[Διαστάσεις] Επειγόντως μια πατροκτονία

Ενας πακιστανός ταξιτζής ρώτησε κάποτε τον Ουμπέρτο Εκο ποιοι είναι οι εχθροί της Ιταλίας. Κι εκείνος απάντησε ότι οι Ιταλοί δεν είχαν διαχρονικά ποτέ συγκεκριμένους εχθρούς. Οταν κατέβηκε από το ταξί, σκέφτηκε ότι οι συμπατριώτες του μπορεί στην πραγματικότητα να μην έχουν εξωτερικούς εχθρούς, έχουν όμως εσωτερικούς. Πρώτα ήταν ο Ρωμύλος και ο Ρέμος, ύστερα ήταν η μία πόλη εναντίον της άλλης και σήμερα δεν είναι τόσο το Δημοκρατικό Κόμμα εναντίον του Μπερλουσκόνι όσο το μισό Δημοκρατικό Κόμμα εναντίον του άλλου μισού.

«Ισως οι Ιταλοί να χρειάζονται κατά βάθος μια πατροκτονία, όπως οι Γάλλοι και οι Αγγλοι έκοψαν το κεφάλι ενός από τους βασιλιάδες τους», λέει ο Εκο σε συνέντευξή του στο περιοδικό Μαριάν. Ο 82χρονος ιταλός κοινωνιολόγος, που ένα από τα τελευταία βιβλία του λέγεται ακριβώς «Οικοδομώντας τον εχθρό», δεν πείθεται ότι η λύση βρίσκεται σ’ αυτό που είχε πει κάποτε ο Αμος Οζ, στο να προσπαθήσεις δηλαδή να μπεις στο πετσί του άλλου, να επιχειρήσεις να τον καταλάβεις για να μπορέσεις στη συνέχεια να τον αποδεχθείς. Εν πάση περιπτώσει, δεν είναι ο μόνος τρόπος. Αν, ας πούμε, κάνει κάποιος σεξ με τη γυναίκα μου, μπορώ να μπω στη θέση του, μπορώ να τον καταλάβω καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον, αλλά αυτό δεν θα με βοηθήσει να τον κάνω φίλο μου.

Εμείς, πάλι, ανέκαθεν περιβαλλόμασταν από εχθρούς. Στην αρχαία εποχή, το κριτήριο ήταν η γλώσσα: «πας μη Ελλην βάρβαρος». Σήμερα, αυτό που μετρά περισσότερο είναι η εθνική ή εδαφική κυριαρχία. Ετσι, οι εχθροί μας κατά καιρούς ήταν οι Τούρκοι, οι Αμερικανοί, οι Γερμανοί, οι Σκοπιανοί. Ο μεγαλύτερος απ’  όλους όμως δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ήταν πάντα και εξακολουθεί να είναι εμείς οι ίδιοι. Από αυτή την άποψη, δεν μοιάζουμε απλώς στους Ιταλούς: τους νικάμε κατά κράτος.

Οι εμφύλιοι μαίνονται παντού. Πουθενά δεν είναι όμως ισχυρότεροι απ’ ό,τι στα κόμματα. Και κανείς δεν παίζει αυτό το παιχνίδι καλύτερα από την Αριστερά. Αρκεί να δει κανείς τις ανακοινώσεις που ανταλλάσσουν αυτές τις ημέρες η ηγεσία της ΔΗΜΑΡ και ο Γρηγόρης Ψαριανός – ο δεύτερος κατηγορεί την πρώτη για σταλινικές πρακτικές κι εκείνη του καταλογίζει ότι υπηρετεί αντίπαλα πολιτικά σχέδια – για να καταλάβει ότι το μεγαλύτερο μίσος είναι εκείνο ανάμεσα σε συντρόφους. Απείρου κάλλους ήταν και η επίθεση που εξαπέλυσε την Κυριακή ο Βενιζέλος εναντίον του Απόστολου Κακλαμάνη με αφορμή την καταψήφιση του πολυνομοσχεδίου από τον πρώην πρόεδρο της Βουλής, ενώ στα χέρια κόντεψαν να έρθουν χθες βουλευτές του ΠαΣοΚ για το θέμα της αντιμετώπισης του Γιώργου Παπανδρέου. Την ίδια ώρα, οι «ξένοι» – μα δεν έχουμε καταλάβει ακόμη ότι αυτός ο όρος δεν υπάρχει; – επαινούσαν την ελληνική κυβέρνηση για την εντυπωσιακή πρόοδο που έχει σημειώσει…

Ισως να χρειαζόμαστε κι εμείς μια πατροκτονία. Το κακό είναι όμως ότι όλοι ταυτιζόμαστε με τον πατέρα.