Η πρεμιέρα των ματωμένων φεγγαριών

Από σήμερα το πρωί και μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2015 το φεγγάρι θα ματώσει τέσσερις φορές. Πρόκειται για ένα σπάνιο φαινόμενο, το οποίο όμως δεν θα είναι ορατό από την Ελλάδα.

Καθώς θα ξεκινά η ολική έκλειψη της Σελήνης, από τις 9 σήμερα το πρωί μέχρι τις 12 το μεσημέρι, σε κάποια μέρη του πλανήτη, όπως για παράδειγμα στην αμερικανική ήπειρο, ο κόσμος θα βλέπει το φεγγάρι να αποκτά ένα βαθύ κεραμιδί ή πορτοκαλί χρώμα, το οποίο οφείλεται στο ηλιακό φως που πέφτει στη Γη και αντανακλάται πάνω στη Σελήνη.

Ματωμένα φεγγάρια παρατηρούνται γενικά από κάθε περιοχή της Γης, όπως και από την Ελλάδα. Ομως το σημερινό φαινόμενο έχει ιδιαίτερη αξία γιατί αποτελεί την πρώτη από τις συνολικά τέσσερις ολικές εκλείψεις της Σελήνης που θα γίνουν μέχρι τις 28 Σεπτεμβρίου 2015, χωρίς ωστόσο στο ενδιάμεσο να παρεμβληθεί κάποια μερική έκλειψη.

Και καθώς θα πρόκειται για ολικές σεληνιακές εκλείψεις – που συμβαίνουν πάντα με πανσέληνο -, θα είναι και ματωμένες καθώς η Γη, που θα παρεμβάλλεται ανάμεσα στον Ηλιο και το φεγγάρι, θα προσδίδει αυτό το ιδιόμορφο φως στον φυσικό μας δορυφόρο.

Οπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής του Πλανηταρίου, Διονύσης Σιμόπουλος, όταν η Σελήνη βρίσκεται πλήρως στη σκιά της Γης, η αντανάκλαση του ηλιακού φωτός πάνω στον πλανήτη μας φθάνει στο φεγγάρι και το χρωματίζει με μια παράξενη κεραμιδί απόχρωση που κάνει τον δορυφόρο μας να φαίνεται ματωμένος.

Η συγκεκριμένη ολική εξαφάνιση του δίσκου του φεγγαριού θα είναι ορατή κυρίως από τη Βόρεια και Νότια Αμερική αλλά και τον Ειρηνικό. Το φεγγάρι δεν χάνεται από τα µάτια µας, απλώς αλλάζει χρώµα εξαιτίας της ατµόσφαιρας της Γης. Οι ακτίνες του Ηλιου που βρίσκεται πίσω από µας περνούν από την ανώτερη ατµόσφαιρα, διαθλώνται και συγκλίνουν πάνω στη Σελήνη µεταµορφώνοντας την όψη της. 
Το χρώµα µάλιστα που αποκτά η Σελήνη στη διάρκεια της ολικής έκλειψης εξαρτάται πάντα από την ποιότητα της ατµόσφαιρας της Γης. Αν είναι καθαρή, τότε το φεγγάρι θα δείχνει λιγότερο κόκκινο. Αν υπάρχουν υγρασία, µικροσωµατίδια ή ακόµη και ηφαιστειακή τέφρα, τότε η όψη του φεγγαριού θα είναι βαθυκόκκινη. 

Πριν από την έλευση του 20ού αιώνα, αυτή η λεγόμενη τετράδα ματωμένων φεγγαριών είχε να εμφανιστεί περί τα 300 χρόνια. Ηταν φαινόμενο που δεν είχαν παρατηρήσει ο Ισαάκ Νεύτων, ο Μότσαρτ, ο Ναπολέων, ο Αβραάμ Λίνκολν και πολλοί άλλοι.

Στην Ελλάδα, η πρώτη φορά που παρατηρήθηκε με μεγάλο τηλεσκόπιο ένα ματωμένο φεγγάρι ήταν το 1902. Πριν από 112 χρόνια, το Αστεροσκοπείο Αθηνών απέκτησε ύστερα από δωρεά του Δ. Δωρίδη το ιστορικό διοπτρικό τηλεσκόπιο με το κάτοπτρο των 40 εκατοστών. Εκείνη την εποχή που η Αθήνα δεν είχε τόσο πολλά φώτα τα βράδια, οι επιστήμονες παρατήρησαν την ολική έκλειψη Σελήνης στον αττικό ουρανό, που ήταν ένα κόκκινο φεγγάρι.