[Εναλλακτικά] Το δικό του άρθρο 4

«Χθες βράδυ φαινόταν πιθανό ότι ο Τόνι Μπλερ θα μπορούσε να έχει τη μεγαλύτερη επιτυχία της γενιάς του, αφού το Συνέδριο των Εργατικών αγκάλιασε το αναπάντεχο κάλεσμά του να αλλάξει εκ βάθρων η ιστορική πολιτική γραμμή του κόμματος – ιδίως δε το αμφιλεγόμενο άρθρο 4 για τις εθνικοποιήσεις». Ο κυματισμός του γραψίματος στην ανταπόκριση του Μάικλ Γουάιτ στον «Γκάρντιαν» της 5ης Οκτωβρίου 1994 δείχνει την ενδόμυχη αμφιβολία του κορυφαίου πολιτικού συντάκτη της εφημερίδας για το αν ο Μπλερ, στον πρώτο χρόνο της θητείας του ως αρχηγού, θα άλλαζε το καταστατικό του κόμματος που παρέμενε αναλλοίωτο από το 1918, σπάζοντας έτσι τον ομφάλιο λώρο με τα συνδικάτα. Ο Μπλερ το έκανε και σε τρία χρόνια έμπαινε στην Ντάουνινγκ Στριτ. Ηταν κι αυτό κάτι που οι Εργατικοί είχαν μια γενιά να το δουν: 18 χρόνια είχαν μείνει εκτός εξουσίας.

Η πατίνα του χρόνου δεν πρέπει να μας παρασύρει στο παρελθόν και να μας αποτρέπει από το να κοιτάμε το παρόν. Αν μη τι άλλο γιατί ο Μπλερ είναι ξανά στην επικαιρότητα. Αποτελεί το πρότυπο του Ματέο Ρέντσι που μπορεί να είναι ο ηγέτης που αναζητούν μαζί η σύγχρονη ευρωπαϊκή Αριστερά και ο ευρωπαϊκός Νότος. Το άρθρο 4 του Ρέντσι είναι τα εργασιακά. Οι μεταρρυθμίσεις που προωθεί στον τομέα αυτό – και που δεν συμπίπτουν με μια απλή κοπτοραπτική του νεοφιλελεύθερου μοντέλου – μπορεί να είναι ο καταλύτης που χρειάζεται η ιταλική οικονομία για να πάρει μπροστά. Σίγουρα όμως τού έδωσαν ώθηση πολιτική αφού πήγε στο 40% στις ευρωεκλογές. Μπλερ – Ρέντσι – Τσίπρας. Πιο κοντά στο Λίνκε και σε ένα μετα-κομμουνιστικό μοντέλο, ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να συνδυάσει ένα προσωπικό χαρισματικό στυλ με ένα κόμμα που μυρίζει μετα-μαρξιστική ναφθαλίνη και μετα-ανδρεϊκό λαϊκισμό. Πιο είναι άραγε το δικό του άρθρο 4; Το ξέρει; Το ψάχνει; Θα κάνει κάτι για αυτό;

Είναι αλήθεια ότι το άνοιγμα του Τσίπρα στον ΣΕΒ σοκάρισε την κυβέρνηση. Δεν το περίμεναν αυτό από τους βιομηχάνους! Στο βάθος όμως ο φόβος ήταν ότι ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, έχοντας νικήσει στις εκλογές, θα σύρει το κόμμα του προς μια πιο μετριοπαθή – ή για να το πούμε σωστά προς μια πιο ρεαλιστική – ατζέντα στα οικονομικά. Από τον Στρος-Καν ώς τον Λούλα, υπάρχει μια Αριστερά της αγοράς που, αν δεν χαθεί σε κάνα Σοφιτέλ, κερδίζει και μακροημερεύει στην εξουσία. Αυτό όμως προϋποθέτει κινήσεις με ουσιαστικό περιεχόμενο και όχι φωτογραφικά στιγμιότυπα με λάιτ συμβολισμό όπως η συνύπαρξη του Αλέξη στο τραπέζι με τους βιομηχάνους. Αυτή την κίνηση ο Τσίπρας δεν την έχει βρει ή δεν τη θέλει ή την κάνει μισή. Θα μπορούσε να είναι η απόρριψη της δραχμής στην Ελλάδα, όχι στο Τέξας, ως αφετηρία μιας αληθινής ατζέντας για την οικονομία αντί υποσχέσεων για κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων εν μέσω άλλων εξαγγελιών. Η κίνηση – και όχι η φωτογένεια – κάνει τον ηγέτη. Αμφότεροι φωτογενείς, Μπλερ και Ρέντσι το έλαβαν υπόψη με διαφορά μιας εικοσαετίας…