[Εναλλακτικά] Ψάχνοντας τον τρίτο πόλο

«Ο Τρίτος Ανθρωπος» είναι μυθιστόρημα του Γκράχαμ Γκριν, με παγερό φόντο τη Βιέννη του μεταπολέμου, που έκανε ταινία ο Ορσον Γουέλς. Ο Τρίτος Δρόμος ήταν επινόηση του Τόνι Μπλερ και διαφόρων άλλων την εποχή που φαινόταν να υπάρχει περιθώριο για τον λεγόμενο Σοσιαλισμό της Αγοράς. Μόνο που ο πιο ικανός από τους εμπνευστές του, ο Ντομινίκ Στρος-Καν, μπήκε σε μια σουίτα του Σοφιτέλ της Νέας Υόρκης και δεν ξαναβγήκε ποτέ τον Μάρτιο του 2011. Ετσι δεν μάθαμε ποτέ τι θα έκανε, αν εκλεγόταν πρόεδρος της Γαλλίας, κάτι σχεδόν σίγουρο, το 2012.

Στην Ελλάδα πάλι ψάχνουμε τον τρίτο πόλο. Η συζήτηση είναι παλιά – από την εποχή που τον δικομματισμό τον εξέφραζαν ως ζεύγος η ΝΔ και το ΠαΣοΚ. Ηταν η εποχή του σκληρού δικομματισμού που, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, ακύρωνε προσπάθειες να δημιουργηθεί ρήγμα. Μεταξύ αυτών η ΔΗΑΝΑ του Κωστή Στεφανόπουλου – που χαμένος δεν πήγε αφού έγινε μετά Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Η ΠΟΛΑΝ του Αντώνη Σαμαρά που κι αυτός βρήκε τελικά τον δρόμο του αφού έγινε αρχηγός της ΝΔ και μετά πρωθυπουργός. Το ΚΕΠ του Δημήτρη Αβραμόπουλου που παραμένει ένα ελεύθερο ηλεκτρόνιο του πολιτικού συστήματος. Δύο φορές δήμαρχος Αθηναίων, τέσσερις ή πέντε φορές υπουργός σε μεγάλα πόστα σε δύσκολους καιρούς, αντιπρόεδρος της ΝΔ, αλλά και ο άνθρωπος που οδήγησε τη διαδοχή του Κώστα Καραμανλή στον δρόμο της ανάδειξης του νέου αρχηγού από τη βάση – κι ας έλεγε το καταστατικό.

Ώς τώρα ο τρίτος πόλος εμφανιζόταν πέριξ της ελληνικής Δεξιάς. Τώρα που ο δικομματισμός έχει αλλάξει πόλους – με ζεύγος αντιπάλων τη ΝΔ και τον ΣΥΡΙΖΑ – ο τρίτος πόλος συνεχίζει να αναζητείται. Αλλά η περιδίνηση στην οποία έχει βάλει το Μνημόνιο το ελληνικό πολιτικό σύστημα έχει μπλέξει τα πράγματα. Προς στιγμήν πήγε να γίνει τρίτος πόλος η Χρυσή Αυγή. Μπορεί και να γινόταν αφού πήγαινε για διψήφιο όταν παρενέβησαν οι εισαγγελείς. Υστερα άρχισε η μυθολογία της Κεντροαριστεράς. Η Ελιά – έτσι όπως την ήθελαν οι 58 – είχε χαρακτήρα τρίτου πόλου. Αλλά η ΔΗΜΑΡ δεν έπαιξε και πήγε να κατοχυρώσει τον όρο μόνη της ως πολιτικό κοπιράιτ. Μόνο που ο τρίτος πόλος που έστησε ο Κουβέλης με διαφόρους πρώην του ΠαΣοΚ προς το παρόν δεν έχει πάρει μπροστά. Κι αυτό γιατί τον πρόλαβε Το Ποτάμι του Σταύρου Θεοδωράκη που, δημοσκοπικά τουλάχιστον, φαίνεται να πηγαίνει για τρίτη θέση ως αριστερο-δεξιό, νεανικό κομματικό μαγκαζίνο, ό,τι πρέπει για την τηλεδημοκρατία. Αφού ΠαΣοΚ και ΔΗΜΑΡ δεν έκαναν μαζί το αυτονόητο, λογικό είναι να επιχειρεί κάποιος άλλος να καταλάβει τον χώρο.

Η ιστορία λοιπόν επαναλαμβάνεται. Δικομματισμός εναντίον τρίτου πόλου. Ώς το 2010 στο έργο αυτό κυριάρχησε ο μεταπολιτευτικός δικομματισμός. Μένει να φανεί αν αυτό θα επαναληφθεί και στο νέο ασταθές πολυδιασπαμένο σύστημα που δημιούργησε το Μνημόνιο.