[Αγιογραφίες] Ανεπαισθήτως

ΣΑΝ ποτήρι με κόκα-κόλα που ξεχάστηκε μισογεμάτο κι εξατμίστηκε ο αφρός του είναι ο αντιαμερικανισμός. Συστατικό της πολιτικής ζωής τα χρόνια της Μεταπολίτευσης τείνει όχι απλώς να εκλείψει αλλά να ξεχαστεί.

Η κρίση έκανε τους Ελληνες να τα βάλουν με τους Γερμανούς, αλλά και την Ευρώπη. Τους έβαλε επίσης να στραφούν ο ένας κατά του άλλου. Ωστόσο, η εμμονή με την υπερδύναμη ατόνησε. Κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης – από ακροδεξιούς και «ψεκασμένους» ώς την Αριστερά στις διάφορες εκδοχές της – δεν συγκροτεί τη ρητορική του με αιχμή τον αντιαμερικανισμό. Ο,τι φαινόταν ως ανυπέρβλητο πρόβλημα της ελληνικής πολιτικής πριν από δεκαπέντε χρόνια, έχει πάψει να υφίσταται. Γιατί; Διότι η κρίση που ξεκίνησε το 2009 προκάλεσε στη χώρα πολύ μεγαλύτερα δεινά από τη δικτατορία που ήταν και η βασική αιτία που η προοδευτική κοινή γνώμη είχε γυρίσει την πλάτη στους Αμερικανούς. Η κλίμακα άλλαξε. Και η Αμερική – όπως και η Γαλλία – είναι οι δύο μεγάλες χώρες που μας στήριξαν στην κρίση. Εστω κι αν δεν είναι πάντα φανερό τι προσπάθησαν και τι πέτυχαν στο παρασκήνιο.

ΚΑΠΩΣ έτσι ο νέος αμερικανός πρεσβευτής Ντέιβιντ Πιρς έχει ενσωματωθεί χωρίς προβλήματα – «ανεπαισθήτως» που θα ‘λεγε κι ο Καβάφης – στη δημόσια ζωή. Νεοφερμένος σχετικά, δεν έχει αντιμετωπίσει προβλήματα προσαρμογής. Με τον ίδιο τρόπο που η χθεσινή δεξίωση για την Ημέρα Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ κύλησε σε ατμόσφαιρα ευχάριστη – χωρίς βάρος. Αν δεν ήταν η απόδραση του Χριστόδουλου Ξηρού από τις φυλακές, οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις θα ήταν εντελώς ανέφελες. Ομολογουμένως, αν τις σκιάζει κάτι είναι το φάντασμα της 17Ν – όπως φαίνεται και από την αμερικανική ενόχληση για την αυτοβιογραφία Κουφοντίνα.

ΙΣΩΣ το πιο παράξενο είναι ότι για πρώτη φορά ο ιδιωτικός τομέας έχει υπερκεράσει τον δημόσιο σε ό,τι αφορά την εμπλοκή των Αμερικανών στην Ελλάδα. Δεν είναι μόνο οι αναρίθμητοι τραπεζίτες και μάνατζερ που έχει συναντήσει την τελευταία διετία ο Σαμαράς – κάτι που συνιστά ρεκόρ. Είναι οι τοποθετήσεις στο χρηματιστήριο και στα ελληνικά ομόλογα που έχουν γίνει από αμερικανικά φαντς. Ποτέ τόσοι ελίτ – και τόσο πλούσιοι – Αμερικανοί δεν έχουν ασχοληθεί με την Ελλάδα. Αυτό δεν έχει, βεβαίως, καμία σχέση με την πρεσβεία. Ερχονται και ξανάρχονται, μένουν στα μεγάλα ξενοδοχεία, κάνουν τις επαφές τους, διαμορφώνουν άποψη, αγοράζουν και πουλάνε. Κάποιοι λένε – εδώ και μερικούς μήνες – ότι με τέτοιες τιμές ακινήτων, είναι η ώρα να πάρουν σπίτια.

ΤΙ έγινε την τελευταία πενταετία; Η Ελλάδα τα ‘σπασε – παραλίγο! – με την Ευρώπη. Και συγχρόνως παγκοσμιοποιήθηκε βάναυσα διά της κρίσης. Εγινε σύμβολο και αντικείμενο αναρίθμητων αναλύσεων λόγω της συστημικότητας που θα είχε μια ελληνική χρεοκοπία. Αποτέλεσε θέμα ατελείωτων δημοσιογραφικών ανταποκρίσεων. Εγινε ακόμη και συμπαθής ως χώρα με λαό τελικά στωικό – που σίγουρα έχει υποφέρει τα πάνδεινα. Η αμερικανική διπλωματική αντιπροσωπεία μίκρυνε τα τελευταία χρόνια. Η αμερικανική δημόσια παρουσία παραμένει διακριτική. Αλλά οι Αμερικανοί έχουν επιστρέψει και είναι παρόντες στην Ελλάδα όσο ποτέ…