Διαμάντι από υπόγειο ωκεανό!

Ενα μικρό ακατέργαστο διαμάντι που βρέθηκε τυχαία στη ρηχή κοίτη ποταμού στη Δυτική Βραζιλία και το οποίο αγοράστηκε για μόλις 20 δολάρια, φανέρωσε στους επιστήμονες ότι ο τόπος… καταγωγής του είναι ένας μεγάλος ωκεανός, βαθιά κρυμμένος στη Γη, σε βάθος από 410 μέχρι 660 χλμ.

Πρόκειται για ένα διαμάντι μήκους μόλις πέντε χιλιοστών, που δημιουργήθηκε σε απίστευτα μεγάλο βάθος στον μανδύα της Γης, σε διάστημα πολύ μικρότερο από ένα δισεκατομμύριο χρόνια που απαιτεί, σε μικρότερα βάθη, ο σχηματισμός των συμβατικών και πανάκριβων διαμαντιών.

Ωστόσο, το συγκεκριμένο διαμάντι έδειξε στους επιστήμονες ότι σε αυτό το απίστευτα μεγάλο βάθος στο εσωτερικό του πλανήτη, στον μανδύα της Γης, υπάρχει μια τεράστια υδάτινη ζώνη η οποία δημιουργείται από το νερό των ωκεανών που διαφεύγει από τον πυθμένα. Το νερό αυτό φθάνει μέχρι τη ζώνη όπου βρίσκονται οι λιθοσφαιρικές πλάκες, στα σημεία όπου η κάθε πλάκα καταβυθίζεται κάτω από την άλλη. Εκεί κατακρατείται μέσα σε ορυκτά.

Ο ωκεανός στο κέντρο της Γης «δεν είναι ένας ωκεανός όπως τον περιγράφει ο Ιούλιος Βερν, όπου μπορούν να ταξιδεύουν πλεούμενα» ανέφερε ο καθηγητής Γεωχημείας Γράχαμ Πίρσον του καναδικού Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα, ο οποίος μελέτησε το διαμάντι μαζί με συνεργάτες του και δημοσίευσε τη σχετική εργασία στο «Nature».

«Πρόκειται για νερό που συγκρατείται μέσα σε ορυκτά. Το μικρό διαμάντι που εξετάσαμε περιέχει ένα ορυκτό που λέγεται ρινγκουδίτης καθώς και νερό ίσο με το 1,5% του βάρους του. Το ποσοστό αυτό μπορεί να μην ακούγεται μεγάλο, όμως αν αναλογιστεί κανείς την ποσότητα του ρινγκουδίτη που βρίσκεται στον μανδύα της Γης και αθροίσει τις ποσότητες νερού που κατακρατούν αυτά τα ορυκτά, τότε η συνολική ποσότητα ύδατος στα βάθη της Γης μπορεί να είναι ίδια, αν όχι μεγαλύτερη από εκείνη των επιφανειακών ωκεανών, δηλαδή κάτι περισσότερο από ένα δισεκατομμύριο δισεκατομμύρια τόνους».

Ακόμη όμως κι αν δεν ισχύει αυτό, οι επιστήμονες ισχυρίζονται ότι πρέπει να υπάρχουν τοπικές οάσεις νερού στο εσωτερικό της Γης, που από κοινού συναποτελούν ένα τεράστιο υδάτινο απόθεμα στην περιοχή ακριβώς κάτω από τον φλοιό. Το νερό μπορεί να διαλύεται σε λιωμένο μάγμα, να φθάνει κάτω από τις τεράστιες τεκτονικές πλάκες και να τις εξασθενίζει, με συνέπεια να διευκολύνονται οι εκρήξεις των ηφαιστείων.

Σύμφωνα με την εφημερίδα «Γκάρντιαν», ο πολύτιμος λίθος εκτιμάται ότι εκτινάχθηκε στην επιφάνεια της Γης, από βάθος 500 χλμ., χάρη σε μια ηφαιστειακή έκρηξη που απελευθέρωσε ρευστοποιημένα πετρώματα  κιμπερλίτη. Το ταξίδι του διήρκεσε λίγες ημέρες και προτού φθάσει στην επιφάνεια εικάζεται ότι μετακινούνταν με ταχύτητα 70 χλμ./ώρα.  

Τελευταίος σταθμός του ταξιδιού του ήταν ο ποταμός Μάτο Γκρόσο, όπου ανακαλύφθηκε το 2008.

Τα περισσότερα διαμάντια, που χρησιμοποιούνται στην κοσμηματοποιία,  σχηματίζονται σε μικρότερο βάθος, περίπου 150-200 χλμ. Αυτά που δημιουργούνται σε μεγάλο βάθος, στη λεγόμενη μεταβατική ζώνη του μανδύα κάτω από τον φλοιό, ξεχωρίζουν γιατί είναι πολύ ταλαιπωρημένα στην εμφάνισή τους και έχουν διαφορετική χημική σύσταση.
Η φασματοσκοπική ανάλυση του συγκεκριμένου μικρού διαμαντιού αποκάλυψε στο εσωτερικό του την ύπαρξη ενός σπάνιου ορυκτού, ενός ρινγκουδίτη, που είναι μια μορφή ολιβίνη. Ο ρινγκουδίτης σχηματίζεται υπό τρομακτικά υψηλή πίεση στο υπέδαφος και αποτελεί συστατικό στοιχείο του μεγαλύτερου μέρους του ανώτερου μανδύα. Κανείς μέχρι σήμερα δεν είχε δει με τα μάτια του ρινγκουδίτη από τόσο μεγάλο βάθος.
Η ανακάλυψη προδίδει ότι μεγάλες ποσότητες νερού μπορεί να κρύβονται στο εσωτερικό άλλων βραχωδών πλανητών, όπως του Αρη. Δεν είναι τυχαίο ότι ρινγκουδίτες έχουν βρεθεί σε μετεωρίτες που έπεσαν στη Γη.

ΘΕΩΡΙΕΣ. Επί του παρόντος έχουν διατυπωθεί δύο θεωρίες για την προέλευση του νερού σε τόσο μεγάλο βάθος. Είτε φθάνει εκεί συνεχώς από τον ωκεανό μαζί με τη διαδικασία καταβύθισης των τεκτονικών πλακών, είτε προϋπήρξε από την αρχή της δημιουργίας του πλανήτη ως μέρος των πρωταρχικών υλικών που σχημάτισαν τη Γη.