[Τρίτη άποψη] Το λάθος των 58

Η ευτέλεια των θεσμών, η μεγάλη μείωση της παραγωγικής βάσης και η μεγάλη αντίσταση του πολιτικού συστήματος και των κοινωνικών συλλογικοτήτων στις προσπάθειες εκσυγχρονισμού, σε συνδυασμό με τη μεγάλη οικονομική ανεπάρκεια του 2009, όταν ξεκίνησε η οικονομική κρίση στην Ευρώπη, εξηγούν με αντικειμενικό τρόπο γιατί η μετωπική αντιπαράθεση για τη «διάσωση της χώρας» με κριτήριο μόνο τη μνημονιακή, από τη μια μεριά, και την αντιμνημονιακή πολιτική, από την άλλη, είναι εντελώς ανιστόρητη και, εμφανώς, επιζήμια για τη χώρα.  

Aν η αφετηρία του αφηγήματός μας είναι ότι για δεκαετίες μάς εμπνέει το όραμα να γίνουμε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα, θα έπρεπε όλα αυτά τα χρόνια της Μεταπολίτευσης να εργαζόμασταν με μεθοδικότητα και αποτελεσματικότητα, ώστε να δημιουργήσουμε ένα αξιόπιστο κράτος δικαίου, μια αποτελεσματική, αξιοκρατική, μη γραφειοκρατική και μη πελατειακή δημόσια διοίκηση, μια σύγχρονη ανάπτυξη των κοινωνικών αγαθών της Παιδείας και Υγείας, μια στοιχειωδώς ανταγωνιστική οικονομία και μια κοινωνία ενεργών και υπερήφανων πολιτών. Ευκαιρίες είχαμε πολλές!

Οσοι από εμάς ζούμε στην Ελλάδα και εργαστήκαμε για πολλά χρόνια στο εξωτερικό, αυτό που αβίαστα διαπιστώνουμε είναι ότι όλες οι χώρες έχουν σοβαρά προβλήματα. Ωστόσο, οι συγκάτοικοί μας στην ΕΕ, παρά τα προβλήματά τους, οραματίζονται το μέλλον τους με προσγειωμένη αισιοδοξία, βασισμένοι στο γόνιμο έδαφος που συνεχώς καλλιεργούν. Ενώ, λοιπόν, σήμερα άλλες κοινωνίες έχουν λύσει τα λεγόμενα αυτονόητα, οι υψηλότεροι στόχοι που εμείς κάθε τόσο βάζουμε είναι να μην καταστρέφονται τα πανεπιστήμιά μας, να μην έχουμε ράντζα στα νοσοκομεία μας και ξεμένουμε από υγειονομικό υλικό, να μη δραπετεύουν οι κρατούμενοι, να μην πετάμε τα σκουπίδια μας όπου να ‘ναι, να μη θίγουμε τα προνόμια (= όρος ανύπαρκτος στην ΕΕ) των συντεχνιών, να αντιστεκόμαστε στην αξιολόγηση της δημόσιας και δωρεάν παιδείας και δημόσιας διοίκησης και να ψηφίζουμε αραιά και πού την άρση ασυλίας «άθλιων» εκπροσώπων του ελληνικού Κοινοβουλίου! O πολιτικός λόγος έχει πλήρως αντικατασταθεί από έναν αντίστοιχο ακραίο κομματικό, ο όποιος είναι φανατισμένος και εμπαθής, πρόσκαιρος στις επιδιώξεις του, άκρως ανιστόρητος και ανερυθρίαστα ψηφοθηρικός.

Ετσι λοιπόν φθάσαμε σήμερα να ζούμε, όχι ατυχώς, αλλά δυστυχώς, σε μια κοινωνία που παραπαίει και παλεύει να επιβιώσει. Δικαίως είμαστε θυμωμένοι και οργισμένοι με αυτούς που μας οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση. Η λογική υπαγορεύει ότι δεν μπορούμε να ξαναεμπιστευτούμε την τύχη μας στους υπεύθυνους αυτής της μιζέριας και της θλίψης μας. Αλλά ούτε και σε αυτούς που θέλουν να μας γυρίσουν στο χθες, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, ή στο προχθές, όπως η Χρυσή Αυγή.

Πιστεύω ότι η λογική αυτή ήταν ο κοινός παρονομαστής της πρωτοβουλίας των 58. Ο θυμός είχε εδώ έναν έλλογο στόχο: να ενώσει τους προοδευτικούς ανθρώπους σε έναν μεγάλο φορέα αισιόδοξης προοπτικής για να τύχει της εμπιστοσύνης μας και να αποκατασταθεί το μείζον ζητούμενο για μένα, δηλαδή η κοινωνική συναίνεση και συνοχή.

Ωστόσο, οι 58 διέπραξαν ένα σοβαρό πολιτικό λάθος: οριοθέτησαν την κοινωνική συμμετοχή με κομματικούς όρους παλαιάς γραφής, οι οποίοι σήμερα δεν προσδιορίζουν τίποτε από κοινωνικής άποψης, αναμοχλεύουν το παρελθόν, πυροδοτούν έντονες αντιπαραθέσεις, δεν οδηγούν σε συναίνεση και είναι ιδιαίτερα ξένοι προς τους νέους ανθρώπους. H πρόσκληση, για παράδειγμα, του ΠαΣοΚ, ως κόμματος, από μόνο του, δικαιολογημένα προκαλεί το κοινωνικό σύνολο. Εύλογα, δε, μπαίνει το ερώτημα γιατί να μην προσκληθεί και το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο κυβέρνησε όπως το ΠαΣοΚ, και μάλιστα για λιγότερο χρονικό διάστημα! Είμαστε θυμωμένοι με τη Νέα Δημοκρατία και όχι με το ΠαΣοΚ!

Θεωρώ ότι την κρίσιμη αυτή ιστορική περίοδο που βιώνουμε, οι όροι Αριστερά, Κεντροαριστερά, Προοδευτική Δημοκρατική Παράταξη και άλλοι παρόμοιοι δεν έχουν θέση. Κανείς μας, ιδιαίτερα οι νέοι, δεν νιώθει την ανάγκη να ενσωματώσει τους όρους αυτούς στην καθημερινή ζωή του. H χώρα μας έχει σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, την ανάγκη για κοινωνική συναίνεση και συνοχή. Τώρα, όχι αύριο! Οι 58, κατά την άποψή μου, πρέπει να εξαλείψουν τις κομματικές οριοθετήσεις που προέβαλλαν στην αρχή, να αφουγκραστούν τον πάλλοντα σφυγμό της ελληνικής κοινωνίας και να συντονιστούν στο όραμα της κοινωνικής συνοχής και της αναγέννησης της χώρας μας. Η πρόσκληση οφείλει να γίνει σε όλους τους προοδευτικούς ανθρώπους. Ο χρόνος λιγοστεύει…

Ο Αστέριος Κατσαμούρης είναι καθηγητής Αγγειοχειρουργικής στο ΑΠΘ