Στο μικροσκόπιο των εποπτικών Αρχών για να μην κάνουν τα ίδια λάθη οι τράπεζες

Εξι χρόνια συμπληρώνονται τον Σεπτέμβριο από την κατάρρευση της Lehman Brothers και το τέλος της τραπεζικής αθωότητας (όταν όλα επιτρέπονταν στο χρηματοοικονομικό παιχνίδι) και οι εποπτικές Αρχές της Δύσης (η Απω Ανατολή λειτουργεί ακόμη με όρους αναδυόμενων αγορών) δεν αφήνουν τις τράπεζες από τα μάτια τους. Ασκούν ασφυκτική εποπτεία για να αποτρέψουν παρεκκλίσεις και εκτροπές προς την κατεύθυνση πρακτικών που, όπως το πρόσφατο παρελθόν απέδειξε, μπορεί να λειτουργήσουν ως ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.

ΤΡΕΙΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών είναι ενδεικτικές της φροντίδας των εποπτικών Αρχών των ΗΠΑ και της Ευρώπης να αποτρέψουν μια επανάληψη των ίδιων λαθών στον κλάδο. Είναι όμως ενδεικτικές και της φροντίδας των ίδιων των τραπεζικών ομίλων να προσαρμοστούν στους νέους, απαιτητικότερους κανόνες λειτουργίας τους που θεσμοθέτησαν οι τραπεζικές Αρχές και οι κυβερνήσεις. Τρεις είναι οι εξελίξεις που είχαμε.

Πρώτον, το πρόστιμο των 2,5 δισ. δολαρίων που συμφώνησε να πληρώσει στην αμερικανική κυβέρνηση η ελβετική Credit Suisse παραδεχόμενη ότι βοήθησε Αμερικανούς να φοροδιαφύγουν.

Δεύτερον, οι κατηγορίες που απηύθυνε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην αμερικανική JP Morgan, τη βρετανική HSBC και τη γαλλική Credit Agricole για τη συγκρότηση καρτέλ χειραγώγησης των επιτοκίων Euribor.

Τρίτον, η επένδυση των 8 δισ. ευρώ που εξασφάλισε η γερμανική Deutsche Bank από το fund της βασιλικής οικογένειας του Κατάρ – κίνηση που πιθανότατα θα δώσει απαντήσεις στα ερωτήματα αναφορικά με την κεφαλαιακή ισχύ της μεγαλύτερης γερμανικής τράπεζας.

Σε ό,τι αφορά την αποδοχή της ενοχής από την Credit Suisse και την καταβολή της αποζημίωσης των 2,5 δισ. δολαρίων για διάφορες υποθέσεις φοροδιαφυγής αμερικανών πολιτών που αποκάλυψαν οι αρμόδιες αμερικανικές υπηρεσίες, δύο είναι οι πιθανολογούμενες από τους ειδικούς επιπτώσεις. Πρώτον, η επίλυση μιας μακρόχρονης διαμάχης μεταξύ της δεύτερης σε ενεργητικό ελβετικής τράπεζας και των ΗΠΑ για τη διαφιλονικούμενη πρακτική ξεπλύματος χρήματος και φοροδιαφυγής εκ μέρους αμερικανών πολιτών. Εν προκειμένω, «εργαλείο» για την πρακτική αυτή είναι η Credit Suisse. Υποστηρικτικό πλαίσιο, όμως, είναι το διαβόητο ελβετικό τραπεζικό απόρρητο, το οποίο τα τελευταία χρόνια δέχεται τα ομαδικά πυρά της διεθνούς κοινότητας. Ως δεύτερη επίπτωση της υπόθεσης Credit Suisse αναφέρονται πιθανές εμπλοκές στη σχέση του τραπεζικού ομίλου με τους πελάτες και τους συνεργάτες του. Για το «τέλος του ελβετικού τραπεζικού λογαριασμού όπως τον γνωρίζουμε», κάνει λόγο χαρακτηριστικά το πρακτορείο Μπλούμπεργκ.

ΠΡΟΣΤΙΜΑ. Σε ό,τι αφορά τις κατηγορίες της ΕΕ κατά των JP Morgan, HSBC και Credit Agricole, είναι ανάλογες με εκείνες που είχε διατυπώσει τον περασμένο Δεκέμβριο η Κομισιόν κατά των Barclays, Deutsche Bank, RBS και Societe Generale και είχαν καταλήξει στην επιβολή συνολικών προστίμων 1,05 δισ. ευρώ. Το Euribor είναι το επιτόκιο με το οποίο δανείζει ο ένας χρηματοπιστωτικός οργανισμός τον άλλον στην ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά. Οι JP Morgan, HSBC και Credit Agricole αντιμετωπίζουν πρόστιμα που μπορεί να φθάσουν στο 10% του ετήσιου ενεργητικού τους. Τέλος, σε ό,τι αφορά τη νέα επένδυση των Καταριανών στην Deutsche Bank (έχουν ήδη επενδύσει 1,75 δισ. ευρώ στην τράπεζα) αυτή αποτελεί αφενός μια αδιαμφισβήτητη επιτυχία της γερμανικής οικονομικής διπλωματίας και αφετέρου μια ακόμη απόδειξη εμπιστοσύνης των αραβικών κεφαλαίων στην ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά.