[Ανάλυση] Το μαύρο καλοκαίρι των ΑΕΙ

Ηταν μια υπόθεση προορισμένη να ναυαγήσει. Μια υπόθεση που ορκίζονταν να την υπονομεύσουν εκείνοι που καλούνταν να την διεκπεραιώσουν. Οι πρυτανικές Αρχές των μεγάλων πανεπιστημίων – Καποδιστριακό, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Αριστοτέλειο – αρνήθηκαν να αξιολογήσουν τους υπαλλήλους τους. Τους χρειάζονταν, έλεγαν, όλους. Εδωσαν έτσι το άλλοθι στο υπουργείο να προχωρήσει σε τυφλές διαθεσιμότητες και στους υπαλλήλους το έναυσμα να κλείσουν για τρεις μήνες τα ιδρύματα.

Ο νέος υπουργός κλώτσησε το πρόβλημα στο μέλλον, παρατείνοντας τις διαθεσιμότητες. Δεν κατόρθωσε όμως να αποφύγει την αναζωπύρωσή του. Το Πολυτεχνείο είναι κλειστό. Οχι λόγω απεργίας αλλά λόγω καταλήψεων. Στο Αθηνών τα μαθήματα συνεχίζονται μέσα στο κατακαλόκαιρο. Σε κανένα από τα δύο ιδρύματα δεν μπορεί κανείς να εγγυηθεί ότι θα γίνουν οι πρυτανικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τον Ιούλιο.

Υπάρχει πολιτική καθοδήγηση των κινητοποιήσεων; Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Το φθινόπωρο ήταν ξεκάθαρο ότι – παρά το προφανές πολιτικό κόστος – ο ΣΥΡΙΖΑ είχε υιοθετήσει ανοιχτά τις κινητοποιήσεις. Θα είχε μάλιστα επιστεγάσει την παρέμβασή του στην αντιπαράθεση με την ένταξη του πρύτανη του ΑΠΘ στο ευρωψηφοδέλτιό του αν δεν είχε μπλοκάρει τη «μετεγγραφή» το βαθύ κόμμα. Ο άλλος πρύτανης, του Αθήνησι – που κήρυττε στους πρωτοετείς ότι το πανεπιστήμιο μένει κλειστό για το καλό τους – λαμπρύνει πια μονίμως με την παρουσία του όλες τις κομματικές εκδηλώσεις του ΣΥΡΙΖΑ.

Ολα αυτά έχουν πλέον αξία μόνο συμβολική. Το πανεπιστήμιο άλλωστε ήταν πάντα χώρος προνομιακός για την Αριστερά. Σήμερα, όμως, ακόμη και οι παλιοί του χώρου δυσκολεύονται να πουν ποιος και με ποιο στόχο καθοδηγεί τις κινητοποιήσεις. Στο Πολυτεχνείο γίνεται λόγος για πυρήνες σκληρών συνδικαλιστών που έχουν συνασπιστεί με τους ακραίους φοιτητές και με μερίδα των καθηγητών για να κρατήσουν κλειστό το ίδρυμα. Η εκτίμηση είναι ότι κάποια στιγμή θα πάνε διακοπές, χωρίς να προκαλέσουν απώλεια του εξαμήνου. Είναι μια εκτίμηση που χαρακτηρίζεται επισφαλής ακόμη και από αυτούς που τολμούν να τη διατυπώσουν. «Η κατάσταση έχει ξεφύγει από τον έλεγχο των παλαιών συνδικαλιστών. Μιλάμε για σκληρούς που έχουν ως “επιχειρησιακούς” τους φοιτητές της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς. Αυτοί βάζουν -κυριολεκτικά – τα λουκέτα στις σχολές», λέει καθηγητής του ΕΜΠ. Το συμπέρασμα είναι ότι υπό αυτές τις συνθήκες δεν μπορεί να γίνεται λόγος για σχέδιο ή στόχευση των κινητοποιήσεων.

Στο Πανεπιστήμιο Αθηνών οι συνδικαλιστές είναι από το φθινόπωρο διασπασμένοι. Αυτοί που φέρονται να διαπραγματεύονταν παρασκηνιακά με τον προηγούμενο υπουργό Παιδείας έχουν αποξενωθεί από εκείνους που επιμένουν αγωνιστικά. Τα μαθήματα συνεχίζονται, αλλά οι εγκαταστάσεις ούτε φυλάσσονται ούτε καθαρίζονται. Οι συμβάσεις με τους εργολάβους έχουν διακοπεί. Το πρόβλημα είναι άσχετο με τις διαθεσιμότητες, παρ’ ότι έγινε προσπάθεια να αποδοθεί στις αποχωρήσεις υπαλλήλων. Οπως λέγεται χαρακτηριστικά, «τη φύλαξη την είχαν εργολάβοι, γιατί οι υπάλληλοι, ακόμη κι αν είχαν προσληφθεί ως φύλακες, είχαν καταλήξει να δουλεύουν ως γραμματείς».

Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι στην παρούσα φάση οι κινητοποιήσεις δεν απειλούν να λάβουν χαρακτήρα πολιτικής σύρραξης. Το εξάμηνο στο ΕΜΠ μάλλον θα σωθεί στα χαρτιά. Ο κλεφτοπόλεμος για να ματαιωθούν οι πρυτανικές εκλογές είναι μέσα στο πρόγραμμα. Τα ΑΕΙ θα συνεχίσουν να λειτουργούν, όπως πάντα, μέχρι να ξανακλείσουν – πιθανότατα όταν θα πλησιάζει η επόμενη προθεσμία για τις διαθεσιμότητες. Θα συνεχίσουν να λειτουργούν όπως το περιγράφει μια πανεπιστημιακός που βρισκόταν χθες σε συνέδριο με ξένους συναδέλφους της: «Ντρέπομαι να τους πω ότι κάνουμε ακόμη μαθήματα μέσα στο καλοκαίρι. Τι να τους πω; Οτι το Πανεπιστήμιο ήταν κλειστό για τρεις μήνες; Και να τους το πω, δεν θα με πιστέψουν».