[Αγιογραφίες] Κατάθλιψη

ΕΞΟΡΙΣΤΟΣ όχι στην κεντρική λεωφόρο – κατά τους Ρόλινγκ Στόουνς – αλλά στη λεωφόρο Αρτέμιδος. Και μάλιστα με πλαστές πινακίδες.

ΔΕΝ πρόκειται για το πολιτικό τέλος – αυτό είχε επέλθει το 2009 – του Μιχάλη Λιάπη. Αλλά για τον παράξενο – ακόμη χειρότερα: για τον παρακμιακό – επίλογο της δημόσιας παρουσίας του. Γράφεται χρονιάρες μέρες κάτι που αποτελεί ειρωνεία: το ρεβεγιόν του ζεύγους Λιάπη ήταν, τα χρόνια της Μεταπολίτευσης, το εορταστικό must της πολιτικής Αθήνας. Εκτός των άλλων, το πρόγραμμα είχε και εμφάνιση Κωνσταντίνου Καραμανλή, του οποίου – δεν χρειάζεται να το επαναλάβουμε – ο Λιάπης ήταν ο αγαπημένος ανιψιός. Ηταν επίσης αυτός που μοιράστηκε μαζί του μέρος της εξορίας του Παρισιού, αυτός που έτρωγε μαζί με τον Θείο, μαθαίνοντας ότι πρέπει να σηκώνεσαι από το τραπέζι πεινασμένος.

ΑΦΗΝΟΝΤΑΣ στην άκρη τη ματαιοδοξία των πολιτικών που δεν θέλουν να έχουν πεσμένο στομάχι, δεν μπορεί κανείς παρά να απορήσει με το πώς ο άλλοτε υπουργός Μεταφορών και Πολιτισμού βρέθηκε πρώτα σε τζιπ με αριθμό κυκλοφορίας – μαϊμού και μετά με χειροπέδες στην Ευελπίδων. Τα κλισέ για τους γόνους της πολιτικής που αισθάνονται υπεράνω του νόμου – όπως και ουκ ολίγοι επώνυμοι ή ισχυροί -, παρότι ισχύουν, δεν αρκούν. Προκαλεί ίλιγγο η αβάσταχτη ελαφρότητα τού να βγεις στον δρόμο χωρίς πινακίδες – μια στο εκατομμύριο να σε πιάσουν… – ενώ είσαι πρώην υπουργός και τζάκι. Εκτός αν όλα αυτά παραπέμπουν σε ανύπαρκτο ένστικτο πολιτικής αυτοσυντήρησης σε απόλυτη αδιαφορία για τα πάντα, ακόμη και για την υστεροφημία. Αρα, σε μια μορφή κατάθλιψης.

ΩΣ συνήθως, σε τέτοιες περιπτώσεις, η πτώση είναι κάθετη. Οπως ο πάμπλουτος χρηματιστής ήρωας του μυθιστορήματος του Τομ Γουλφ «Στον βωμό της ματαιοδοξίας», ο Λιάπης είναι ακριβώς το είδος του «χάι» κατηγορούμενου που προσφέρεται για δημόσιο μιντιακό λιθοβολισμό. Ευκαιρία για την κοινωνία της ανομίας να εμφανιστεί σκανδαλισμένη. Αλλά αυτά είναι η κοινωνιολογία της υπόθεσης. Η ουσία είναι ότι πρόσωπα που βρέθηκαν στο κέντρο της πολιτικής ζωής τα τελευταία σαράντα χρόνια – που τα είχαν όλα – εμφανίζονται ρηχά και επιπόλαια. Κάτι που, όσο ρηξικέλευθες κι αν είναι οι γενικεύσεις, δεν είναι άσχετο με το πώς φθάσαμε εκεί που φθάσαμε. Δηλαδή στη χρεοκοπία.

ΚΛΙΣΕ – παρότι ακριβής – είναι και η ανάλυση που ήθελε τον Λιάπη να έχει σύμπλεγμα ανωτερότητας έναντι του εξαδέλφου με το σωστό ονοματεπώνυμο. Λιγότερο κλισέ είναι η πιθανότητα το σύμπλεγμα αυτό να διαχύθηκε και να επεκτάθηκε σε γενικευμένο αίσθημα ανωτερότητας απέναντι σε πρόσωπα και πράγματα. Πρόκειται όμως για αντίληψη που δεν αποτελεί αποκλειστικότητα του Λιάπη. Και εκδηλώθηκε κατεξοχήν στην υπόθεση Siemens – όπου ηλεκτρονικές συσκευές και δωρεάν ταξίδια εθεωρούνταν αυτονόητες προσφορές από την πολιτική τάξη. Είναι μια υπόθεση που όλοι έσπευσαν να ξεχάσουν αφού διευκολύνθηκε η έξοδος Χριστοφοράκου από τη χώρα.

ΕΙΧΕ τις φιλοδοξίες και τα ανεκπλήρωτά του ο Λιάπης, όπως είχε και τα πολιτικά προνόμια της οικογενειοκρατίας. Ισχύει όμως στην περίπτωσή του – μια και διετέλεσε υπουργός Πολιτισμού – κι εκείνος ο στίχος του Καβάφη που λέει «κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις, τούτο προσπάθησε τουλάχιστον όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις…».