[Αγιογραφίες] Πολλαπλασιαστής

Ο άνθρωπος κάνει τα φώτα – και όχι τα φώτα τον άνθρωπο. Το γράφει κάπου ο Μακρυγιάννης στα περίφημα απομνημονεύματά του και το επικαλείται ο Σεφέρης. Ισχύει και για τους οικονομολόγους. Η προσωπικότητα και, κυρίως, η ευαισθησία έναντι της ιστορικής συγκυρίας κάνουν τη διαφορά. Δεν έχει κανείς παρά να διαβάσει μια βιογραφία του Τζον Μέιναρντ Κέινς για να το καταλάβει. Ή, πιο πρόσφατα, να αντιληφθεί το είδος των αποφάσεων που πήρε ο Μπεν Μπερνάνκι το 2008 αποσοβώντας όχι μια αμερικανική αλλά μια διεθνή οικονομική καταστροφή.

ΣΤΗ δική μας κλίμακα, η προσωπικότητα του Γιάννη Στουρνάρα είναι πολλαπλασιαστής της επιστημοσύνης του. Μεγάλο, βέβαια, ρόλο έπαιξε και η μεγάλη πείρα. Οταν έσκασε η κρίση, όλες οι κυβερνήσεις επιστράτευσαν ό,τι καλύτερο υπήρχε στα οικονομικά ενώ, σε ορισμένες περιπτώσεις, ανακάλεσαν παλαιμάχους από την αποστρατεία: το έκανε ο Μπαράκ Ομπάμα με τον ογδοντάρη, άλλοτε διοικητή της Fed Πολ Βόλκερ. Μόνο η Ελλάδα σάλπαρε μέσα στη χειρότερη οικονομική καταιγίδα της ιστορίας της με οικονομικό πλήρωμα συγκροτημένο από πρωτάρηδες και μάλιστα όχι πλαισιωμένους από έμπειρα χέρια. Ο Παπακωνσταντίνου μπορεί να ήταν επικοινωνιακός και η Λούκα να ήξερε οικονομικά, αλλά κανείς τους δεν είχε προηγούμενη κυβερνητική εμπειρία και όσα έγιναν, έγιναν στου κασίδη το κεφάλι. Οσο για τους VIP οικονομολόγους εξωτερικού που κουβαλούσε ο Παπανδρέου ως πρωθυπουργός, αυτοί έρχονταν και έφευγαν. Στο κάτω κάτω, η Ελλάδα δεν ήταν η χώρα τους για να την υπερασπίσουν μέχρις εσχάτων, όπως κάνει η εκάστοτε τοπική ελίτ.

ΚΑΠΩΣ έτσι έγινε ό,τι έγινε. Δεν υπάρχει στοιχείο αναπόδραστου στην εξέλιξη των γεγονότων. Η μάχη του δανεισμού χάθηκε το 2010. Η μάχη όμως της σκληρής δραχμής – κρίσιμο προεόρτιο της εισόδου στην ευρωζώνη – κερδήθηκε το 1994. Ενώ – και πάλι όμως – από την πλευρά των αντιπάλων μας ήταν τα ίδια γνωστά funds Λονδίνου και Σία, από την ελληνική πλευρά δεν έπαιζε η ίδια ομάδα. Ομάδα που κερδίζει δεν αλλάζει – λένε. Ο κανόνας όμως δεν τηρήθηκε. Και, βέβαια, τους δύο Παπανδρέου που ήταν πρωθυπουργοί, ο ένας το 1994 και ο άλλος το 2010, χωρίζει το διαφορετικό μικρό τους όνομα. Πίσω στο παρελθόν, το ίδιο στοιχείο αναπόδραστου δεν υπάρχει στο επιτόκιο με το οποίο τελικά δανειστήκαμε. Υποτίθεται ότι θα ήταν πάνω από 6% – δηλαδή όχι βιώσιμο. Εκεί έκλεισε, άλλωστε, το φως του δανεισμού την άνοιξη του 2010. Τελικά, όμως, επειδή ήταν μεγάλη η ζήτηση, το επιτόκιο είναι κάτω από 5%, βελτιώνοντας συνολικά τους όρους με τους οποίους η Ελλάδα δανείζεται.

ΩΣ γνωστόν, ο δανεισμός δεν είναι πυρηνική φυσική. Αυτός που έχει τα λεφτά τα δανείζει αν η απόδοση είναι επωφελής. Αλλά και αν ο δανειζόμενος τού γεμίζει το μάτι. Αν δηλαδή πιστεύει ότι θα μπορέσει να τον αποπληρώσει. Η μάχη που χάθηκε το 2010 ήταν, πάνω από όλα, μια μάχη που αφορούσε τη σοβαρότητα της χώρας και την προοπτική της. Καμία όμως μάχη δεν είναι χαμένη εκ των προτέρων ή για πάντα. Η μάχη που κερδήθηκε χθες, εν μέσω βομβών και επιπόλαιων δηλώσεων της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αποτελεί ένδειξη ότι η σοβαρότητα ανακτάται. Και ότι η χώρα έχει πάλι προοπτική. Δηλαδή ότι θεωρείται αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωζώνης. Αλλωστε, η συρροή επενδυτών έχει και με αυτό να κάνει: ότι το ελληνικό ομόλογο δεν έχει συναλλαγματικό κίνδυνο.

ΤΙ μένει; Να ελπίσει κανείς ότι η έξοδος στις αγορές δεν θα αποδειχθεί στο μέλλον μια χαμένη νίκη όπως παραλίγο να γίνει με το ευρώ.