[Διαστάσεις] Η χρονιά της Αντέλ

Ετσι ξεκινά ένα από τα πιο γνωστά ποιήματα του Φίλιπ Λάρκιν, το «Annus Mirabilis». Καθώς αποχαιρετάμε το 2013 με διάφορες ανασκοπήσεις στα κυριότερα γεγονότα του, ξεχνάμε ένα σημαντικό χαρακτηριστικό του: ότι η χρονιά αυτή ήταν στο θέμα του σεξ εξίσου «θαυματουργή» με το 1963. Γιατί αν πριν από μισό ακριβώς αιώνα «άρχισαν» οι σεξουαλικές σχέσεις (τι κρίμα που ο Εντουαρντ και η Φλόρενς, οι πρωταγωνιστές στην «Ακτή» του Ιαν ΜακΓιούαν, παντρεύτηκαν έναν χρόνο νωρίτερα!), φέτος μια σειρά από χώρες νομιμοποίησαν τους γάμους των ομοφυλοφίλων ή υιοθέτησαν νόμους που ουσιαστικά απαγορεύουν την πορνεία.

Πράγματι, ενώ η Ρωσία και η Κίνα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τους γκέι ως μιάσματα, η Δύση (αλλά και χώρες σαν την Ουρουγουάη) αποδέχεται και νομιμοποιεί τους γάμους τους, θεωρώντας τους το απόλυτο σύμβολο της ισότιμης σχέσης. Στις σχέσεις μεταξύ ετεροφύλων, ο άνδρας εξακολουθεί να έχει συνήθως περισσότερη δύναμη και χρήματα από τη γυναίκα. Στις σχέσεις μεταξύ ομοφύλων, όμως, η ανισότητα αυτή ανατρέπεται. Τον ίδιο στόχο έχει στο μυαλό του και ο νομοθέτης στη Σουηδία ή τη Γαλλία, όταν ποινικοποιεί την αγορά σεξουαλικών υπηρεσιών: η πορνεία στηρίζεται στην ανδρική κυριαρχία και τη γυναικεία υποταγή, κατά συνέπεια πρέπει να καταπολεμηθεί.

Ενδιαφέρον έχει και η εξέλιξη των ηθών σε ό,τι αφορά την απιστία. Πρόσφατη δημοσκόπηση του ινστιτούτου Gallup έδειξε ότι το 91% των Αμερικανών χαρακτηρίζει τις εξωγαμιαίες σχέσεις ηθικά εσφαλμένες, καθώς συνιστούν προδοσία του συντρόφου. Πριν από σαράντα χρόνια, το ποσοστό αυτό ήταν γύρω στο 50%. Την ίδια ώρα, όμως, αυτή η ηθική πλειοψηφία θεωρεί πως το ζήτημα της απιστίας αφορά αποκλειστικά τα ζευγάρια, όχι την κοινωνία εν γένει.    

Μια χρονιά που ξεκίνησε με τη «Ζωή της Αντέλ» και τελειώνει με το «Nymphomaniac» μπορεί πράγματι να χαρακτηριστεί, αν όχι θαυματουργή, πάντως ερωτικά απελευθερωτική. Τουλάχιστον για τις άλλες χώρες. Γιατί, αν κρίνω από τα χαχανητά και τα βρισίδια στις λεσβιακές σκηνές του Αμπντελατίφ Κεσίς, τρέμω στη σκέψη του τι θα συμβεί όταν αρχίσουν να προβάλλονται τον ερχόμενο μήνα στις ελληνικές αίθουσες οι σαδομαζοχιστικές σκηνές του Λαρς φον Τρίερ. Εμείς μπορεί να κτίζαμε Παρθενώνες όταν οι άλλοι έτρωγαν βελανίδια, αλλά στο θέμα των ανθρωπίνων σχέσεων έχουμε μείνει μερικές δεκαετίες πίσω. Αρκεί να δει κανείς τα σχόλια των αναγνωστών στην ιστοσελίδα των «ΝΕΩΝ» (αυτά που δημοσιεύονται κι αυτά που δεν δημοσιεύονται) όταν πρόκειται για θέματα όπως η καταγγελία της λιμενικού που κατήγγειλε τον βιαστή της: σε ένα μεγάλο ποσοστό χαρακτηρίζονται από ανοιχτό και ανερυθρίαστο σεξισμό.

Ισως τελικά η δική μας «θαυματουργή χρονιά» να είναι το 2063. Αλλωστε ποτέ δεν είναι αργά.