Γκάτζετ από τα χεράκια σας!

Ενα κινητό τηλέφωνο που σας λέει ποιους δρόμους πρέπει να αποφύγετε όταν γίνονται επεισόδια στο Κέντρο της Αθήνας. Ενα έξυπνο αυτοκίνητο που κοστίζει λιγότερο από 5.000 ευρώ. Ενας οικιακός δορυφόρος στην υπηρεσία σας επί εικοσιτετραώρου βάσεως και ένα μικροσκόπιο που μόλις… τυπώσατε στον εκτυπωτή σας και είναι έτοιμο για χρήση. Καλώς ήρθατε στο εργοστάσιο του μέλλοντος.

Δεν πρόκειται για το τρίτο σίκουελ του «Μάτριξ», αλλά για απτή πραγματικότητα που βιώνουν όλο και περισσότεροι άνθρωποι.

Το κίνημα Do It Yourself (DIY), ελληνιστί «Κάν’ το μόνος σου», είναι μια διεθνής τάση που έχει στόχο να βγάλει την παραγωγή από τα εργοστάσια και να την βάλει στα σπίτια μας. Σε μια εποχή όπου οι πολίτες αναγκάζονται να σφίγγουν όλο και πιο πολύ το ζωνάρι, η «οικιακή παραγωγή» θα μπορούσε να είναι μια απάντηση στην κρίση, λένε οι εμπνευστές του DIY.

Το κίνημα εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1950, προτρέποντας αρχικά τους πολίτες να κάνουν μόνοι τους μαστορέματα στο σπίτι – από το να φτιάξουν μια βιβλιοθήκη στο σαλόνι μέχρι το να δημιουργήσουν έναν μικρό κήπο στο μπαλκόνι.

Σήμερα έχει επεκταθεί σε όλο το φάσμα των επαγγελμάτων, των τεχνών και των επιστημών, σηματοδοτώντας την επανάσταση της ατομικής δημιουργίας. Ερασιτέχνες φτιάχνουν μόνοι τους προϊόντα και αναπτύσσουν τεχνολογίες που (μπορεί να) κάνουν τη ζωή τους περισσότερο εύκολη και την τσέπη τους λιγότερο άδεια.

Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν περισσότερες από 1.500 ομάδες Do It Yourself που δραστηριοποιούνται στο Ιντερνετ ή και έξω από αυτό.

Στον ιστότοπο localmotors.com μπορείτε να κατεβάσετε έναν οδηγό για να φτιάξετε το δικό σας αυτοκίνητο. Στο diydrones.com θα βρείτε σχέδια για τηλεκατευθυνόμενα ελικόπτερα και στο opensourceecology.org υπάρχουν οδηγίες για το πώς θα κατασκευάσετε από ανεμογεννήτριες και ρομπότ, μέχρι φούρνους και τρακτέρ.

Υπάρχουν, όμως, και ελληνικά εγχειρήματα: ο ιστότοπος Ftiaxto.gr δημιουργήθηκε με αφορμή το πάθος μιας ομάδας ατόμων για το πλέξιμο. Σήμερα, προσφέρει συμβουλές, οδηγίες και μυστικά για κηπουρική, χειροτεχνία, κατασκευή κοσμημάτων, στολιδιών κ.ά. Οπως λένε οι δημιουργοί του, «είναι ένα σάιτ για οτιδήποτε μπορεί να φτιάξει κανείς με τα χέρια του, με οποιοδήποτε υλικό τον εμπνέει και για οποιαδήποτε χρήση μπορεί να φανταστεί. Είναι μία ωδή στο χειροποίητο!».

Στην εποχή της ακρίβειας, το «Κάν’ το μόνος σου» είναι κάτι περισσότερο από σύνθημα: είναι τρόπος ζωής. Σήμερα, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι φτιάχνουν μόνοι τους – αντί να τα αγοράσουν – από τα πιο απλά μέχρι τα πιο σύνθετα πράγματα. Αν δεν είστε σίγουροι ότι μπορείτε να τα καταφέρετε… μην το δοκιμάσετε στο σπίτι. Απλώς καθίστε αναπαυτικά και διαβάστε αυτά που έκαναν οι άλλοι.

Το κινητό του έξυπνου διαδηλωτή
Αν κάθε φορά που γίνονται επεισόδια στο Κέντρο κλείνεστε στο σπίτι, τότε αυτή η εφαρμογή για smartphone φτιάχτηκε ειδικά για εσάς. Το λογισμικό που ανέπτυξε ο Ιταλός Σαλβατόρε Ιακονέζι επιτρέπει σε όσους βρίσκονται κοντά σε πεδία ταραχών να πληροφορηθούν πού ακριβώς εξελίσσονται τα επεισόδια και ποια διαδρομή πρέπει να ακολουθήσουν για να μην κινδυνεύσουν. Αντλεί δεδομένα από τα κοινωνικά δίκτυα (twitter, facebook, Flickr, Instagram, Foursquare κ.ά.) και επεξεργάζεται χιλιάδες αναρτήσεις, χαρτογραφώντας το «θέατρο των μαχών». Οι χρήστες κρατάνε το κινητό τους προς μια κατεύθυνση και η εφαρμογή αναλαμβάνει δράση: οι «επικίνδυνες» περιοχές επισημαίνονται με κόκκινο χρώμα και οι «ασφαλείς» περιοχές με πράσινο.

Ο προσωπικός μου δορυφόρος
Αν είστε από αυτούς που ξοδεύουν ατελείωτες ώρες παρακολουθώντας εκτοξεύσεις δορυφόρων στο Διάστημα, ήρθε η ώρα να φτιάξετε τον δικό σας! Ο μικροεπεξεργαστής Arduino, ένας υπολογιστής ανοικτού κώδικα που κατασκευάζει υπολογιστικά συστήματα, δημιούργησε τον «ArduSat», τον πρώτο «χειροποίητο» δορυφόρο. Αν δεν έχετε χρόνο να φτιάξετε τον δικό σας, μπορείτε να αγοράσετε ένα τμήμα του δορυφόρου προς 350 δολάρια (280 ευρώ) και να κάνετε τα δικά σας πειράματα. Μπορείτε, ακόμη, να κατεβάσετε τα σχέδια του Arduino από το Ιντερνετ ή να τον αγοράσετε έτοιμο και να φτιάξετε ό,τι βάζει ο νους σας: από ένα γάντι που μεταφράζει τη νοηματική γλώσσα μέχρι ένα μη επανδρωμένο τηλεκατευθυνόμενο αεροσκάφος.

Το μικροσκόπιο που τυπώνεται
Ολοι θέλουμε να κάνουμε τους μικρούς επιστήμονες στο σπίτι, όμως το πρόβλημα είναι ότι για να αγοράσουμε τον απαραίτητο εξοπλισμό – υπερυπολογιστές, εργαστήρια και εκτοξευτήρες πυραύλων – θα έπρεπε να δουλεύουμε για… δύο ζωές. Τη λύση έδωσαν οι επιστήμονες του Στάνφορντ, οι οποίοι ανέπτυξαν ένα πρωτοποριακό μικροσκόπιο. Κοστίζει μόλις 50 σεντ (0,4 ευρώ) και μπορείτε να το… τυπώσετε στον εκτυπωτή σας! Οι τρισδιάστατοι εκτυπωτές δίνουν ύλη στα αντικείμενα που τυπώνουν, χρησιμοποιώντας δομικά υλικά (ξύλο, μέταλλο, πλαστικό κ.ά.). Το επιθυμητό αντικείμενο κατασκευάζεται από επιστρώσεις των κατάλληλων υλικών με τα οποία έχει γεμίσει ο εκτυπωτής και είναι έτοιμο για χρήση.

Επιστήμονας από τον καναπέ
Αποτύχατε στις Πανελλαδικές; Παρατήσατε τη σχολή σας; Μην το βάζετε κάτω. Εκατοντάδες καθηγητές των καλύτερων πανεπιστημίων του κόσμου έχουν βαλθεί να διδάξουν όλο τον κόσμο δωρεάν! Πρόκειται για τις ψηφιακές πλατφόρμες ανώτατης εκπαίδευσης Coursera, Udacity και EdX, οι οποίες περιλαμβάνουν online διαλέξεις, εξετάσεις και πιστοποίηση. Τα MOOCs (Massive Open Online Courses – μαζικά ανοικτά διαδικτυακά μαθήματα), όπως ονομάζονται, έχουν μέχρι σήμερα προσελκύσει εκατοντάδες έλληνες φοιτητές. Επιλέξτε μεταξύ Αναλυτικής Συνδυαστικής στο Πρίνστον, Νευροηθικής στο Πεν Στέιτ ή Κρυπτογραφίας στο Στάνφορντ. Η εκπαίδευση εξ αποστάσεως αποτελεί ήδη επανάσταση χάρη στην εξάπλωση των ευρυζωνικών συνδέσεων και στην ανάπτυξη ειδικού διαδραστικού λογισμικού.

Οικιακό τεστ DNA
Αν θελήσετε κάποτε να κάνετε τεστ DNA, δεν θα χρειάζεται να τρέξετε σε εργαστήρια. Κάντε το στο σπίτι! Το Genspace είναι το πρώτο «κοινοτικό» εργαστήριο βιοτεχνολογίας στον κόσμο, το οποίο προωθεί την «επιστήμη των πολιτών». Μεταξύ άλλων, μαθαίνει σε απλούς ανθρώπους πώς να κάνουν τεστ DNA, εφοδιασμένοι με τον κατάλληλο εξοπλισμό. «Ολοι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν την επιστήμη. Η μοριακή βιολογία είναι πραγματικά συναρπαστική» λένε οι υπεύθυνοι του αμερικανικού εργαστηρίου. Ενας από τους πρώτους χρήστες του οικιακού τεστ DNA ήταν κάποιος που ανέλυσε τα περιττώματα ενός σκυλιού που βρήκε σε ένα πεζοδρόμιο και, κατόπιν, εντόπισε τον παραβάτη σκύλο!

Το αυτοκίνητο των 4.760 ευρώ
Ενα αυτοκίνητο που κοστίζει μόλις 6.000 δολάρια (4.630 ευρώ) κατασκεύασε ο μηχανικός υπολογιστών Τζόελ Τζάκσον, με στόχο να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της έλλειψης μεταφορικών μέσων στην Αφρική. Το Mobius One, όπως ονόμασε το πρώτο του όχημα, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς. Δεν διαθέτει καμία από τις πολυτέλειες που έχουμε συνηθίσει στα αυτοκίνητά μας, αλλά ξέρει πολύ καλά να κάνει τη δουλειά του: να μεταφέρει τον οδηγό του όπου αυτός επιθυμεί. Ο Τζάκσον κατάφερε να συγκεντρώσει 250.000 δολάρια και τον Σεπτέμβριο του 2012 κατασκεύασε το Mobius Two.