Ενστάσεις] Προτάσεις μομφής

Στα φοιτητικά αμφιθέατρα είναι εύκολο. Παίρνεις θέση στη γωνιά σου, περιστοιχισμένος από τα στελέχη και ορισμένους χειροκροτητές, και εκλαϊκεύεις τη «γραμμή». Ενίοτε επιτρέπεται και να αυτοσχεδιάσεις – ο αυτοσχεδιασμός είναι απαραίτητος στις ακόμα τρυφερές ηλικίες, όταν οι βεβαιότητες, όσο ισχυρά κι αν εκφράζονται, στην πραγματικότητα χρειάζονται μεγάλη δόση φαντασίας για να τεκμηριωθούν, αφού, λόγω ηλικίας, είναι πολύ δύσκολο να είσαι πολύ ξεκάθαρος για θέματα ιδεολογίας και πολιτικής. Κι άλλωστε, ακόμα κι εκείνοι που διαβάζουν πολύ μαρξισμό, δεν ξέρουν τα πάντα, αφενός γιατί τον διαβάζουν υπό το πρίσμα της κομματικής γραμμής, αφετέρου διότι εκτός από θεωρία πρέπει να παρακολουθήσουν και πολλά εργαστήρια: αφισοκολλήσεις, μοίρασμα φυλλαδίων, πολιτικά καμάκια, ίσως και κανένα twitter για όσους δεν φοβούνται τον «τεχνοφασισμό».

Αλλά στην πραγματικότητα, δεν κινδυνεύεις. Αν εξαιρέσεις τη γραμμή, τον στόχο, ίσως και τη μέθοδο (άμα είσαι επαναστάτης, δεν υπάρχει λιγότερο «μέτρο πάλης» από κατάληψη για να προτείνεις), μπορείς να λες περίπου ό,τι θέλεις. Αρκεί να έχεις τσιτάτα να το διανθίζεις. Αν είσαι αριστερός, μάλιστα, έχεις πολλά τσιτάτα εύκαιρα: στίχους που έγιναν τραγούδια, στίχους που δεν έγιναν τραγούδια, κάτι σε Λένιν και κάτι σε Μαρξ. Αν είσαι δεξιός δυσκολεύεσαι λίγο – στον υπαρκτό σοσιαλισμό της Ελλάδας, οι θεωρητικοί της φιλελεύθερης οικονομίας είναι ακόμα και σήμερα αποσυνάγωγοι, αν κάνεις μνεία στο αμφιθέατρο του Φρίντμαν ή του Χάγιεκ θα αρχίσουν να σε βρίζουν νεοφιλελεύθερο, μόνο η Αϊν Ραντ είναι ανεκτή, κι αυτή επειδή ήταν λογοτέχνις (ή επειδή δεν την ξέρουν).

Ολα αυτά είναι θεμιτά στο φοιτητικό αμφιθέατρο. Δεν έχει κανόνες, ισχύει ό,τι συμφωνείται ατύπως ανάμεσα στους εκπροσώπους των παρατάξεων.

Αλλά η πολιτική δεν είναι φοιτητικός συνδικαλισμός. Και δεν έχει καμία σχέση με τον αυτοσχεδιασμό του αμφιθεάτρου η κοινοβουλευτική παρουσία. Δεν είναι η κοινοβουλευτική παρουσία υφάκι και χειροκροτητές, μόνο, για τις εντυπώσεις. Πρωτίστως, είναι ένα πλέγμα κανόνων, προϋποθέσεων, υποχρεώσεων. Και όσο ατίθασος κι αν είσαι δεν μπορείς να ξεφύγεις από αυτό το πλέγμα των κανόνων.

Η χθεσινή οικτρή παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στο Κοινοβούλιο ήταν αποτέλεσμα της υποτίμησης αυτού του πλέγματος κανόνων. Η πρόταση μομφής του πολύ φοβάμαι ότι, πολύ γρήγορα, θα αντιμετωπιστεί και στο κόμμα του ως οικτρή περιφρόνηση της πραγματικότητας. Κι όποιος στην πολιτική περιφρονεί την πραγματικότητα, έρχεται η ώρα για να αντιμετωπίσει πρόταση μομφής εναντίον του.

Ξέρω ότι δεν έχει χρόνο ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Κάποιος σύντροφός του που έχει, όμως, ας του αφηγηθεί, παρακαλώ, τις διδακτικές ιστορίες του Γεωργίου Μαύρου και του Μιλτιάδη Εβερτ. Κι εκείνοι, κάποτε, ήταν στα πρόθυρα του Μεγάρου Μαξίμου…