[Διαστάσεις] Οι αναμνήσεις συσπειρώνουν

Υπάρχει στην Κεφαλονιά, στην άκρη της παραλίας της Αγίας Κυριακής, ένα ταβερνάκι που δεν το πιάνει το μάτι σου. Το μόνο που σερβίρει είναι η ημερήσια ψαριά, σαλάτα και πατάτες. Πριν από χρόνια βρεθήκαμε εκεί με μια παρέα. Φάγαμε υπέροχα, ήπιαμε αρκετά κι ύστερα πιάσαμε ένα τραγούδι. Μια παρέα Ιταλών στο διπλανό τραπέζι, καλά παιδιά και εμφανώς αριστερά, περίμεναν να τελειώσουμε και πήραν τη σκυτάλη. Συνεχίσαμε έτσι για ώρα, ένα τραγούδι εμείς, ένα εκείνοι. Το παιχνίδι κορυφώθηκε – πώς αλλιώς; – με την «Μπαντιέρα Ρόσα» που την τραγουδήσαμε μαζί. Στον τελευταίο στίχο, εκεί που λέει «Ζήτω ο κομμουνισμός και η ελευθερία!», οι Ιταλοί σήκωσαν τη γροθιά. Εμάς πάλι μας έπιασε αμηχανία. Η ελευθερία οκέι, αλλά ο κομμουνισμός;

Διαβάζω ότι με το ίδιο θρυλικό τραγούδι του ιταλικού εργατικού κινήματος ολοκληρώθηκε το συνέδριο της Ευρωπαϊκής Αριστεράς στη Μαδρίτη, που λίγο νωρίτερα είχε υπερψηφίσει μαζικά την υποψηφιότητα του Αλέξη Τσίπρα για την προεδρία της Κομισιόν. Αλλά εκεί μάλλον δεν υπήρχε αμηχανία, άλλωστε πρόεδρος του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς είναι ο αρχηγός ενός από τα λίγα ευρωπαϊκά κόμματα που εξακολουθούν να περιλαμβάνουν στον τίτλο τους τη λέξη «κομμουνιστικό»: ο Πιερ Λοράν. Κομμουνισμός, σοσιαλισμός, κόκκινες σημαίες, σφυροδρέπανα, δημιουργούν έναν ενθουσιασμό όλα αυτά, μια ηρωική ατμόσφαιρα, πολύτιμη για ένα κόμμα σαν τον ΣΥΡΙΖΑ που διεκδικεί την εξουσία. Ιδέες δεν χρειάζονται, αρκούν οι αναμνήσεις. Οι πρώτες διχάζουν, οι δεύτερες συσπειρώνουν. Γι’ αυτό και το τελευταίο σύνθημα που ακούστηκε στο συνέδριο ήταν το «Λαός ενωμένος, ποτέ νικημένος». Δύο απορίες μόνο. Αυτό το σύνθημα δεν είναι ιστορικά συνδεδεμένο με δικτατορίες, όπως εκείνη του Πινοτσέτ στη Χιλή; Και είναι βέβαιος ο επίσημος υποψήφιος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς ότι ο ίδιος εργάζεται για την ενότητα, αν όχι των ευρωπαϊκών λαών, τουλάχιστον του ελληνικού;

Αλλά αυτά είναι ανησυχίες πολυτελείας. Γιατί αρκεί κανείς να αντιπαραθέσει την ατμόσφαιρα στη Μαδρίτη μ’ εκείνη στον Κεραμεικό ώστε να καταλάβει ποιος έχει το πάνω χέρι στην υπόθεση της Αριστεράς. Εκεί τραγουδούσαν το «Κόκκινο λάβαρο», εδώ το «Πιο καλή η μοναξιά», σύμφωνα και με τον χθεσινό εύστοχο πρωτοσέλιδο τίτλο των «ΝΕΩΝ». Μεταξύ μας, βέβαια, το τραγούδι που ταιριάζει περισσότερο στη ΔΗΜΑΡ είναι εκείνο που ανέφερε ο Τάσος Γιαννίτσης στην πρόσφατη ομιλία του στη Θεσσαλονίκη: το εξαιρετικό καλλιτεχνικά, ευοίωνο ερωτικά, αλλά δυσοίωνο πολιτικά «Πιο χαμηλά, Λόλα».

Ο λόγος τώρα ανήκει στους 58. Αν και αυτοί δεν τα καταφέρουν, θα μαζεύονται σύντομα τα βράδια με τους πασόκους και τους δημαρίτες και θα λένε ένα άλλο τραγούδι που το έχει ερμηνεύσει υπέροχα ο Μητροπάνος: «Κάτσε να πιούμε ένα κρασί, να κουβεντιάσουμε / Να θυμηθούμε και να κλάψουμε παρέα / Απ’ το φαρμάκι την καρδιά να την αδειάσουμε / Ετσι παράξενα, πικρά κι ωραία. / Σε πρόδωσα, με πρόδωσες / Το χάσαμε κι εμείς το τρένο / Σε πρόδωσα, με πρόδωσες / Και τ’ όνειρο πήγε χαμένο».