Εριξαν την μπάλα στο Κρεμλίνο

Το φάντασμα της ντε φάκτο διχοτόμησης απειλεί πλέον την Ουκρανία μετά το δημοψήφισμα της Κυριακής στις ανατολικές επαρχίες του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ, όπου σύμφωνα με τους αυτονομιστές η συντριπτική πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ της αυτονομίας. Το «ναι», σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, διαμορφώθηκε γύρω στο 90% ενώ η συμμετοχή ξεπέρασε το 75%. Πιθανότατα, οι πραγματικοί αριθμοί δεν θα γίνουν ποτέ γνωστοί. Οπως όμως σημειώνει η «Μοντ», κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη μαζικότητα της συμμετοχής στο δημοψήφισμα. Από την άλλη, ωστόσο, μπορεί να αμφισβητήσει τη διαδικασία. Οι εκλογικοί κατάλογοι ήταν ανύπαρκτοι, παραβάν δεν υπήρχαν αλλά ούτε φάκελοι για τα ψηφοδέλτια, ενώ ήταν πολύ εύκολο για κάποιον να ψηφίσει δύο ή και τρεις φορές. Επίσης δεν είναι σαφές τι ακριβώς είχαν στο μυαλό τους οι ψηφοφόροι όταν σταύρωναν το ψηφοδέλτιο. Ηταν μια ψήφος κατά του Κιέβου; Υπέρ της Μόσχας; Υπέρ της ανεξαρτησίας, της ομοσπονδίας ή ακόμη και της Σοβιετικής Ενωσης;

Τη γενικότερη σύγχυση αλλά και την ανησυχία για την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας ήρθε να επιτείνει χθες το αίτημα της ηγεσίας των αυτονομιστών στο Ντονέτσκ προς το Κρεμλίνο να εξετάσει το ζήτημα της προσάρτησης της επαρχίας από τη Ρωσία. Η μετατόπιση του άξονα από την ανεξαρτησία στην ένωση δημιουργεί νέα δεδομένα, ακόμη και αν η Μόσχα δεν ικανοποιήσει το αίτημα. Οι αυτονομιστικές ηγεσίες των ανατολικών επαρχιών ανακοίνωσαν ότι ο τοπικός πληθυσμός δεν θα συμμετάσχει στις ουκρανικές προεδρικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τις 25 Μαΐου, ενώ ο δήμαρχος του Σλαβιάνσκ Βιατσεσλάβ Πονομαριόφ, προπυργίου των αυτονομιστών και θεάτρου συγκρούσεων, δήλωσε χθες ότι είναι απαραίτητη η αποστολή ρωσικών στρατευμάτων προκειμένου να αποκατασταθούν η ειρήνη και η σταθερότητα.

Υπό αυτές τις συνθήκες, το βάρος μεταφέρεται και πάλι στο διπλωματικό πεδίο. Ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ μεταβαίνει σήμερα στο Κίεβο προκειμένου να υποστηρίξει τη διεξαγωγή «εθνικού διαλόγου» ανάμεσα στην ουκρανική κυβέρνηση και τους αυτονομιστές. Ανάλογη έκκληση απευθύνει και η Μόσχα. Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και ο επικεφαλής του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη Ντιντιέ Μπουρκχάλτερ συμφώνησαν στην ανάγκη του διαλόγου και υπογράμμισαν τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο ΟΑΣΕ προς αυτήν την κατεύθυνση.

Ο διάλογος ωστόσο είναι το καλό σενάριο. Η ουκρανική κρίση και οι ρωσικές διακηρύξεις περί προστασίας των ρωσόφωνων πληθυσμών προκαλούν νευρικότητα στη Βόρεια Ευρώπη, η οποία μεταφράζεται σε επιπλέον στρατιωτική θωράκιση. Η Σουηδία ήταν η πρώτη χώρα που ανακοίνωσε τον περασμένο Απρίλιο ότι θα αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες της για την επόμενη δεκαετία. Η Πολωνία, από την πλευρά της, ανακοίνωσε ότι επισπεύδει κατά δύο χρόνια την προμήθεια 82 μη επανδρωμένων αεροσκαφών διαφόρων τύπων, ενώ σύμφωνα με τις πληροφορίες προκήρυξε διαγωνισμό για την αγορά μη επιθετικών ελικοπτέρων. Μαζί με τις χώρες της Βαλτικής και τη Φινλανδία, η Σουηδία και η Πολωνία έχουν επίσης ζητήσει από την Ευρώπη να επανασχεδιάσει την αμυντική της στρατηγική στην περιοχή.