[Αγιογραφίες] Ειρωνείες

ΤΙ από όσα έκανε και είπε ο Βαγγέλης Βενιζέλος προκάλεσε περισσότερη αίσθηση το τελευταίο 48ωρο; Το μπαράζ ενεργειών για την Ουκρανία – καθότι είναι προεδρεύων του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ενωσης; Ή μήπως η ευχή προς «τηλεοπτικές εκπομπές που θέλουν να γίνουν κόμματα»;

Η αλήθεια είναι ότι η ειρωνεία αποτελεί συστατικό στοιχείο του πνεύματος του προέδρου του ΠαΣοΚ και αντιπροέδρου της κυβέρνησης. Εκφράζεται καλύτερα με μια ολιγόλογη πολιτική δήλωση παρά με την ψυχαναγκαστική ασάφεια της διπλωματίας. Αν το πούμε αλλιώς, στο εσωτερικό σκηνικό μπορείς να κηρύξεις όσους πολέμους θέλεις, αλλά στα εξωτερικά πρέπει να μετράς τα λόγια και να προσέχεις τις κινήσεις σου. Μέχρι στιγμής ο Βενιζέλος έχει πάει πολύ καλά.

ΑΥΤΗ είναι η μια πλευρά. Η άλλη είναι ότι η προεδρία της ΕΕ δεν αποφέρει αυτόματα τους πολιτικούς καρπούς που νομίζει κανείς. Το έζησε και η κυβέρνηση Σημίτη το 2003, όταν είχε την προεδρία εν μέσω πυρετωδών εξελίξεων περί τον πόλεμο του Ιράκ. Ούτε ο Αθνάρ αισθάνθηκε υποχρεωμένος να ενημερώσει τότε την ελληνική προεδρία για τη συνάντηση με Μπους και Μπλερ στις Αζόρες. Ούτε οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, πριν καν ολοκληρωθεί η διεύρυνση της ΕΕ, προειδοποίησαν κανέναν ότι θα έβγαιναν υπέρ των Αμερικανών για το Ιράκ. Με αποτέλεσμα ο Ζακ Σιράκ – μερικά χρόνια πριν από το ψιλοεγκεφαλικό του 2006 – να πει το αξιομνημόνευτο «έχασαν μια ευκαιρία να σωπάσουν». Εν πολλοίς, αν είσαι μικρή χώρα, η προεδρία δεν μπορεί να αποδώσει μεγάλα πράγματα. Οι μεγάλοι αυτενεργούν και καθορίζουν το πλαίσιο πολιτικής. Είναι το τηλεφώνημα Μέρκελ – Πούτιν και όχι η μετάβαση Βενιζέλου στην Ουκρανία που μέτρησε.

ΩΣΤΟΣΟ, η διαδικασία δεν είναι εντελώς στερημένη από οφέλη. Η προεδρία δίνει πόντους. Ας πούμε, το γεγονός ότι ο Βενιζέλος είναι υπερεπαρκής για να χειριστεί το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων δεν είναι χωρίς υπεραξία. Με τον ίδιο τρόπο που έχει βγει μπροστά στα ευρωπαϊκά ο Αντώνης Σαμαράς ως προεδρεύων στην Ενωση. Είναι μια ευκαιρία να τους δει αλλιώς και το εγχώριο κοινό. Κακά τα ψέματα: το μεγάλο γήπεδο πάντα βοηθάει να φανεί ο καλός παίκτης, έστω κι εκτός έδρας. Και, εν πάση περιπτώσει, καλύτερο το παχύ γρασίδι των Βρυξελλών από τον ξερό χλοοτάπητα του Απόλλωνα στη Ριζούπολη. Αλλιώς ελίσσεσαι, αλλιώς ντριμπλάρεις. Το συμπέρασμα – με φόντο και την αιφνίδια ουκρανική κρίση – είναι ότι σε επίπεδο εντυπώσεων χαμένη η Αθήνα δεν βγαίνει από τα γεγονότα στην Κριμαία. Και σίγουρα καλύτερα – τρόπος του λέγειν – να συμβαίνει αυτό ενώ έχουμε την προεδρία αντί να είμαστε απλό μέλος της ΕΕ.

ΚΑΠΩΣ έτσι η ανάφλεξη στην Ουκρανία και η διένεξη μεταξύ Μόσχας και Δύσης έρχονται να επιβεβαιώσουν τον κανόνα που θέλει την πολιτική να είναι εντελώς απρόβλεπτη σε εσωτερικό ή και διεθνές επίπεδο. Η προεδρία της ΕΕ έχει ευκαιρίες, αρκεί να μη βρεθεί κανείς εκτεθειμένος. Αυτό είναι κάτι που μέχρι στιγμής το έχει αποφύγει η Αθήνα. Και είναι στη φάση αυτή το σημαντικότερο. Αλλωστε, στις μεγάλες διοργανώσεις, πρώτα πρέπει να μη χάσεις, ώστε να μπορείς μετά να διεκδικήσεις τη νίκη!