[Τρίτη άποψη] Ενα παρατηρητήριο με μυωπία

Η μείωση της δημόσιας δαπάνης στο υγειονομικό υλικό (φάρμακα, υλικά οστεοσύνθεσης, ενδοαγγειακές συσκευές, καρδιακές βαλβίδες κ.λπ.) αποτελεί μία από τις βασικές προϋποθέσεις για την επιβίωση της κοινωνικής ασφάλισης. Βέβαια, το πρόβλημα των δαπανών υγείας στη χώρα μας είναι πολύ μεγάλο και οι παράμετροι που το συνθέτουν είναι πολλές. Από αυτές, ορισμένες είναι αντικειμενικές, ενώ άλλες είναι καθαρά υποκειμενικές. Γενικότερα, παρά τις όποιες δυσκολίες, οι αντικειμενικές παράμετροι μπορεί να αποκατασταθούν με ορθολογιστικό και αποτελεσματικό άμεσο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Αυτό όμως που παραμένει ακατανόητο είναι το γεγονός ότι, παρά τις υποσχετικές εξαγγελίες των αρμόδιων φορέων, πολλές υποκειμενικές παράμετροι του υπό θεώρηση προβλήματος παραμένουν αμετάβλητες.

Ολοι οι πρόεδροι του ΕΟΦ διατυπώνουν την άποψη ότι δραστική μείωση της δαπάνης του υγειονομικού υλικού μπορεί να επιτευχθεί κατεξοχήν με τη μείωση των τιμών και τη μείωση του όγκου της κατανάλωσής του. Δεν θα αναφερθώ στα γενόσημα φάρμακα, των οποίων οι υψηλές τιμές στη χώρα μας προκαλούν εύλογη αγανάκτηση. Ορισμένοι μάλιστα μιλούν για «πάρτι γενοσήμων»… Θα αναφερθώ μόνο σε ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός, το οποίο για χρόνια προξενεί τεράστιες δαπάνες στα ασφαλιστικά ταμεία και γενικότερα στην παροχή υπηρεσιών υγείας. Αναφέρομαι στο περίφημο Παρατηρητήριο Τιμών.

Οπως είναι γνωστό, το υπουργείο Υγείας έχει συγκροτήσει την Επιτροπή Προμηθειών Υγείας. Η Επιτροπή αυτή σήμερα είναι εννεαμελής και αποτελείται από τέσσερις (4) οικονομολόγους, τρεις (3) δικηγόρους, έναν (1) φαρμακοποιό και έναν (1) γεωπόνο (δείτε στο Διαδίκτυο: ΑΔΑ: ΒΛΩ2Θ-ΡΒΔ). Είναι εμφανές ότι τα μέλη της Επιτροπής αυτής είναι απόφοιτοι ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης με μεταπτυχιακές σπουδές και άλλους τίτλους σπουδών και αναμένεται εξ ορισμού να έχουν εμπειρία στα περί των οικονομικών της διακίνησης του υγειονομικού υλικού, τόσο στη χώρα μας όσο και στο εξωτερικό. Οταν μια εταιρεία υγειονομικού υλικού θέλει να εισαγάγει το προϊόν της στο Δημόσιο, ενημερώνει σχετικά την Επιτροπή Προμηθειών Υγείας και αυτή με τη σειρά της, λαμβάνοντας υπόψη την τιμή του προτεινόμενου προϊόντος στην Ευρώπη, εγκρίνει την προμήθεια και αναρτά στο Παρατηρητήριο Τιμών την τιμή του προϊόντος. Η τιμή αυτή είναι η ανώτερη με την οποία τα νοσηλευτικά ιδρύματα επιτρέπουν τη διακίνηση του προϊόντος και τα ασφαλιστικά ταμεία παρέχουν την πλήρη κάλυψή του, ώστε η χρηματική συμμετοχή των ασφαλισμένων να είναι μηδενική. Ωστόσο, η χρηματική αυτή επιβάρυνση των ασφαλιστικών ταμείων μεταφέρεται άμεσα στην τσέπη των φορολογουμένων.

Είναι, συνεπώς, αναμενόμενο ότι η Επιτροπή Προμηθειών Υγείας έχει την υποχρέωση να καταβάλλει κάθε προσπάθεια, ώστε να καθορίζει και να αναρτά στο Παρατηρητήριο Τιμών τη χαμηλότερη δυνατή τιμή κάλυψης των διακινούμενων υγειονομικών υλικών ή προϊόντων για να μην επιβαρύνεται σημαντικά ο φορολογούμενος πολίτης, αλλά και η εταιρεία προμήθειας του προϊόντος να έχει ένα λογικά αποδεκτό κέρδος. Φοβούμαι, ωστόσο, ότι τα πράγματα δεν είναι έτσι. Πάντα είχα μια υποψία για τις τιμές του Παρατηρητηρίου Τιμών, αλλά η υποψία αυτή σήμερα φαίνεται ότι γίνεται βεβαιότητα.

Με την ευκαιρία της διεξαγωγής εκ μέρους μου μιας ΕΔΕ, η οποία σχετίζεται με τη χρήση προϊόντων ειδικής διατροφής, αλλά και της ενημέρωσής μου για άλλα υγειονομικά προϊόντα, διαπιστώνω ότι οι τιμές του Παρατηρητηρίου Τιμών είναι υπερβολικά υψηλότερες από αυτές που ανευρίσκονται στο Διαδίκτυο. Για παράδειγμα, η ανευρισκόμενη τιμή στο Διαδίκτυο μιας αιμοστατικής κόλλας είναι 95-100 δολάρια, ενώ η αντίστοιχη τιμή του ίδιου προϊόντος, της ίδιας εταιρείας και της ίδιας ποσότητας, η οποία είναι αναρτημένη στο Παρατηρητήριο Τιμών, είναι 600 ευρώ, δηλαδή 600% πιο πάνω! Το ίδιο περίπου συμβαίνει με πλείστα όσα αιμοστατικά σκευάσματα, ειδικά προϊόντα διατροφής, επιθέματα επούλωσης ελκών κ.λπ. Και να σκεφτεί κανείς ότι πριν από τρία-τέσσερα χρόνια οι ανωτέρω τιμές ήταν κατά 200 ευρουλάκια υψηλότερες! Ποιοι ήταν αυτοί που καθόριζαν τόσο υψηλές τιμές στο Παρατηρητήριο Τιμών και γιατί;

Μου είναι αδύνατο να αποδεχθώ ότι οι τεράστιες αυτές διαφορές στην τιμή των υγειονομικών προϊόντων μεταξύ του Διαδικτύου και του Παρατηρητηρίου Τιμών είναι αποτέλεσμα κάποιας ελληνικής ιδιαιτερότητας. Αν πράγματι έτσι είναι, τότε αυτή η ιδιαιτερότητα θα πρέπει να δει το φως της δημοσιότητας. Αν όχι, το όποιο πρόβλημα στην όραση του Παρατηρητηρίου Τιμών επιβάλλεται να διερευνηθεί επιμελώς και να αποκατασταθεί αναλόγως.

Ο Αστέριος Κατσαμούρης είναι καθηγητής Αγγειοχειρουργικής στο ΑΠΘ