Το password και τα μάτια σας

Είναι ίσως η πιο σημαντική «περιουσία» μας στον ψηφιακό κόσμο. Και όμως αρκετοί – αν όχι οι περισσότεροι από εμάς – το αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη ελαφρότητα. Οι κωδικοί πρόσβασης, τα γνωστά passwords, είναι, σύμφωνα με τους αναλυτές του Ιντερνετ, ό,τι πιο πολύτιμο έχουμε στον ψηφιακό κόσμο. Είναι το «διαβατήριο» για την ηλεκτρονική μας αλληλογραφία, για τα ευαίσθητα προσωπικά μας δεδομένα, τις λίστες των επαφών μας, ακόμη και τις πιστωτικές μας κάρτες που χρησιμοποιούμε για online αγορές.

Και όμως, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της εταιρείας Acunetix, προκύπτει ότι για τους χρήστες του Διαδικτύου το πιο δημοφιλές password ήταν το 123456, ακολουθούμενο από το 123456789. Επιπλέον, με βάση την ίδια έρευνα, ο κωδικός πρόσβασης έχει μήκος 6-7 χαρακτήρες, περιλαμβάνει  μόνο πεζούς χωρίς αριθμούς, είναι το ίδιο σε δύο τουλάχιστον υπηρεσίες/εφαρμογές και πολύ συχνά  είναι ίδιο με το όνομα χρήστη (login).

Είναι δε σύνηθες να χρησιμοποιούν το πιο κοινό όνομα για την περιοχή τους – για παράδειγμα, στην περίπτωση που μιλάμε για ισπανόφωνους χρήστες το πιο συνηθισμένο είναι τα ονόματα alejandra, alejandro και alberto, το iloveyou και το tequiero -, ενώ ιδιαίτερα συχνή είναι η χρήση της ημερομηνίας γέννησης ή του αριθμού του αυτοκινήτου!

Οπως αναφέρουν στελέχη εταιρειών που εξειδικεύονται στην προστασία δεδομένων στο Διαδίκτυο, η τακτική αυτή είναι «βούτυρο στο ψωμί» των επιτηδείων, οι οποίοι μπορούν χωρίς κανένα πρόβλημα να αποκτήσουν πρόσβαση στα… απόκρυφα δεδομένα των χρηστών.

Και προσθέτουν ότι, ακόμη και αν κανείς έχει «στήσει» ένα απόρθητο φρούριο απέναντι στα κακόβουλα προγράμματα, αν ο κωδικός εισόδου είναι 1234, τότε ακόμη και το πιο εξελιγμένο σύστημα προστασίας δεν είναι αρκετό.

Στον αντίποδα, τα πολύπλοκα passwords προκαλούν την αντίδραση των ίδιων των χρηστών, οι οποίοι (συχνά δικαίως) διαμαρτύρονται ότι δεν μπορούν να τα θυμηθούν, ειδικά αν έχουν διαφορετικό κωδικό για κάθε υπηρεσία που χρησιμοποιούν. Αν αναλογιστεί κανείς μάλιστα ότι, σύμφωνα με αποτελέσματα σχετικής έρευνας, καθημερινά χρησιμοποιούμε 10-15 διαφορετικούς κωδικούς εισόδου για τις ψηφιακές υπηρεσίες, τα πράγματα δυσκολεύουν. Ετσι πολλοί είναι εκείνοι που χρησιμοποιούν ειδικά προγράμματα διαχείρισης κωδικών, τα οποία με τη σειρά τους όμως χρειάζονται έναν «υπερ-κωδικό», ο οποίος δίνει πρόσβαση σε όλους τους υπολοίπους. Ετσι όποιος τον μάθει μπορεί να «ξεκλειδώσει» όλη την ψηφιακή μας ζωή.

Η σημασία του κωδικού πρόσβασης μπορεί να είναι κεφαλαιώδης, όμως πολλοί είναι εκείνοι που δεν το αντιλαμβάνονται και ουσιαστικά αφήνουν ανοιχτή την πόρτα εισόδου στα προσωπικά τους δεδομένα. Και όμως, αξιοποιώντας μια σειρά από πρακτικές και (σχετικά) εύκολες συμβουλές για τη δημιουργία του password σας, μπορείτε να ελαχιστοποιήσετε το προσωπικό ρίσκο. 

Αναλυτικότερα: 
Αποφεύγετε να χρησιμοποιείτε «εύκολα» προσωπικά στοιχεία
Πέρα από τα «κλασικά» passwords, της λογικής «12345678», πολλοί είναι εκείνοι που χρησιμοποιούν κωδικούς πρόσβασης που βασίζονται σε προσωπικά στοιχεία για να τους θυμούνται πιο εύκολα. Η ημερομηνία γέννησης, ο αριθμός κυκλοφορίας του αυτοκινήτου, ακόμα και η διεύθυνση του σπιτιού ή ο αριθμός του τηλεφώνου αξιοποιούνται ως passwords ακριβώς γιατί ο χρήστης μπορεί να τα θυμάται πιο εύκολα. Εντούτοις, η πρακτική αυτή είναι γνωστή σε όσους θέλουν να μάθουν το password μας. Ετσι συχνά οι σύντομοι αριθμητικοί κωδικοί πρόσβασης είναι «βούτυρο στο ψωμί» όσων απλά γνωρίζουν το έτος και την ημερομηνία γέννησης του θύματος. Αλλα βοηθήματα, όπως τα ονόματα κατοικίδιων ή αγαπημένων προσώπων, εντοπίζονται επίσης εύκολα από την έρευνα των εισβολέων.

Δημιουργήστε διαφορετικό κωδικό εισόδου για κάθε ιστοσελίδα
Ακόμα και αν κάποιος κωδικός, όμως, πέσει στα χέρια των επιτηδείων, είναι σημαντικό να μην μπορεί να «ανοίξει» πολλές εφαρμογές ή ιστοσελίδες, δίνοντας έτσι πρόσβαση σε όλα τα στοιχεία μας. Συνεπώς, μια καλή πρακτική για να μειώσετε όσο το δυνατόν περισσότερο τον κίνδυνο είναι οι χρήστες να επιλέγουν όσο το δυνατόν πιο περίπλοκους, αλλά και περισσότερους, ώστε να είναι διαφορετικοί για κάθε ιστοσελίδα που επισκέπτονται. 
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και στην περίπτωση που κακόβουλο λογισμικό ή κάποιος επιτήδειος hacker καταφέρει να υποκλέψει, π.χ., τον κωδικό του facebook, αυτός δεν θα είναι ο ίδιος που χρησιμοποιεί ο κάτοχός του και για το e-mail του. Ετσι η ζημιά περιορίζεται αισθητά. 

Χρησιμοποιήστε password managers και «έξυπνους» αλγόριθμους
Αν πάλι η προοπτική να έχετε διαφορετικό password σας φαίνεται βουνό και δεν θέλετε να «σπαζοκεφαλιάζετε» κάθε φορά που μπαίνετε στο Ιντερνετ, υπάρχει λύση. Το «αντίδοτο» για εκείνους που δεν μπορούν να θυμούνται τόσους πολλούς και περίπλοκους κωδικούς είναι η χρήση ενός προγράμματος password manager, στον οποίο αποθηκεύονται όλοι οι κωδικοί και απαιτείται μόνο ένα «master password» για πρόσβαση σε όλες τις ιστοσελίδες. 
Εναλλακτικά, αν δεν εμπιστεύεστε τα προγράμματα αυτά, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε έναν δικό σας «αλγόριθμο» για να θυμάστε τους περίπλοκους κωδικούς, που μπορεί να είναι διαφορετικοί ανά ιστοσελίδα. Αν για παράδειγμα κάποιος γεννήθηκε το 1970, μπορεί για το facebook να χρησιμοποιεί τον κωδικό «f1970acebook» και για το gmail τον κωδικό «g1970mail», ώστε να είναι και διαφορετικοί αλλά και εύκολοι στην απομνημόνευση.

Συνθέστε κωδικούς από τα πρώτα γράμματα μιας πρότασης
Στο ίδιο πνεύμα, και προκειμένου να δημιουργήσετε τον κατάλληλο κωδικό, με συνδυασμό πεζών και κεφαλαίων ψηφίων και ειδικών χαρακτήρων μπορείτε να αξιοποιήσετε μια πρόταση. Για παράδειγμα, αν θέλετε να μην καταλάβει κανείς το σκεπτικό σας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα πρώτα γράμματα από την πρόταση «Σήμερα, στις 29 Ιανουαρίου, δημιουργώ έναν ασφαλή κωδικό πρόσβασης με τουλάχιστον 20 χαρακτήρες». Αυτό θα μεταφραστεί στον κωδικό «Σ,σ29Ι,δέακπμτ20χ»
Προφανώς για τον επίδοξο εισβολέα θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να μαντέψει αυτόν τον συνδυασμό. Εντούτοις εσείς, έχοντας την αρχική πρόταση ως βοήθεια, θα μπορείτε να τον θυμάστε ή να τον συνθέτετε όταν χρειάζεται να έχετε πρόσβαση στη συγκεκριμένη υπηρεσία ή ιστοσελίδα. 

Μην αποκαλύπτετε πουθενά τον κωδικό σας
Αφού καταφέρατε να φτιάξετε τον «υπέρτατο» κωδικό πρόσβασης, είναι εξίσου σημαντικό να μην τον μοιραστείτε με τον υπόλοιπο κόσμο. Ετσι, το password πρέπει να είναι γνωστό μόνο σε εσάς, να μην το αποκαλύψετε σε γνωστούς ή συγγενείς και μην τον σημειώνετε, τουλάχιστον σε εμφανές σημείο. Επίσης καλό είναι να αποφεύγετε την αποθήκευση του κωδικού πρόσβασης από τις ίδιες τις εφαρμογές. Και αυτό γιατί δεν είναι πάντα βέβαιο ότι ο κωδικός πρόσβασης αποθηκεύεται σε ασφαλή κωδικοποιημένη μορφή. Ορισμένα προγράμματα αποθηκεύουν τους κωδικούς πρόσβασης μη κωδικοποιημένους, σε απλό κείμενο στο σύστημα, γεγονός που επιτρέπει την ανάγνωσή τους από τυχόν εισβολείς.