Πέντε χρόνια χωρίς τον Μιχ. Παπαγιαννάκη

Σαν χθες πριν από πέντε χρόνια, στις 26 Μαΐου 2009, πέθανε ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης. Η επέτειος κινδυνεύει να χαθεί στα «ψιλά» των ΜΜΕ και να μείνει μια μνήμη «μεταξύ μας», καθώς το ενδιαφέρον όλων, τόσο στη χώρα όσο και σε ολόκληρη την Ευρώπη, επικεντρώνεται στα αποτελέσματα των εκλογών. Απολύτως λογικό, αφού τα αποτελέσματα αυτά θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις για την προοπτική της Ευρώπης, την εξέλιξη της δύσβατης πορείας ανάκαμψης της χώρας, αλλά και (ανιχνεύοντας εγγύτερα στα δικά μας) για την τύχη της πάλαι ποτέ κραταιάς ανανεωτικής Αριστεράς.

Η γνώση, η πολιτική τόλμη και η προσήλωση στην πολιτική και στην κοινωνική χειραφέτηση και στις ελευθερίες ήταν ανέκαθεν το βασικό μέλημα του Μιχάλη Παπαγιαννάκη. Από νεαρός φοιτητής διεκδίκησε εξίσου και τη γνώση και τη χειραφέτηση. Χωρίς το διάβασμα δεν φτιάχνεις τις υποδομές για να γίνεις καλύτερος, πίστευε. Ενδεικτικό είναι το απόσπασμα επιστολής του που είχε στείλει στο περιοδικό «Πανσπουδαστική», όταν ήταν φοιτητής Νομικής, με το οποίο διεκδικεί από τους πνευματικούς ανθρώπους της εποχής του παρεμβατικό ρόλο υπέρ της ελευθερίας του λόγου.

«Πιστέψτε με, δεν είμαι “ωργισμένος νέος”», γράφει. «Απλώς διαβάζω. Τα ονόματα του Πάουλινγκ και του Ντυμπουά στις ΗΠΑ, του Σαρτρ και των 120 του Μανιφέστου στη Γαλλία, του Ράσσελ, […] μας δείχνουν ότι όλοι οι πνευματικοί άνθρωποι δεν είναι το ίδιο “πνευματικοί” σε όλες τις χώρες. […] Αρκετοί πνευματικοί άνθρωποι στον τόπο μας – ιδίως οι νεώτεροι και κυρίως οι φοιτητές – αρχίζουν να συνειδητοποιούν τι είναι αυτό που λέμε πνευματική ευθύνη, και που είναι φαίνεται πολύ βαρύ για τους ώμους των παλαιοτέρων – προς Θεού όχι όλων – και βολεμένων στον πολύπαθο τούτο τόπο».