[Διαστάσεις] Δεν είμαστε σε γενική συνέλευση

O Τομά Πικετί έχει μια απλή λύση για την αντιμετώπιση των εκρηκτικών ανισοτήτων που απειλούν να οδηγήσουν τον πλανήτη σε καταστάσεις τις οποίες περιγράφουν η Οστεν και ο Μπαλζάκ: να φορολογηθεί ο πλούτος και να αυξηθεί ο φορολογικός συντελεστής στα πολύ υψηλά εισοδήματα. Κατά την άποψή του, ο καλύτερος συντελεστής στις ανεπτυγμένες χώρες είναι πάνω από 80% και πρέπει να αφορά εισοδήματα μεγαλύτερα από 500.000 ή ένα εκατομμύριο ευρώ τον χρόνο. Οσο για τον φόρο επί του πλούτου, πρέπει να είναι 1% για τα νοικοκυριά με καθαρή αξία από ένα έως πέντε εκατομμύρια ευρώ και 2%, ή και παραπάνω, για τα ακόμη πλουσιότερα.  

Ο 43χρονος Πικετί είναι ένας εξαίρετος οικονομολόγος. Σύμφωνα με τον Εκόνομιστ, το τελευταίο του βιβλίο με τίτλο «Το Κεφάλαιο στον 21ο Αιώνα» μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε την οικονομική ιστορία των δύο τελευταίων αιώνων. Αυτό δεν σημαίνει ότι η πρότασή του είναι ρεαλιστική. Οπως παραδέχεται και ο ίδιος, είναι πολύ δύσκολο να αποφασιστεί η υψηλή φορολόγηση των πλουσίων και ισχυρών σε παγκόσμιο, αλλά ακόμη και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οχι επειδή θα πληγεί η ανάπτυξη, αλλά επειδή δεν θα συντονιστούν ποτέ οι μεγάλες χώρες μεταξύ τους. Η αξία της πρότασής του είναι να προκαλέσει συζήτηση. Και να δείξει ότι υπάρχει άμεση σχέση ανάμεσα στις πολιτικές επιλογές και τα οικονομικά αποτελέσματα. Στις δεκαετίες του 1930 και του 1940, οι ανισότητες μειώθηκαν στην Αμερική επειδή ο Ρούζβελτ αύξησε τον ανώτατο συντελεστή της φορολογίας εισοδήματος, θέσπισε τον κατώτατο μισθό και ενθάρρυνε την ανάπτυξη των συνδικάτων. Η τάση αυτή αντιστράφηκε και πάλι όταν η Θάτσερ και ο Ρίγκαν ηγήθηκαν μιας συντηρητικής αντεπανάστασης που μείωσε δραστικά τη φορολογία των πλουσίων, περιόρισε τις δημόσιες δαπάνες και αποδεκάτισε τα συνδικάτα.

Ο Πικετί είναι διανοούμενος, όχι πολιτικός. Αν έθετε υποψηφιότητα για πρόεδρος της χώρας του υποσχόμενος ότι θα απαλείψει τις ανισότητες εφαρμόζοντας την πρότασή του, θα ήταν ένοχος εξαπάτησης των πολιτών. Αναγγέλλοντας το 75% στα υψηλά εισοδήματα, ο Ολάντ έκανε μια συμβολική κίνηση, δεν ισχυρίστηκε ότι θα γκρεμίσει τον καπιταλισμό. Ο υπεύθυνος πολιτικός γνωρίζει τα όριά του και το πλαίσιο στο οποίο θα κινηθεί. Εδώ είναι που χάνει το παιχνίδι ο ΣΥΡΙΖΑ. Μπορεί να χαρακτηρίζει την έξοδο στις αγορές προεκλογική κίνηση, δεν μπορεί να μιλάει όμως για έγκλημα, αυτοπυροβολισμούς και άλλα φαιδρά. Μπορεί να διαφωνεί με το Μνημόνιο, δεν μπορεί όμως να λέει ότι «το κατεστημένο είχε ως στρατηγική επιλογή με ισχυρό ταξικό πρόσημο τη διατήρηση της παγίδας του χρέους ως εργαλείο εκβιασμού των λαών». Αλλο το κυβερνητικό πρόγραμμα κι άλλο το βιβλίο του Μηλιού.

Και φυσικά, ένα κόμμα που διεκδικεί την εξουσία μπορεί να διαφωνεί με τη Μέρκελ, δεν μπορεί όμως να της εκτοξεύει απειλές του τύπου «τρέμε, ερχόμαστε». Για τη χώρα μιλάμε, όχι για γενική συνέλευση της Νομικής.