Στις κάλπες χωρίς τον Μαντέλα

Πριν από δύο ημέρες, στο μεγαλύτερο στάδιο της Αφρικής το οποίο βρίσκεται στη μεγαλύτερη και πιο πυκνοκατοικημένη πόλη της Νότιας Αφρικής, το Γιοχάνεσμπουργκ, το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο διέλυσε κάθε αμφιβολία που ενδεχομένως να υπήρχε, αναφορικά με το ποιος θα είναι ο μεγάλος νικητής των αυριανών εκλογών. Μετά τις εκλογές, το κόμμα του Νέλσον Μαντέλα πρόκειται να αναλάβει, για πέμπτη συνεχόμενη φορά την τελευταία εικοσαετία, τη διακυβέρνηση της Νότιας Αφρικής, διατηρώντας μάλιστα την απόλυτη πλειοψηφία.

Οι ασφυκτικά γεμάτες κερκίδες του γηπέδου FNB με δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους οι οποίοι φορούσαν κίτρινες μπλούζες με τη φωτογραφία του προέδρου της χώρας Τζέικομπ Ζούμα, αποτελούν απόδειξη του ότι το κόμμα – έθνος, το κόμμα – κράτος, της Νότιας Αφρικής εξακολουθεί να μονοπωλεί τη δημοκρατία στη χώρα. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, ανεξάρτητα από το πόσο ικανοποιητικό θα είναι το ποσοστό που θα αποκομίσει το πρώτο κόμμα της αντιπολίτευσης – η Δημοκρατική Συμμαχία -, οι ψήφοι που θα λάβει δεν πρόκειται να φθάσουν ούτε τις μισές από αυτές που θα λάβει το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο.  

Ωστόσο, οι εκλογές της Τετάρτης εξακολουθούν να έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα και κυρίως για το κυβερνών κόμμα. Παρότι εξακολουθεί να κυριαρχεί στην πολιτική της Νότιας Αφρικής, η δύναμη του κόμματος που ίδρυσε ο Νέλσον Μαντέλα έχει αρχίσει να διαβρώνεται. Το ερώτημα που απασχολεί τους νοτιοαφρικανούς ψηφοφόρους είναι ο βαθμός αυτής της διάβρωσης. Θα πέσει κάτω από το 65,9%, ποσοστό που είχε λάβει το 2009 και αποτελεί το χειρότερο εκλογικό αποτέλεσμα στην ιστορία του; Θα κερδίσει ή θα χάσει την επαρχία Γκάουτενγκ, την πιο πλούσια της χώρας, η οποία περιλαμβάνει το Γιοχάνεσμπουργκ και την πρωτεύουσα Πρετόρια, όπου η αντιπολίτευση ελπίζει να πέσει κάτω του 50%;

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Κατά τη διάρκεια των προηγούμενων εβδομάδων, ο Τζέικομπ Ζούμα πραγματοποίησε μια δυναμική εκστρατεία για να ενημερώσει τους ψηφοφόρους ότι το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο είναι έτοιμο «να πάει τη Νότια Αφρική μπροστά». Ωστόσο, η χώρα αντιμετωπίζει αρκετά προβλήματα, με τα κυριότερα από αυτά να αφορούν την οικονομία.

Η διαρκής υποτίμηση του νομίσματος, η προς τα κάτω αναθεώρηση των προβλέψεων για την ανάπτυξη και η πρωτόγνωρη απεργία διαρκείας των εργαζομένων στον, εξαιρετικά σημαντικό για την οικονομία της χώρας, εξορυκτικό τομέα είναι τα κύρια ζητήματα που θα κληθεί να αντιμετωπίσει ο νικητής των αυριανών εκλογών. Οι εκλογές αποτελούν, σύμφωνα με τον επικεφαλής του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου της Νότιας Αφρικής Νέρεν Ράου, «μια ιδανική ευκαιρία για μια νέα αρχή». Ομως στην περίπτωση που οι νικητές δεν προβούν στις απαραίτητες κινήσεις για την τόνωση της επιχειρηματικότητας και τη στήριξη των νοτιοαφρικανικών επιχειρήσεων, τότε η οικονομία της χώρας θα δεχθεί ένα σημαντικό πλήγμα. Συνυπολογίζοντας το υψηλό ποσοστό ανεργίας και τη σημαντική αύξηση των εισοδηματικών διαφορών, συμπεραίνεται ότι η μάχη που θα κληθεί να δώσει ο νικητής των εκλογών στο μέτωπο της οικονομίας θα είναι ιδιαίτερα σκληρή.

Η ΧΑΜΕΝΗ ΓΕΝΙΑ. Υπάρχει όμως και μια άλλη μάχη, την οποία έχασαν όλα τα κόμματα της Νότιας Αφρικής πριν καν τη δώσουν, τη μάχη για την ψήφο των νέων. Οι αυριανές εκλογές είναι ξεχωριστές για αρκετούς λόγους: γιατί συμπίπτουν με τη συμπλήρωση είκοσι χρόνων δημοκρατίας στη χώρα, γιατί είναι οι πρώτες που θα διεξαχθούν δίχως την παρουσία του Νέλσον Μαντέλα και, ταυτόχρονα, γιατί είναι οι πρώτες στις οποίες δικαίωμα ψήφου έχει και η γενιά των αποκαλούμενων «γεννημένων ελεύθερων» Νοτιοαφρικανών, η γενιά όλων όσοι δεν βίωσαν τις θηριωδίες του απαρτχάιντ γιατί δεν είχαν γεννηθεί. Οι «γεννημένοι ελεύθεροι» Νοτιοαφρικανοί, μεταξύ 18 και 19 ετών σήμερα, υπολογίζονται σε δύο εκατομμύρια. Αυτή η γενιά, η οποία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η γενιά του Νέλσον Μαντέλα, μπορεί φέτος για πρώτη φορά να εκφράσει την επιλογή της για το μέλλον της χώρας μέσω των εκλογών. Ωστόσο, στους εκλογικούς καταλόγους γράφτηκαν λιγότερα από 650.000 άτομα.

Ο καρπός της δημοκρατίας
Τα 2/3 των Νοτιοαφρικανών που γεννήθηκαν μετά την πτώση του απαρτχάιντ εμφανίζονται απρόθυμοι να γευτούν τον καρπό της δημοκρατίας για τον οποίο ο Νέλσον Μαντέλα είχε δηλώσει πως είναι έτοιμος ακόμη και να πεθάνει

Το φαβορί 
Το κόµµα του Νέλσον Μαντέλα και του Τζέικοµπ Ζούµα, το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο, προηγείται στις δηµοσκοπήσεις µε ποσοστό 53% (-13% σε σχέση µε το ποσοστό των εκλογών του 2009)
Οι λευκοί 
Το κόµµα της αξιωµατικής αντιπολίτευσης, η Δηµοκρατική Συµµαχία, µε υποψήφια πρόεδρο τη Χέλεν Ζίλε, έχει την υποστήριξη των λευκών πολιτών της Νότιας Αφρικής