[Κιόσκι] Η αντιευρωπαϊκή καρδιά της Καρλσρούης

Πριν από περίπου δύο εβδομάδες το συνταγματικό δικαστήριο της Καρλ-σρούης έλαβε μία απόφαση το σκεπτικό της οποίας έχει πολύ ενδιαφέρον. Οι πέντε από τους οκτώ δικαστές του ανώτατου δικαιοδοτικού οργάνου της Γερμανίας έκριναν ότι το όριο του 3% για την είσοδο ενός πολιτικού σχηματισμού στο Ευρωκοινοβούλιο είναι αντισυνταγματικό. Το όριο του 3% ισχύει και στην Ελλάδα. Στην Ιταλία, στην Ελβετία και στην Αυστρία είναι 4%, σε άλλες χώρες δεν υπάρχει κανένα όριο.

Το ενδιαφέρον της απόφασης δεν βρίσκεται επομένως στο γεγονός ότι το όριο καταργείται – ούτε καν στο γεγονός ότι από την κατάργηση αναμένεται να ευνοηθούν οι ακροδεξιοί. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στον λόγο: οι γερμανοί δικαστές έκριναν ότι το Ευρωκοινοβούλιο δεν έχει το πολιτικό βάρος που θα δικαιολογούσε την ύπαρξη του ορίου. Ο πιο αντιπροσωπευτικός θεσμός της Ευρωπαϊκής Ενωσης κρίνεται «πολιτικά νηπιακός». Αντίθετα, το όριο του 3% για την είσοδο στη γερμανική Βουλή κρίνεται απαραίτητο. Η κατάργησή του, δηλαδή η ακραία αναλογικότητα, θα μπορούσε, σύμφωνα με τους δικαστές, να υπονομεύσει το κύρος του, καθώς είναι πιθανόν να παρατηρούνταν φαινόμενα εκφυλισμού της λειτουργίας του.

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, παρατηρεί ο Αντρέα Μαντσέλα στη Ρεπούμπλικα, ένα πράγμα δεν μπορεί να αμφισβητηθεί: το γεγονός ότι ανήκει σε όλους τους Ευρωπαίους, ακόμη και σε εκείνους που είναι αντίθετοι στην ευρωπαϊκή ιδέα. Σχολιάζοντας την απόφαση ο ιταλός συνταγματολόγος θέτει τρία ερωτήματα. Το πρώτο είναι νομικής φύσεως: μπορεί ένα εθνικό συνταγματικό δικαστήριο να κρίνει την πολιτική αξία του κοινού υπερεθνικού Κοινοβουλίου; Το δεύτερο ερώτημα αφορά την ουσία: σε ποια στοιχεία βασίστηκαν οι γερμανοί δικαστές για να αξιολογήσουν το πολιτικό βάρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου; Και πώς κηρύσσουν πολιτικά νηπιακό τον θεσμό όταν οι εξουσίες του ενισχύονται συνεχώς; Το τρίτο ερώτημα σχετίζεται με τον ευρωπαϊκό εκλογικό νόμο. Μπορεί να υπάρξει εκείνη η «ενιαία εκλογική διαδικασία» που προβλέπει το άρθρο 223 της Συνθήκης της Λισαβόνας μετά την απόφαση ενός εθνικού δικαστηρίου που κρίνει αντισυνταγματικό το όριο του 3%;

Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα πρέπει να δοθούν. Και ο λόγος αυτής της επιτακτικής ανάγκης είναι ότι το επόμενο Ευρωκοινοβούλιο θα βρεθεί αντιμέτωπο με δραματικές επιλογές. Η Ευρώπη διέρχεται ένα σημείο καμπής, το κοινό νόμισμα, τα εξωτερικά σύνορα, η ομοσπονδιοποίηση, το έλλειμμα δημοκρατίας θα καταλάβουν την κορυφή της ατζέντας και θα θέσουν τους δικούς τους όρους στην εξέλιξη των πραγμάτων. Ο Αντρέα Μαντσέλα διαπιστώνει ότι στην Καρλσρούη χτυπάει μια αντιευρωπαϊκή καρδιά πιο επικίνδυνη κι από τους πολίτες που θα ψηφίσουν κατά της ευρωπαϊκής ιδέας. Ακόμη κι αν δεν είναι έτσι, στην Καρλσρούη λείπει αυτό που χρειάζεται αυτή τη στιγμή η Ευρώπη: η μειλίχια σκέψη.