[Διαστάσεις] Η απομυθοποίηση του καρκίνου

Η καινούργια έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας είναι χωρίς υπερβολή τρομακτική. Τα κρούσματα καρκίνου θα αυξηθούν την επόμενη εικοσαετία κατά 57%. Ο βασικός λόγος είναι η αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Ανάλογη αύξηση θα σημειώσουν την ίδια περίοδο και οι θάνατοι: από 8,2 σε 13 εκατομμύρια τον χρόνο. Και το φαινόμενο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με φάρμακα και εγχειρήσεις. Πρέπει να δοθεί έμφαση στην πρόληψη. Σύμφωνα με την έκθεση, οι μισοί από τους καρκίνους μπορούν να προληφθούν. Η μείωση του καπνίσματος, για παράδειγμα, είναι αποφασιστικής σημασίας, αφού ο συνηθέστερος και ο φονικότερος καρκίνος είναι εκείνος των πνευμόνων. Πρέπει επίσης να αναπτυχθούν νέες στρατηγικές. Και όλα αυτά, το ταχύτερο δυνατό.

Ο Εϊντριαν Μάρστον, πρώην πρόεδρος της Ενωσης Χειρουργών Βρετανίας και Ιρλανδίας, προσθέτει μία ακόμη παράμετρο. Ενα από τα μεγάλα προβλήματα που παρουσιάζει η αντιμετώπιση του καρκίνου, έγραφε πρόσφατα στο περιοδικό Νιου Στέιτσμαν, βρίσκεται στην ίδια τη λέξη. Ο όρος «καρκίνος» παραπέμπει σε μια θανατηφόρα διαδικασία. Ομως οι καρκίνοι είναι ετερογενείς και ακολουθούν διάφορους δρόμους. Δεν οδηγούν όλοι σε μετάσταση και θάνατο. Πολλοί από αυτούς δεν προκαλούν καμιά βλάβη στη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου. Κακώς, λοιπόν, συγκεντρώνονται όλοι σε μια ενιαία κατηγορία.

Ο καρκίνος δεν αποτελεί διάγνωση. Στην πραγματικότητα, δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια ταμπέλα, που συχνά είναι παραπλανητική. Οι άνθρωποι που χαρακτηρίζονται καρκινοπαθείς αποτελούν τον ιδανικό στόχο διάφορων επιτηδείων, οι οποίοι υπόσχονται να «σκοτώσουν» (και όχι να «γιατρέψουν»: η χρησιμοποίηση αυτού του ρήματος θα ήταν παράνομη) το κακό με διάφορες εναλλακτικές θεραπείες. Η κλινική του δρα Στάνισλαβ Μπουρζίνσκι, στο Χιούστον, προσελκύει απελπισμένους ανθρώπους απ’ όλο τον κόσμο διαφημίζοντας τη χρησιμοποίηση αμινοξέων που συναντώνται στα ούρα. Μερικοί ασθενείς γνωρίζουν μια πρόσκαιρη βελτίωση, οι περιπτώσεις τους υπερπροβάλλονται και στη συνέχεια ξεχνιούνται. Είναι αδύνατον έτσι να γνωρίζει κανείς αν η θεραπεία είναι επιτυχημένη ή όχι.

Ο δρ Μάρστον προτείνει, λοιπόν, έναν νέο όρο που θα αντικαταστήσει την ξεπερασμένη και παραπλανητική λέξη «καρκίνος». Ο όρος είναι dDNA (damaged DNA, δηλαδή κατεστραμμένο DNA) και αντανακλά αυτό ακριβώς που συμβαίνει. Οταν κάποιος ρωτάει τον γιατρό του αν έχει καρκίνο, περιμένει μια ευθεία απάντηση. Κάτι τέτοιο είναι αδύνατο. Η ορθή απάντηση θα ήταν: «Δεν χρησιμοποιούμε πλέον αυτή τη λέξη. Αυτό που λέμε είναι ότι έχετε ένα πρόβλημα κατεστραμμένου DNA, που περιλαμβάνει όλων των ειδών τους όγκους, μερικοί από τους οποίους είναι πολύ επικίνδυνοι και άλλοι όχι τόσο. Στην περίπτωσή σας, πρέπει να κάνουμε κι άλλες εξετάσεις και έρευνες, που όταν ολοκληρωθούν θα συγκροτήσουμε ένα σχέδιο δράσης για να προσπαθήσουμε να σας θεραπεύσουμε».

Κάποτε δεν προφέραμε καν τη λέξη καρκίνος, ήταν γρουσουζιά. Σήμερα που ξέρουμε ότι ένας στους τρεις θα προσβληθεί από κάποια μορφή του, η οποία δεν είναι πάντα θανατηφόρα, είναι καιρός να τον απομυθοποιήσουμε.