Ας το πούμε με ένα γλωσσικό παιχνίδι. Ας ακούσουμε δύο γλώσσες που αναμετρώνται με το ίδιο θέμα. Ή αντίστροφα: ένα θέμα που μεταμορφώνεται ανάλογα με τη γλώσσα η οποία το περιγράφει.
Γλώσσα πρώτη: «Εχουμε μέχρι το τέλος του καλοκαιριού να περάσουμε δώδεκα milestones (ας πούμε ορόσημα). Αυτό είναι το backbone (ας πούμε η ραχοκοκαλιά) του προγράμματος. Αυτά δεν γίνεται να μην τα κάνουμε».
Γλώσσα δεύτερη: «Ενδεχομένως πρέπει να υπάρξουν κάποιες αλλαγές. Αυτό που είναι δυσάρεστο είναι να μένουμε στη στενή οπτική των προαπαιτούμενων και να μην ανοίγουμε γρήγορη περπατησιά».
Είναι δύο γλώσσες ασύμπτωτες. Η μία – τα τεχνοκρατικά greeklish – είναι η γλώσσα που μιλούν όσοι διαπραγματεύονται με τους δανειστές. Η άλλη – όπως μαρτυρεί και η χαρίεσσα «περπατησιά» της – είναι η γλώσσα του Πάρη Κουκουλόπουλου.
Ετσι μιλάει πια η κυβέρνηση. Με δύο γλώσσες. Από τη μια, οι δεσμεύσεις της χώρας και το Μαξίμου που επιχειρεί εσχάτως να επαναφέρει στη μνημονιακή τάξη τα κυβερνητικά στελέχη. Και από την άλλη, η αγωνία των ανασχηματισμένων υπουργών για το ποιος θα εμφανιστεί πιο αντιμνημονιακός μετά τις κάλπες του Μαΐου.
Εξαιτίας αυτής της διγλωσσίας, η κυβέρνηση βρίσκεται στην ανάγκη να διαπραγματεύεται με τον εαυτό της. Οι συσκέψεις του πρωθυπουργικού επιτελείου με τους απεσταλμένους της Χαριλάου Τρικούπη τείνουν να πάρουν τη μορφή διαρκούς συμβουλίου ενδοκυβερνητικών συμβιβασμών.
Η «μικρή ΔΕΗ», που μπήκε χθες στο τραπέζι, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Για την ακρίβεια, η αποκοπή και εκποίηση του 30% της εταιρείας δεν είναι καν προαπαιτούμενο. Είναι μεταχρονολογημένος όρος της δόσης των 8,3 δισ. που έχει ήδη εγκριθεί από τον περασμένο Απρίλιο. Είναι ένα από τα δώδεκα μετα-απαιτούμενα που έχει συμφωνηθεί να ψηφιστούν μέσα στο καλοκαίρι. Γι’ αυτό και παρουσιάζονται ως «μπετόν» – ανεπίδεκτα αλλαγών – από το Μαξίμου.
Η ανελαστικότητα αυτού του προγράμματος δεν εμποδίζει το ένα κυβερνητικό στέλεχος μετά το άλλο να ζητούν δημοσίως «βελτιώσεις». Σύμφωνα με μια ερμηνεία, οι υπουργικές παρεμβάσεις έχουν μόνο ρητορικό χαρακτήρα. Είναι ηρωικές κουβέντες που θα εξατμιστούν στον πρώτο καύσωνα. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι είναι άμοιρες πολιτικών συνεπειών. Εμπεδώνουν το κλίμα «χαλάρωσης» που δόθηκε με τις επιλογές του ανασχηματισμού. Από μεμονωμένες κορόνες παίρνουν διαστάσεις ομοβροντίας.
Η κλιμάκωση είναι εμφανής. Ξεκινήσαμε με αμφισβήτηση του προγράμματος διαθεσιμοτήτων. Για να φτάσουμε χθες στον υπουργό που ζήτησε από ραδιοφώνου αναθεώρηση του τρέχοντος προϋπολογισμού υπέρ του υπουργείου του. Ο φόβος που εκφράζεται είναι ότι έχουμε να κάνουμε με ένα επικοινωνιακό ντόμινο που απειλεί να υποσκελίσει το κεντρικό μήνυμα του Μαξίμου περί συνέπειας και να προκαλέσει αλυσιδωτές παρενέργειες. Να δώσει, για παράδειγμα, άλλοθι σε κινητοποιήσεις, όπως αυτές που εξήγγειλαν χθες οι συνδικαλιστές της ΔΕΗ λέγοντας ότι θα προκαλέσουν μπλακάουτ εν μέσω τουριστικής περιόδου.
Η χθεσινή συμβιβαστική λύση στο Μαξίμου δείχνει ότι κανείς δεν εννοεί να προκαλέσει εκτροχιασμό του προγράμματος. Και σίγουρα κανείς δεν βλάπτεται, όταν δίνεται προς τα έξω η εικόνα μιας εσωτερικής διαπραγμάτευσης. Προς τα μέσα η δίγλωσση κυβέρνηση δεν χρειάζεται διερμηνέα.