[Διαστάσεις] Η τρόικα κλείνει τον κύκλο της

Η απαίτηση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Βαγγέλη Βενιζέλου να τεθεί η τρόικα υπό τον έλεγχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επαναφέρει στο προσκήνιο ένα θέμα που απασχολεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο την ελληνική κοινωνία εδώ και τρία χρόνια. Είναι δυνατόν να κάνουν κουμάντο στην Ελλάδα κάποιοι υπάλληλοι; Γιατί τους συναντούν μέλη της κυβέρνησης και όχι ομόβαθμοί τους αξιωματούχοι; Πώς είναι δυνατόν να ανεχόμαστε το ιταμό τους ύφος; Πώς τολμούν να μην αναγνωρίζουν τις προόδους που έχουμε κάνει; Ο κ. Βενιζέλος τους το είπε ευθέως τον περασμένο μήνα: «Δεν μπορεί να έχουν παραδεχθεί ότι τα πάμε καλά ο Ολι Ρεν, η Ανγκελα Μέρκελ και ο Χέρμαν βαν Ρομπάι κι εσείς με τη στάση σας να υπονομεύετε την κυβέρνηση». Αλλά και ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας κατηγόρησε μέσω των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» τους επικεφαλής της τρόικας ότι υιοθετούν μια μαξιμαλιστική προσέγγιση όταν βρίσκονται στην Αθήνα, τρομάζοντας τόσο τις αγορές και τις επιχειρήσεις όσο και τον απλό κόσμο.

Ο θεσμός της τρόικας δημιουργήθηκε μετά την απόφαση της Ευρώπης να ζητήσει τη βοήθεια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τη διαχείριση της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Δεν ήταν μια εύκολη απόφαση ούτε τιμούσε ιδιαίτερα τους ευρωπαίους ηγέτες. Ηταν όμως αναγκαία, καθώς το ΔΝΤ είχε πείρα από τη διαχείριση προηγουμένων κρίσεων και είχε διδαχθεί από τα σοβαρά λάθη που είχε διαπράξει σε πολλές περιπτώσεις. Oπως αποδείχθηκε άλλωστε στη συνέχεια, οι δικές του θέσεις ήταν σε πολλά ζητήματα πιο «αριστερές» από τις θέσεις της Κομισιόν και της ΕΚΤ. Η ίδια η Κριστίν Λαγκάρντ επέμενε πάντα ότι η εμμονή στη λιτότητα είναι αντιπαραγωγική και πρέπει να συνοδεύεται από ανάπτυξη.

Η κρίση της ευρωζώνης έχει περάσει όμως πλέον σε μια άλλη φάση. Η Ιρλανδία βγήκε στα τέλη του χρόνου από το Μνημόνιο, η Πορτογαλία επέστρεψε με επιτυχία αυτήν την εβδομάδα στις αγορές και η Ισπανία είδε το κόστος του δανεισμού της να μειώνεται θεαματικά. Οσο για τη χώρα μας, εμφανίζει φέτος πρωτογενές πλεόνασμα, βλέπει την ανταγωνιστικότητά της να αυξάνεται και ελπίζει να επιστρέψει στην ανάπτυξη ύστερα από έξι χρόνια ύφεσης. Οπως επισημαίνει στο χθεσινό του σχόλιο ο Καρλομάγνος του «Εκόνομιστ», το πρόβλημα της Ελλάδας είναι σήμερα πολιτικό, όχι οικονομικό. Η απειλή προέρχεται από την άνοδο των άκρων (των «νεοσταλινικών» και «νεοναζιστών», όπως γράφει το περιοδικό) και όχι από την κατάρρευση της οικονομίας.

Με αυτήν την έννοια, η τρόικα πράγματι κλείνει τον κύκλο της. Η επίτροπος Δικαιοσύνης Βίβιαν Ρέντινγκ έχει ζητήσει ήδη από τον περασμένο Ιούλιο τη διάλυσή της και την ανάληψη της ευθύνης για τη διαχείριση της κρίσης από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Κι αν ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Φρανκ Σταϊνμάιερ επανέλαβε αυτήν την εβδομάδα στην Αθήνα ότι δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή τέτοιο ζήτημα, το έκανε γιατί δεν ήθελε να αναμειχθεί στη συζήτηση για την «πολιτική νομιμοποίησή της». Η μεγάλη απόφαση, άλλωστε, δεν μπορεί να ανακοινωθεί ούτε στην Αθήνα ούτε στην Ουάσιγκτον. Πρέπει να ανακοινωθεί στις Βρυξέλλες. Και πριν από τις ευρωεκλογές.