Γίνε επιχειρηματίας με μικρότερο ρίσκο

Εφτασε στην Ελλάδα στα μέσα της δεκαετίας του 1970, αλλά χρειάστηκαν σχεδόν 20 χρόνια για να αναπτυχθεί. Για την ανάπτυξή του στην Ελλάδα η δεκαετία του 1990 ήταν χρυσή αφού σχεδόν 9 στις 10 επιχειρήσεις που λειτούργησαν με τη μέθοδο της δικαιοπαροχής (φραντσάιζ) άνοιξαν τη δεκαετία αυτή.

 Σήμερα εκατοντάδες επιχειρήσεις, από σουπερμάρκετ και καφέ μέχρι φροντιστήρια και καθαριστήρια ρούχων, έχουν δημιουργηθεί μέσω του φραντσάιζ δίνοντας την ευκαιρία σε νέους αλλά και σε μεγαλύτερους που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στο επιχειρείν να το κάνουν με μικρότερο ρίσκο από ό,τι εάν ξεκινούσαν μόνοι μια επιχείρηση.

Τι είναι όμως το φραντσάιζ ή, αλλιώς, δικαιόχρηση που τις τελευταίες δεκαετίες μπήκε δυναμικά στην επιχειρηματική ζωή των Ελλήνων;

 Ενας γενικός ορισμός προσδιορίζει το φραντσάιζ ως εμπορική συμφωνία κατά την οποία μια επιχείρηση, που ονομάζεται δικαιοπάροχος, παραχωρεί σε μια άλλη επιχείρηση, που ονομάζεται δικαιοδόχος, έναντι οικονομικού ανταλλάγματος, το δικαίωμα εκμετάλλευσης δικαιωμάτων με σκοπό την εμπορία συγκεκριμένων προϊόντων ή υπηρεσιών, ή και τα δύο. Μάλιστα ο δικαιοπάροχος παρέχει στον δικαιοδόχο και την τεχνογνωσία για την προώθηση του προϊόντος ή της υπηρεσίας, έναντι εφάπαξ ή και μηνιαίας καταβολής επί του ποσοστού των κερδών του δικαιοδόχου.

 Στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία πάνω από 600 αλυσίδες όλων των κλάδων αναπτύσσουν τα δίκτυά τους με αυτό τον τρόπο, ενώ από αυτές περισσότερες από 8 στις 10 είναι ελληνικές.

 Ακόμα και μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης το 2008 η δραστηριοποίηση στον επιχειρηματικό στίβο μέσω του φραντσάιζ παραμένει στις επιλογές των Ελλήνων, καθώς οι εν δυνάμει επιχειρηματίες εκτιμούν ότι η επένδυσή τους θα είναι πιο ασφαλής από ό,τι αν ξεκινούσαν οι ίδιοι από την αρχή μια επιχείρηση. Και παρότι σήμερα ο θεσμός του φραντσάιζ δεν παρουσιάζει τους διψήφιους ρυθμούς ανάπτυξης της περασμένης δεκαετίας, φαίνεται ότι αντέχει στην κρίση και – σύμφωνα με τις εκτιμήσεις – δύο στους τρεις ενδιαφερόμενους νέους επιχειρηματίες αναζητούν μέσα από αυτό τη λύση για την επαγγελματική τους επιβίωση.

Η εξασφάλιση μιας θέσης εργασίας αποτελεί, σε αρκετές περιπτώσεις, λόγο δραστηριοποίησης στο φραντσάιζ. Ερευνα τη χρονιά που πέρασε έδειξε ότι 47% των νέων ηλικίας 30-39 ετών εξέτασε θετικά την επένδυση σε δίκτυο φραντσάιζ, ενώ 30% ήταν το ποσοστό ηλικίας 40-49 ετών.

Επιχειρηματίες που έχουν δραστηριοποιηθεί στο φραντσάιζ υποστηρίζουν ότι προσφέρει σε μεγαλύτερο ποσοστό ασφάλεια για τους επενδυτές καθώς επιλέγοντάς το κανείς κάποιο σε επιχειρηματικό σχήμα το οποίο έχει παρουσία και αναγνωρισιμότητα στην αγορά. Μάλιστα στην Ελλάδα την τελευταία τριετία οι κλάδοι που παραμένουν έντονα δραστήριοι είναι αυτοί των σουπερμάρκετ και της εστίασης καθώς καλύπτουν ανάγκες των καταναλωτών που δύσκολα περικόπτονται.

ΣΥΝΕΧΗς ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ. Επιπλέον όπως προκύπτει από παλαιότερη μελέτη της εταιρείας Icap, σε αντίθεση με περιόδους χαμηλής ανεργίας, οπότε το ενεργό εργατικό δυναμικό προσανατολίζεται στην έμμισθη απασχόληση, σε περιόδους ύφεσης και αβεβαιότητας το φραντσάιζ προσφέρει τη δυνατότητα επένδυσης, η οποία συνδυάζει την πλήρη απασχόληση και περιορισμένο ρίσκο, με την υποστήριξη μιας έμπειρης ομάδας, το πλεονέκτημα των οικονομιών κλίμακας, την υποστήριξη του μάρκετινγκ, αλλά και προϊόντα τα οποία δύσκολα θα εξασφάλιζε μια μικρή επιχείρηση υπό άλλο σχήμα.

Σήμερα παγκοσμίως με φραντσάιζ αναπτύσσονται επιχειρήσεις σε 80 κλάδους, από το εμπόριο και την εστίαση μέχρι την υγεία, την παιδεία και τον τουρισμό. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, δραστηριοποιούνται περίπου 660 αλυσίδες μεγάλες και μικρομεσαίες, που αριθμούν περίπου 20.000 καταστήματα και απασχολούν περισσότερους από 110.000 εργαζομένους.

Παρότι πολλοί θεωρούν ότι το φραντσάιζ είναι μια μέθοδος ανάπτυξης των επιχειρήσεων των τελευταίων δεκαετιών, η αλήθεια είναι εντελώς διαφορετική.

Το φραντσάιζ έκανε την εμφάνισή του πριν από αιώνες. Συγκεκριμένα, έχει τις ρίζες του στον Μεσαίωνα και μάλιστα στην οικονομική σχέση που αναπτυσσόταν ανάμεσα στους ευρωπαίους φεουδάρχες και στους υποτακτικούς τους.

Ωστόσο η μοντέρνα εποχή του φραντσάιζ άρχισε το 1950, όταν ο Αμερικανός Ρέι Κροκ, πωλητής μηχανών μιλκ σέικ, ανακάλυψε στην Καλιφόρνια ένα εστιατόριο που το είχαν οι αδελφοί ΜακΝτόναλντ, αγόρασε τα δικαιώματά του και δημιουργώντας και άλλα καταστήματα, οικοδόμησε μία από τις πιο επιτυχημένες επιχειρήσεις της Αμερικής. Από τότε έως σήμερα χιλιάδες επιχειρήσεις σε όλον τον κόσμο επέλεξαν το φραντσάιζ για την ανάπτυξή τους.