντας τη σημασία αναδιάρθρωσης και εξυγίανσης των επιχειρήσεων. Από αυτήν περνάει η ανάκαμψη.