Η αυτοπροστασία της δημοκρατίας

Το 1938, ο Τσόρτσιλ δήλωσε: «Οι άνθρωποι λένε ότι δεν θα έπρεπε να εμπλακούμε σε μια  θεωρητική σύγκρουση μεταξύ του ναζισμού και της δημοκρατίας, αλλά αυτή η σύγκρουση βρίσκεται ήδη εδώ». Ο ναζισμός και η δημοκρατία δεν μπορούν να συνυπάρξουν: είναι βασικοί και φυσικοί αντίπαλοι. Αυτό που ίσχυε για το Γερμανικό Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα στη δεκαετία του ’30 σίγουρα ισχύει και σήμερα για τη Χρυσή Αυγή. Η ιστορική σύγκρουση ανάμεσα στη δημοκρατία και τον ναζισμό αποτελεί και πάλι καίριο ζήτημα για τις δημοκρατίες της Ευρώπης.

Η δημοκρατία όπως την οραματίστηκε ο ιδρυτής της, ο Κλεισθένης, ως «κυριαρχία του λαού», δεν έχει καμία θέση για ένα κόμμα που προωθεί ρατσιστική και διχαστική ιδεολογία. Ως Ευρωπαίοι, πρέπει να δηλώσουμε στους ηγέτες μας ότι μέσα στη φυσική σύγκρουση μεταξύ αυτών των δύο συστημάτων μόνο ένα μπορεί να επικρατήσει.  

Η Χρυσή Αυγή έχει επανειλημμένα αποδείξει, όπως έπραξε ο ιδεολογικός προκάτοχός της τον περασμένο αιώνα, ότι μπορεί και αυτή να εκμεταλλευτεί το δημοκρατικό σύστημα για να αποκτήσει πολιτική δύναμη. Ομως η δημοκρατία δεν έχει ανάγκη να επιτρέψει αυτήν την ολομέτωπη επίθεση εναντίον των θεμελίων της.     

Ο αμερικανός νομικός Ζακαράια Τσέιφι δήλωσε κάποτε ότι: «Το δικαίωμά σου να κουνάς τα χέρια σου τελειώνει εκεί όπου αρχίζει η μύτη του άλλου». Με άλλα λόγια, το δικαίωμα σύστασης πολιτικού κόμματος είναι απόλυτο εφόσον δεν καταπατά τα δικαιώματα των άλλων.  

Από την ίδρυσή της το 1980, η Χρυσή Αυγή έχει αποδείξει ότι είναι μια οργάνωση που εκφράζει ένθερμη υποστήριξη για το Τρίτο Ράιχ, ένας σύνδεσμος βίαιων νταήδων, ο οποίος έχει προσκολληθεί στο πολιτικό σύστημα, όχι για να το εμπλουτίσει, αλλά για να το συντρίψει. Το φαινόμενο δεν αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, καθώς νεοναζιστικά κόμματα έχουν αποκτήσει σημαντική στήριξη σε χώρες όπως η Ουγγαρία, η Ουκρανία και η Σλοβακία. Η Ελλάδα, ως γενέτειρα της δημοκρατίας, όμως, είναι εκείνη που ξεκίνησε την καταπολέμηση του ναζισμού στην Ευρώπη του 21ου αιώνα. Η προσπάθεια του Πρωθυπουργού, Αντώνη Σαμαρά, να χαρακτηριστεί εγκληματική οργάνωση η Χρυσή Αυγή και να της στερηθεί η κρατική χρηματοδότηση, δεν αποτελεί μόνο ένα σημαντικό πρώτο βήμα, αλλά είναι επίσης ηθική, δίκαιη και αναγκαία για τη ζωτικότητα της Ελληνικής Δημοκρατίας.   

Η δημοκρατία δεν είναι τίποτα εάν στη βάση της δεν αφορά την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Η υφιστάμενη νομοθεσία και οι υπηρεσίες επιβολής του νόμου πρέπει να ενισχυθούν σημαντικά για τη διατήρηση αυτών των δικαιωμάτων. Ομως πρέπει να γίνουν περαιτέρω βήματα για να εξασφαλιστεί ότι η ναζιστική ιδεολογία δεν θα επικρατήσει επί της δημοκρατίας.  

Πρώτον, οι ηγέτες μας πρέπει να εξασφαλίσουν ότι η απάθεια και ο κυνισμός για την πολιτική και τα κυρίαρχα πολιτικά κόμματα δεν θα οδηγήσουν σε μειωμένη συμμετοχή στην εκλογική διαδικασία. Οταν δεν ψηφίζουν οι δημοκρατικά σκεπτόμενοι πολίτες, τότε επωφελούνται οι εξτρεμιστές. Δεν μπορούμε απλώς να ελπίζουμε ότι η δημοκρατία είναι αρκετά ισχυρή για να προστατέψει τον εαυτό της. Οι αντίπαλοί της έχουν προβάδισμα.  

Δεύτερον, οι έλεγχοι καθώς και η διεθνής οικονομική αλληλεγγύη μέσα στις κοινωνίες και σε όλη την Ευρώπη πρέπει να ενισχυθούν. Χωρίς δίχτυ οικονομικής κοινωνικής προστασίας, προσφέρουμε πρόσφορο έδαφος για να παγιδευτούν πολίτες στα δίχτυα όσων προσφέρουν επικίνδυνες και απλοϊκές λύσεις.  

Τρίτον, πρέπει να υπάρχει εκπαίδευση για την ανοχή και τον σεβασμό, με ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο δικαιωμάτων και ευθυνών, οικοδομώντας γέφυρες μεταξύ αυτών που έχουν ζήσει εδώ για αιώνες με τους νέους μετανάστες βάσει ενός ξεκάθαρου νομικού πλαισίου.   

Η ελληνική κυβέρνηση, που θα αναλάβει σύντομα την προεδρία της ΕΕ, πήρε μια ιστορική και θαρραλέα απόφαση να προστατέψει τις βασικότερες αρχές της δημοκρατίας της. Ομως αυτό μπορεί να είναι μόνο η αρχή της αντίδρασης της δημοκρατίας που πρέπει να παραμείνει ειρηνική μέσα σε δημοκρατικές αρχές.  Οι αντίπαλοι της δημοκρατίας τροφοδοτούνται από τη βία. Αποκτούν λόγο ύπαρξης. Η Ελλάδα και η Ευρώπη δεν έχουν την πολυτέλεια να εμπλακούν σε μια θύελλα εχθρότητας και βίας που θα καταβροχθίσει τις κοινωνίες μας. Αυτό επιθυμούν οι εξτρεμιστές.   

Αυτό που δήλωσε ο Τσόρτσιλ τόσο ξεκάθαρα, εμείς χρειάζεται να το επαναλαμβάνουμε με σαφήνεια και οι κυβερνήσεις πρέπει να δρουν ανάλογα. Η δημοκρατία και ο ναζισμός είναι αδύνατον να συνυπάρξουν. Αν δεν απαλλαγούμε τελείως από τον ναζισμό, η παρασιτική συμπεριφορά του θα μας κατακλύσει. Αλλά δεν μπορούμε να επιτρέψουμε την επανάληψη της αναταραχής που κατέστρεψε την Ευρώπη.  

Ο Β. Μοσέ Κάντορ είναι Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Εβραϊκού Κογκρέσου