[Εμπιστευτικά] In memoriam

2 λεπτά
Περίμενα υποψιασμένος να διαβάσω τα σχόλια για τα «Τέσσερα Χρόνια Μνημόνιο». Και δυστυχώς δεν διαψεύστηκα.
Ακόμη και σήμερα αναπαράγεται η μανιχαϊκή σύγκρουση ανάμεσα στους πολλούς που θεωρούν ότι το Μνημόνιο κατέστρεψε την ελληνική κοινωνία και στους λίγους που πιστεύουν ότι το Μνημόνιο ήταν ένα αναπόφευκτο φάρμακο, το οποίο τελικά θεραπεύει.
Μεταξύ των τελευταίων, συγκαταλέγονται και οι εναπομείναντες νοσταλγοί της διακυβέρνησης Παπανδρέου που πανηγυρίζουν σουρεαλιστικά επειδή «ο Γιώργος τώρα δικαιώνεται!». Για το ναυάγιό τους φταίνε όλοι οι άλλοι – πλην των ιδίων.
Αλλά ας αφήσουμε τον σουρεαλισμό στους σουρεαλιστές, που θα έλεγε και ο Σαρτρ.
Πάμε στην επέτειο. Νομίζω πως με την ωριμότητα, τη σοβαρότητα και την ψυχραιμία που επιβάλλουν τέσσερα δύσκολα χρόνια μπορούμε να συνοψίσουμε τον απολογισμό σε τρία σημεία.
Σημείο πρώτο. Είναι προφανές ότι η Ελλάδα του 2009 ήταν ήδη μια προβληματική χώρα. Είχε πρόβλημα ανταγωνιστικότητας, δανειοδότησης, ελλείμματος, ισοζυγίου πληρωμών, δημόσιας διοίκησης και όποια άλλα προβλήματα μπορεί να βάλει το μυαλό του ανθρώπου.
Με άλλα λόγια, η κρίση έπληξε ένα διαλυμένο κράτος. Αλλά οι πολιτικές δυνάμεις που το κυβερνούσαν (η ΝΔ έως το 2009 και το ΠαΣοΚ μετά…) έδειξαν να μη διαθέτουν στοιχειώδη επίγνωση του προβλήματος.
Σημείο δεύτερο. Το Μνημόνιο ήταν η στραβή απάντηση σε ένα πραγματικό πρόβλημα.
Φτιάχτηκε κυριολεκτικά στο πόδι, με λάθος εκτιμήσεις, λάθος δεδομένα και λάθος προϋποθέσεις. Χωρίς προτεραιότητες και ιεραρχήσεις, με ανεδαφικό χρονικό ορίζοντα. Χωρίς στοιχειώδη πολιτική αντίληψη για τη διαχείρισή του.
Το αποτέλεσμα ήταν ότι εξαρχής έβαλε απέναντί του ολόκληρη την ελληνική κοινωνία. Διέρρηξε κάθε γέφυρα συναίνεσης και συνεννόησης. Και βύθισε τη χώρα στην ύφεση.
Αλλά ποια πολιτεία μπορεί να κάνει «μεταρρυθμίσεις» με την οικονομία σε ελεύθερη πτώση και με την κοινωνία στα κάγκελα;
Σημείο τρίτο. Σε αυτές τις συνθήκες, η χώρα αποσταθεροποιήθηκε πλήρως.
Το πολιτικό σύστημα κατέρρευσε και οι σπασμωδικές κινήσεις του «δημοψηφίσματος» και της κυβέρνησης Παπαδήμου ολοκλήρωσαν τη διάλυση.
Χρειάστηκαν οι διπλές εκλογές του 2012 και η διακυβέρνηση ΝΔ – ΠαΣοΚ που ακολούθησε ώστε η χώρα να σώσει την παραμονή της στο ευρώ, να αποκαταστήσει τις σχέσεις σας με τους δανειστές και να οδηγείται τώρα σε έξοδο από την κρίση.
Μόνο που αυτή η έξοδος κόστισε πολύ περισσότερο σε χρόνο, σε χρήμα, σε πολιτικό κεφάλαιο και σε κοινωνική συνοχή από το αν είχε επιλεγεί εξαρχής ένας άλλος δρόμος.
Η πιο σοβαρή μομφή για τους πρωτεργάτες του Μνημονίου είναι ότι αυτόν τον άλλον δρόμο δεν τον αναζήτησαν ποτέ.
Ισως επειδή ουδέποτε απέκτησαν πραγματική επίγνωση του προβλήματος. Ή της λύσης του.













