[Κιόσκι] Το δικαίωμα στη σιωπή

Ανάμεσα στους προσκεκλημένους της ημερίδας που διοργάνωσε την περασμένη Κυριακή η γερμανική εφημερίδα Ντι Τσάιτ στο Αμβούργο για την κρίση στην Ουκρανία ήταν και ο Γκέρχαρντ Σρέντερ. Οταν πήρε τον λόγο, ο Σρέντερ υποστήριξε ότι η ρωσική επέμβαση στην Κριμαία συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Πρόσθεσε όμως ότι ο ίδιος δεν μπορεί να κάνει τον τιμητή εφόσον παραβίαση του διεθνούς δικαίου συνιστούσε και η νατοϊκή επέμβαση στην πρώην Γιουγκοσλαβία το 1999. «Και στις δύο περιπτώσεις έχουμε παραβίαση της χάρτας του ΟΗΕ» σημείωσε ενώ έψεξε την Ευρωπαϊκή Ενωση για την πολιτική της.

Οπως ήταν φυσικό, οι δηλώσεις αυτές έτυχαν μεγάλης δημοσιότητας στη Σερβία. Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας Ιβαν Μάρκιτς επισήμανε πρώτον ότι ο Σρέντερ είπε «κάτι που ήταν σε όλους γνωστό» και δεύτερον ότι αυτό το κάτι το είπε «λίγο καθυστερημένα». Αλλά οι δηλώσεις δεν πέρασαν απαρατήρητες ούτε από το Ευρωκοινοβούλιο. Τα συναισθήματα εκεί δεν ήταν ακριβώς τα ίδια με τα συναισθήματα των δικαιωμένων Σέρβων. Χθες, μια ομάδα συντηρητικών ευρωβουλευτών προώθησε ένα σχέδιο απόφασης με την ένθερμη υποστήριξη των Πρασίνων που καλεί τον Γκέρχαρντ Σρέντερ να μην τοποθετείται δημόσια για την κρίση στην Ουκρανία.

Το πνεύμα του κειμένου μπορεί να συμπυκνωθεί στο εξής ερώτημα: ο Σρέντερ μιλάει ως πρώην καγκελάριος της Γερμανίας ή ως ανώτατο στέλεχος του ρωσικού ενεργειακού κολοσσού της Gazprom και ως φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν; Ακριβής απάντηση δεν μπορεί να δοθεί. Ο Σρέντερ είναι και πρώην επικεφαλής της γερμανικής κυβέρνησης και νυν υπάλληλος της ρωσικής. Είναι σαφές επομένως ότι υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων. Η λύση, όμως, δεν είναι να στερηθεί ο Σρέντερ, που σε κάθε περίπτωση είναι και πολίτης, το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου. Οι συντηρητικοί και οι Πράσινοι επιχείρησαν να διορθώσουν ένα φάλτσο με ένα άλλο φάλτσο. Το αποτέλεσμα ήταν να καταλήξει το σχέδιο στον κάλαθο των αχρήστων – και δεν χρειαζόταν να έχει κανείς το χάρισμα της διαίσθησης για να το φανταστεί.

Στην ηλεκτρονική του έκδοση το περιοδικό Σπίγκελ κάνει λόγο για απόπειρα φίμωσης, ενώ υπενθυμίζει ότι φίλος του Σρέντερ δεν είναι μόνο ο Πούτιν αλλά και ο Μάρτιν Σουλτς. Κι έπειτα, και ο Χέλμουτ Κολ δεν επέκρινε την Ευρώπη για την πολιτική της στην Ουκρανία με δηλώσεις του στην Μπιλντ; Είναι μια κάπως άχαρη γραμμή υπεράσπισης. Ο Σρέντερ συνέκρινε την επέμβαση σε μια χώρα όπου σφαγιάζονταν οι εθνοτικές μειονότητες με την επέμβαση σε μια χώρα όπου η ρωσόφωνη μειονότητα δεν απειλήθηκε ούτε στο ελάχιστο. Αυτό και μόνο έπρεπε να αρκεί στον πρώην καγκελάριο για να μην ασκήσει το δικαίωμα στην ελευθερία του λόγου αλλά το δικαίωμα στη σιωπή.