Προχθές δόθηκαν στη δημοσιότητα στο Παρίσι δύο σημαντικές έρευνες. Και οι δύο αφορούν τις ανισότητες. Και οι δύο φτάνουν σε ανησυχητικά συμπεράσματα. Η ευρωπαϊκή Αριστερά οφείλει να αναλάβει δράση.
Η μία είναι του Εθνικού Ινστιτούτου Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών (Insee) και αφορά τη Γαλλία. Τα βασικά της συμπεράσματα είναι τρία. Πρώτον, την περίοδο 2010-2011 η φτώχεια στη χώρα δεν έπαψε να αυξάνεται. Και εκτός από τα συνήθη θύματα – τους ανέργους και τους ηλικιωμένους – πλήττει πλέον και τους μισθωτούς, περισσότερο μάλιστα από άλλες χώρες. Δεύτερον, και ακόμη πιο εντυπωσιακό, αυξήθηκε παράλληλα το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών: το βιοτικό επίπεδο του φτωχότερου 10% του πληθυσμού μειώθηκε κατά 0,8%, ενώ το βιοτικό επίπεδο του πλουσιότερου 10% αυξήθηκε κατά 2,1%. Τρίτον, και ακόμη πιο ανατριχιαστικό, άπαξ και μπεις στη φτώχεια είναι όλο και πιο δύσκολο να βγεις. Το 30% των ανθρώπων που την πατάνε παραμένουν στη φτώχεια για τουλάχιστον τρία χρόνια. Και δεν φαίνεται τίποτα στον ορίζοντα που να μπορεί να ανατρέψει αυτή την τάση.
Η δεύτερη έρευνα έγινε από τον ΟΟΣΑ και αφορά τα 34 μέλη του. Το βασικό της συμπέρασμα είναι ότι στη διάρκεια των δύο δεκαετιών που προηγήθηκαν της κρίσης, τα εισοδήματα αυτών που κέρδιζαν τα περισσότερα αυξάνονταν κάθε χρόνο κατά 0,6% πιο γρήγορα από τα εισοδήματα εκείνων που βρίσκονται στη βάση της κλίμακας. Εάν δεν ληφθεί κανένα μέτρο, οι ανισότητες θα συνεχίσουν να αυξάνονται με αυτόν τον ρυθμό κατά την επόμενη 50ετία και ο μέσος όρος τους στον ΟΟΣΑ θα φτάσει το 2060 το επίπεδο των Ηνωμένων Πολιτειών, της χώρας με τις μεγαλύτερες ανισότητες στον κόσμο μετά το Ισραήλ.
Γίνεται πολλή συζήτηση τον τελευταίο καιρό, ή μάλλον τα τελευταία χρόνια, για το κατά πόσον έχει ακόμη νόημα η διάκριση μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς. Στη χώρα μας, μάλιστα, Το Ποτάμι την έχει ήδη καταργήσει. Οι δύο παραπάνω έρευνες δείχνουν ότι η συζήτηση αυτή γίνεται σε λάθος βάση. Το μεγάλο πρόβλημα της εποχής μας είναι οι ανισότητες. Το απέδειξε και το μπεστ σέλερ της εποχής, το «Κεφάλαιο στον 21ο αιώνα», του Τομά Πικετί: το 95% των κερδών που παρήχθησαν την τριετία της ανάκαμψης συγκεντρώθηκε στα χέρια του πιο πλούσιου 1%. Επιπλέον, αντίθετα με ό,τι συνέβαινε πριν από έναν αιώνα, οι σημερινοί πλούσιοι δεν έχουν καμιά διάθεση να συνεργαστούν για τη μείωση των ανισοτήτων, μερικοί μάλιστα έφτασαν να παρομοιάσουν τις επικρίσεις εναντίον τους με τις επιθέσεις των Ναζί εναντίον των Εβραίων! Κάποιος λοιπόν πρέπει να αναλάβει την πρωτοβουλία να υποστηρίξει, να επεξεργαστεί και να προωθήσει ένα δικαιότερο φορολογικό σύστημα.
Ο Ομπάμα δεν μπόρεσε να το κάνει. Η αποστολή αυτή ανήκει εξ ορισμού στην Αριστερά.